Roodvlekgrondel (Rhinogobius zhoui)

De roodvlekgrondel is een kleine Chinese stroomgrondel. Mannetjes hebben rode stippen op de kop, een blauwe glans en kleurrijke vinnen. Een ideale, koele nano-grondel die ook te kweken is.

Roodvlekgrondel (Rhinogobius zhoui)
Foto: Andrew Bogott, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Over deze vis

De roodvlekgrondel is een relatief recent beschreven soort. Li en Zhong publiceerden hem in 2009 als Rhinogobius zhoui. De soortnaam is een eerbetoon aan Zhou Hang uit Shenzhen, die de eerste exemplaren en foto’s leverde. In de aquariumhobby is hij ook bekend als Zhou’s scarlet goby. De geslachtsnaam Rhinogobius is samengesteld uit het Griekse woord voor neus en het Latijnse woord voor grondel. Het geslacht telt tientallen soorten, veel ervan uit China en Japan, en het is lastig om ze uit elkaar te houden, zodat in de handel vaak verschillende soorten onder dezelfde naam worden verkocht.

Het mannetje is het opvallendst: het lichaam heeft een blauwe glans, met rode stippen op de kop en rode tekening op de rugvinnen, terwijl de vinnen vaak een gele of oranje rand hebben. Vrouwtjes zijn bruiner en geelbruin en minder gekleurd, en zoals bij veel grondels zijn de buikvinnen vergroeid tot een zuignap waarmee de vis zich vasthecht. Tijdens het paaien en bij onderlinge rivaliteit wordt de kleur sterker. Jonge vissen lijken nog op de vrouwtjes en krijgen pas na enkele maanden hun kleur.

De soort komt voor in de Chinese provincies Guangdong en Guangxi, en werd oorspronkelijk gevonden in een beek op de berg Lianhua in het district Haifeng. Hij leeft daar in helder, stromend water tussen stenen en maakt een nest onder een steen. Hij is helemaal op zoetwater aangewezen, anders dan veel andere grondels waarvan de larven naar zee drijven, en dat maakt de kweek in het aquarium mogelijk. Wat de soort in het wild eet, is slecht gedocumenteerd, maar het gaat vermoedelijk om kleine insectenlarven en kreeftachtigen.

Over de beschermingsstatus is weinig bekend, al wordt de oorspronkelijke populatie genoemd als bedreigd door de aquariumhandel en bebouwing. Dat maakt nakweek extra belangrijk. In de hobby is de soort na 2009 snel populair geworden bij houders van koelwateraquaria en nano-aquaria, en inmiddels worden de meeste dieren in Europa gekweekt.

In het kort

Wetenschappelijke naamRhinogobius zhoui
FamilieGobiidae
HerkomstZuid-China (Guangdong)
VindplaatsAzië – China (Guangdong) – Heuvelbeken in het Parelrivier-bekken
Maximale grootte4,5 cm
Minimale aquariumgrootte60 cm / 54 liter
Temperatuur18 – 24 °C
pH6,5 – 7,5
Hardheid (GH)5 – 12 °dGH
Groepsgrootte1 mannetje met 2 of meer vrouwtjes
GedragVreedzaam naar andere soorten, mannetjes territoriaal
MoeilijkheidMakkelijk tot gemiddeld
Levensduur3 – 5 jaar
KarakterVreedzaam, territoriaal
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteHarem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes

Welke vissen passen bij de Roodvlekgrondel?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Rhinogobius komt van het Griekse rhis (‘snuit’), vermoedelijk naar de ‘verlengde’ kop van R. similis, en het Latijnse gobius (‘grondel’). Het geslacht werd in 1859 beschreven door Gill.

zhoui is een eerbetoon aan Zhou Hang uit Shenzhen (China), die het typemateriaal en foto’s ervan leverde.

De soort werd in 2009 beschreven door Li en Zhong.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort komt uit heldere heuvelbeken in het zuiden van China, met stroming, stenen en grind. Het water is er koel en zuurstofrijk.

In tegenstelling tot veel andere grondels leeft Rhinogobius zhoui volledig in zoet water: de larven hoeven niet naar zee. Daardoor is hij in het aquarium goed te kweken.

Waterwaarden in het aquarium

  • Stroming en veel zuurstof
  • Wekelijks 25% verversen
  • Geen verwarming nodig in een normale woonkamer

Aquarium en inrichting

Een aquarium vanaf 60 cm met een bodem van grind en kiezels, veel platte stenen en holen. Mannetjes claimen een steen als territorium.

Biotoop nabootsen: rivierkiezels, platte stenen, wat mos en een stromingspomp.

Gedrag en gezelschap

Mannetjes spreiden hun vinnen en imponeren, vooral naar elkaar. Naar andere vissen zijn ze vreedzaam. Goede medebewoners zijn koelwatersoorten zoals het Chinees kardinaaltje of de Chinese zuigsteenkruiper. Jonge garnalen kunnen worden gegeten.

Voeding

In de natuur: kleine insectenlarven en kreeftachtigen.

In het aquarium: diepvries artemia, cyclops en kleine muggenlarven. Droogvoer wordt vaak slecht geaccepteerd.

Voortplanting

Mannetjes zijn kleurrijker met rode stippen; vrouwtjes zijn geelbruin. Het vrouwtje legt eitjes aan het plafond van een hol, het mannetje bewaakt ze. De jongen zijn direct na het uitkomen bodembewoners en eten fijn levend voer.

Tips uit de praktijk

Dit is een van de leukste kleine vissen voor een koel stromingsbakje. De kleuren van een mannetje dat indruk wil maken, zijn verrassend fel voor zo’n klein visje.

Houders krijgen vaak jongen zonder er moeite voor te doen. Ze zitten ineens tussen de stenen, al een paar millimeter groot.

Advies: houd de temperatuur koel en voer diepvriesvoer. Dan heb je een sterke, kleurrijke grondel die zich vanzelf vermeerdert.

In de eerste weken na aankoop zijn roodvlekgrondels meestal schuw en zie je vooral de vrouwtjes. De mannetjes verstoppen zich vaak en krijgen hun kleur pas als ze zich veilig voelen. Geef ze stenen en holletjes, dan claimt elk mannetje binnen een paar dagen een plek en begint het show te geven. De kleuren zijn het felst in een koele bak met helder water en gedempt licht.

Bij het eten moet je wat geduld hebben. Droogvoer wordt meestal genegeerd, terwijl diepvries artemia, cyclops en kleine muggenlarven direct worden opgepakt. Een truc om kieskeurige eters te laten wennen, is het voer in de stroming langs zijn steen te laten drijven, zodat het lijkt op natuurlijke prooi. Ziektes komen weinig voor. Wel laten warm water, weinig zuurstof of oud water de vissen snel verkwijnen, dus houd de temperatuur laag en ververs regelmatig.

Wat pas na maanden opvalt, is de hiërarchie tussen de mannetjes: de sterkste bezet de beste steen, en de anderen blijven op afstand. Met twee mannetjes in een kleine bak ontstaat onrust, dus houd je er maar een met meerdere vrouwtjes. Kweek gebeurt bijna vanzelf, zodra ze zich thuis voelen. De jongen worden door de andere vissen meestal niet opgegeten als er genoeg schuilplekken zijn, maar garnalen worden door de volwassen vissen wel gepakt.

De roodvlekgrondel past goed bij wie een kleine, koele stromingsbak wil inrichten en vooral van gedrag en kleur houdt. Voor een warm tropisch gezelschapsaquarium is hij niet geschikt. Advies: begin met een mannetje en twee of drie vrouwtjes, en richt de bak in met veel stenen. Dan krijg je een kleurrijke, tamme grondel die zich vanzelf vermeerdert.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Kleurrijk en klein
  • Geen verwarming nodig
  • Goed te kweken

Nadelen

  • Mannetjes territoriaal
  • Voorkeur voor diepvriesvoer
  • Eet jonge garnalen

Lees ook: zo start je succesvol een aquarium.

Veelgestelde vragen over de roodvlekgrondel

Hoe groot wordt de roodvlekgrondel?

De roodvlekgrondel (Rhinogobius zhoui) blijft klein en wordt ongeveer 4,5 cm lang. Daarom is hij een echte nano-grondel.

Met hoeveel roodvlekgrondels houd je ze samen?

Houd 1 mannetje met 2 of meer vrouwtjes. Mannetjes zijn onderling territoriaal, dus meerdere mannetjes vragen veel schuilplekken en een groter aquarium.

Is de roodvlekgrondel geschikt voor beginners?

Hij is makkelijk tot gemiddeld en past in een aquarium van 60 cm en 54 liter. Hij houdt van een koel, schoon aquarium met veel verstopplekken.

Met welke vissen kun je de roodvlekgrondel combineren?

Hij is vreedzaam naar andere soorten. Kleine, rustige vissen die ook koel willen zitten, zoals de groene neonrasbora en de smaragd-dwergdanio, zijn goede buren.

Welke planten passen bij de roodvlekgrondel?

Planten uit Azië zoals javamos en Bucephalandra geven mooie beschutting. Ze groeien goed op hout en stenen.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.