Carinotetraodon irrubesco is een kleine zoetwaterkogelvis uit Sumatra en Borneo. Mannetjes hebben een rode buik en rode ogen, en tonen bij het baltsen een kam op de rug.

Over deze vis
De roodstaart-kogelvis is een relatief jonge soort voor de wetenschap: hij werd pas in 1999 beschreven, door Tan Heok Hui. Dat verklaart waarom er in oudere aquariumboeken weinig over te vinden is. Hij is verwant aan de bekendere Carinotetraodon lorteti, die een eigen pagina heeft. De geslachtsnaam Carinotetraodon komt van het Latijnse woord carina, kiel, en verwijst naar de huidplooi op de rug en buik van de mannetjes, die ze tijdens het baltsen kunnen opzetten. De Engelse naam is red-tail dwarf puffer, en de soortnaam wordt vaak in verband gebracht met de rode tint van de vis.
Het verschil tussen de seksen is groot. Mannetjes zijn iets groter, bruin gekleurd met crèmekleurige strepen op de flanken, en hebben als enige een rode staartvin; beide seksen hebben rode ogen. Vrouwtjes zijn kleiner en gemarmerd bruin, met onregelmatige tekening aan de onderzijde. De vis blijft klein en haalt nauwelijks 5 cm. Zoals alle kogelvissen heeft hij een snavel van tandplaten die levenslang doorgroeien, en kan hij zich opblazen, al doet hij dat zelden.
Zijn verspreiding is beperkt. De soort komt alleen voor in Indonesië, in het benedenstroomse gebied van de Banyuasin in Zuid-Sumatra en in de Sambas-rivier in West-Kalimantan op Borneo. Het water daar is troebel en zuur, met veel ondergedoken begroeiing, waar hij samen voorkomt met onder andere rasbora’s, pijpvissen, halfsnavels en grondels. In die dichte vegetatie verbergt hij zich voor roofvissen, en hij wroet zich ook in de bodem in als bescherming. Over zijn leven in het wild is verder weinig gepubliceerd.
In de hobby is de roodstaart-kogelvis minder bekend dan de lorteti, maar hij wordt wel aangeboden, vooral door gespecialiseerde handelaren. Omdat de bodem belangrijk is, raden ervaren houders een dikke laag zeer zacht, fijn zand aan, zodat de vis zich kan ingraven zonder zich te verwonden. Kweek is in de hobby gelukt, al is het in kleine aantallen. Door zijn beperkte verspreidingsgebied is de soort gevoelig voor veranderingen in zijn leefomgeving.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Carinotetraodon irrubesco |
|---|---|
| Familie | Tetraodontidae |
| Herkomst | Sumatra en Borneo (Indonesië) |
| Vindplaats | Azië – Indonesië (Sumatra, Borneo) – Zwartwaterbeken |
| Maximale grootte | 4 – 5 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 60 cm / 54 liter voor een paar |
| Temperatuur | 24 – 28 °C |
| pH | 5,5 – 7,0 |
| Hardheid (GH) | 1 – 10 °dGH |
| Groepsgrootte | Paar of kleine groep met meer vrouwtjes |
| Gedrag | Territoriaal |
| Moeilijkheid | Gemiddeld |
| Levensduur | 4 – 5 jaar |
| Karakter | Semi-agressief |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Nee |
| Minimale groepsgrootte | Paar of kleine groep |
Welke vissen passen bij de Roodstaart-kogelvis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Carinotetraodon komt van het Latijnse carina (‘kiel’), naar de richels op rug en buik die mannetjes opzetten bij imponeren of dreigen, en Tetraodon. Het geslacht werd in 1957 beschreven door Benl.
irrubesco betekent ‘rood worden, blozen’, naar de rode rug- en staartvin van volwassen mannetjes.
De soort werd in 1999 beschreven door Tan.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De soort leeft in zwartwaterbeken en moerassen in het regenwoud met veel bladval en vegetatie.
Waterwaarden in de natuur: zeer zacht.
Aquarium en inrichting
Soortaquarium vanaf 60 cm.
Biotoop nabootsen: donkere bodem, veel bladeren, wortelhout, mos en planten; gedempt licht.
Voeding
In de natuur: slakjes, kleine kreeftachtigen en larven.
In het aquarium: slakjes, diepvries muggenlarven, artemia en cyclops.
Voortplanting
Eitjes in mos of planten; mannetje bewaakt het legsel. Kweek in de hobby is gelukt.
Tips uit de praktijk
Houders vinden hem iets rustiger dan de lorteti en passen hem graag toe in een zwartwatersoortaquarium. Ook deze soort bijt vinnen van andere vissen.
Dit is een soort die je eerder observeert dan dat je er iets mee doet. De eerste weken zijn de belangrijkste. Nieuwe dieren verstoppen zich vaak tussen mos en bladeren, en eten pas na een paar dagen. Houders merken dat de vis zelf wel aangeeft wanneer hij klaar is: zodra hij met zijn ogen rondkijkt en meebeweegt met jouw schaduw, is de angst er af.
Met het voer is hij doorgaans geen probleem, maar hij is wel een fijnproever van vers en diepvries. Kleine slakjes zijn een topper en houden de tanden kort. Wat veel houders doen, is een kolonie kleine slakjes in een aparte bak kweken als voorraad. Droogvoer wordt zelden geaccepteerd. Let op de tanden: als de vis stopt met eten en vermagert, kan dat aan te lange tanden liggen. Daarnaast is de soort gevoelig voor slecht water; een kogelvis van 4 cm heeft weinig marge.
Gedrag dat je pas na maanden ziet: mannetjes worden territoriaal, en soms ook tegen vrouwtjes. Met meer vrouwtjes dan mannetjes en voldoende mos en planten wordt dat meestal beter. Combineren is bijna altijd een fout: hij bijt vinnen van alles wat langzaam is, ook van zijn verwante lorteti. Houd hem daarom alleen met zijn eigen soort, in een dichtbegroeide bak.
Hij is geschikt voor wie een klein soortaquarium met zacht, zuur water en zwarte bodem wil inrichten en niet bang is voor geduld en vers voer. Niet geschikt voor beginners die een gezelschapsbak willen. Eerlijk advies: neem de tijd voor het inrichten voordat je hem koopt, en koop hem van een verkoper die de herkomst kent.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Klein en kleurrijk
- Interessant baltsgedrag
Nadelen
- Alleen in een soortaquarium
- Heeft zacht, zuur water nodig
- Vraagt vers of diepvries voer
Verwante soorten
Andere kleine kogelvissen zijn de dwergkogelvis (Carinotetraodon travancoricus), de roodoogkogelvis (Carinotetraodon lorteti) en de Amazonekogelvis (Colomesus asellus). Alle soorten vind je in het overzicht van kogelvissen.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
