Zebracichlide (Amatitlania nigrofasciata)

De zebracichlide, ook wel convict cichlide genoemd, is een grijze cichlide met zwarte dwarsbanden. Hij is berucht om zijn felle broedzorg en staat bekend als een van de makkelijkst kwekende cichliden.

Zebracichlide (Amatitlania nigrofasciata)
Eigen foto van Alessandro

Meer eigen foto’s van Alessandro

Over deze vis

De zebracichlide werd in 1867 door Albert Günther beschreven als Heros nigrofasciatus. Nigrofasciatus betekent ‘zwart gebandeerd’ en verwijst naar de donkere dwarsstrepen. In het Engels heet hij convict cichlid, naar de gestreepte uniformen van gevangenen. Hij heeft in de loop der tijd meerdere geslachtsnamen gehad: eerst Heros, dan Cichlasoma, later Archocentrus en tegenwoordig Amatitlania, genoemd naar het Guatemalteekse meer Amatitlán. Oudere boeken en winkels gebruiken vaak nog Cichlasoma nigrofasciatum. Nauw verwant is Amatitlania siquia, die sterk op hem lijkt en waarmee hij in het aquarium kan kruisen.

De wilde vorm is grijsblauw tot lichtgrijs met meerdere zwarte dwarsbanden en een donkere vlek op de kieuwdeksel. Mannetjes worden groter, krijgen een bult op het voorhoofd en langere, puntige vinnen. Vrouwtjes blijven kleiner en zijn herkenbaar aan een oranjeroze buik en soms een gekleurde rugvin, vooral in de broedtijd. Tijdens het paaien worden de banden bij het vrouwtje donkerder en de buik feller. Er bestaan verschillende kweekvormen, waarvan de roze zebracichlide (pink convict) de bekendste is: een lichte variant met roze en oranje tinten en veel minder of geen zwarte banden.

In het wild komt de soort voor in Midden-Amerika, van Guatemala tot Costa Rica, in beken, rivieren en meren, aan zowel Atlantische als Pacifische zijde. Hij leeft in stromend en stilstaand water, tussen stenen en wortels, en eet insecten, kreeftachtigen, wormen en plantaardig materiaal. Zijn territoriale aard en zijn brutaliteit maken dat hij goed kan overleven. In verschillende warme wateren buiten zijn oorspronkelijke gebied, onder meer in Noord-Amerika, zijn zebracichliden losgelaten en ingeburgerd.

In de hobby is de zebracichlide al decennia bekend als een van de makkelijkste cichliden om te kweken. Onderzoekers gebruiken hem ook vaak voor onderzoek naar broedgedrag, partnerkeuze en agressie, omdat hij zo vanzelfsprekend broedt en het gedrag goed te zien is. Voor zover bekend wordt de soort in het wild niet bedreigd.

In het kort

Wetenschappelijke naamAmatitlania nigrofasciata
FamilieCichlidae
HerkomstGuatemala tot Costa Rica
VindplaatsMidden-Amerika – Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua, Costa Rica – Rivieren en meren
Maximale grootte10 – 15 cm
Minimale aquariumgrootte100 cm / 150 liter
Temperatuur20 – 28 °C
pH6,5 – 8,0
Hardheid (GH)8 – 20 °dGH
GroepsgroottePaartje
GedragTerritoriaal, fel tijdens de broedperiode
MoeilijkheidMakkelijk
Levensduur8 – 10 jaar
KarakterSemi-agressief
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgroottePaar

Welke vissen passen bij de Zebracichlide?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Amatitlania is vernoemd naar het Amatitlánmeer in Guatemala, waar de typesoort vandaan komt. ‘Amatitlán’ betekent in het Nahuatl ‘een plek rijk aan amate’, een soort papier van boomschors. Het geslacht werd in 2007 beschreven door Schmitter-Soto.

nigrofasciata komt van het Latijnse niger (‘zwart’) en fasciatus (‘gebandeerd’), naar de negen diepzwarte dwarsbanden. Dat zijn de ‘gevangenisstrepen’ achter de Engelse naam ‘convict cichlid’.

De soort werd in 1867 beschreven door Günther.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De zebracichlide leeft in beken en rivieren met stenen, wortels en een zand- of grindbodem, vaak in stromend water.

Waterwaarden in de natuur: middelhard.

Planten en hout onder water: Langs de oevers van het Nicaraguameer en in het San Juan-stroomgebied komen zowel drijvende als ondergedoken planten voor. Aan het oppervlak drijven Pistia stratiotes, Salvinia auriculata en Lemna minor. Onder water worden Najas guadalupensis en Vallisneria americana genoemd, naast Mayaca fluviatilis en Echinodorus-soorten in de ondiepe randzones. De bodem bestaat uit lichtkleurig zand met wat grind en rotsblokken, met takken, wortels en bladeren die in het water liggen. Het gaat daarbij vooral om ondiepe oeverzones; op open, dieper water blijft de begroeiing beperkt.

Waterwaarden in het aquarium

  • Krachtige filtering

Aquarium en inrichting

Vanaf 100 cm met stenen en holen als broedplaats. Planten worden vaak omgewoeld; kies stevige soorten.

Biotoop nabootsen: zand en grind, rotsen, wortels en Anubias.

Voeding

In de natuur: insecten, kreeftachtigen, wormen en plantaardig materiaal.

In het aquarium: cichlidenkorrels en diepvriesvoer; eet vrijwel alles.

Voortplanting

Holenbroeder. Het paar zet de eieren af in een hol en bewaakt eieren en jongen zeer fel. Kweek gaat vaak vanzelf.

Tips uit de praktijk

Houders noemen de zebracichlide ideaal om cichlidengedrag te leren kennen, maar waarschuwen dat een broedend paar het hele aquarium kan claimen.

De zebracichlide is de klassieke cichlide om mee te beginnen, maar onderschat hem niet. In de eerste weken na aankoop zijn jonge dieren onopvallend grijs en rustig. Ze kleuren zodra ze gaan groeien en een territorium afbakenen. Vaak koop je een groepje en houd je uiteindelijk een paar over: de rest wordt door het dominante paar weggejaagd. Twee of meer paren in één aquarium is vrijwel altijd een probleem.

Voer is geen punt: hij eet vrijwel alles, van korrels tot diepvries. Daardoor wordt hij snel te dik als je te veel geeft, en dat maakt het water snel vuil. Vaak zie je dat de vissen vaak juist stevig eten in de broedtijd, terwijl ze hun jongen verdedigen. Ziektes zijn zeldzaam; wit stip en schimmel op eieren komen voor, en verwondingen na gevechten zijn de meest voorkomende problemen.

Gezelschap is het grootste vraagstuk. Buiten de broedtijd is hij redelijk verdraagzaam, maar een broedend paar jaagt alles weg dat in de buurt komt, ook veel grotere vissen. Combineer hem daarom met stevige vissen die in het midden of bovenin zwemmen, en zorg voor veel structuur en schuilplekken, zodat andere vissen kunnen uitwijken. Kleine of trage vissen worden opgejaagd en soms gedood. Het paar graaft vaak holen onder stenen; zet stenen daarom stevig op de bodem van de bak en niet op het zand.

Kweken gaat vaak vanzelf, en met de jongen komt het probleem: een paar kan in korte tijd honderden jongen opleveren. Vraag je zaak of de kweker van tevoren of ze afgenomen worden. Eerlijk advies: goed voor houders die willen leren hoe cichliden broeden, en die een aquarium met een eigen paar willen. Niet geschikt voor een gezelschapsbak met kleine of rustige vissen.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Zeer sterk
  • Boeiend broedgedrag
  • Makkelijk te kweken

Nadelen

  • Agressief tijdens het broeden
  • Veel jongen
  • Graaft in de bodem

Veelgestelde vragen over de zebracichlide

Hoe groot wordt de zebracichlide?

De zebracichlide (Amatitlania nigrofasciata), ook convict cichlide genoemd, wordt 10 tot 15 cm groot.

Hoe oud wordt de zebracichlide?

Met goede verzorging wordt de zebracichlide 8 tot 10 jaar oud.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de zebracichlide?

Kies een aquarium van minimaal 100 cm, ongeveer 150 liter, voor een paartje.

Is de zebracichlide geschikt voor beginners?

Ja, hij is makkelijk te houden en kweekt bijna vanzelf. Houd er rekening mee dat het paar tijdens de broedperiode fel is.

Met welke vissen kun je de zebracichlide combineren?

Kies stevige vissen van gelijke grootte in een ruim aquarium met veel schuilplekken, zoals de T-barcichlide of de Vuurkeelcichlide. Tijdens het broeden verdedigt het paar zijn territorium fel.

Welke planten passen bij de zebracichlide?

Zebracichliden graven veel. Een stevige Hartbladige zwaardplant en drijvend Grof hoornblad houden het meestal het langst vol.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.