Diklipgoerami (Trichogaster labiosa)

De diklipgoerami is een rustige, middelgrote labyrintvis uit het zuiden van Myanmar. Met zijn schuine rood-blauwe streepjes, de dikke lippen waar hij zijn naam aan dankt en zijn vreedzame karakter is hij een dankbare bewoner van een rustig, goed beplant gezelschapsaquarium.

Diklipgoerami (Trichogaster labiosa) in het aquarium
Eigen foto van Alessandro

Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De diklipgoerami werd in 1877 beschreven door de Britse ichtyoloog Francis Day, die een groot deel van zijn loopbaan de vissen van Brits-Indië en Birma (het huidige Myanmar) in kaart bracht. Lange tijd stond de soort bekend als Colisa labiosa, en onder die naam kom je hem in oudere boeken en in de handel nog vaak tegen. Tegenwoordig valt hij in het geslacht Trichogaster, samen met de dwerggoerami, de honinggoerami en de gestreepte goerami. De soortnaam labiosa verwijst naar de opvallend dikke lippen, vooral bij oudere mannetjes.

De vis heeft een ovaal, zijdelings afgeplat lichaam. De buikvinnen zijn omgevormd tot lange, draadvormige tastorganen, waarmee de vis zijn omgeving aftast. Mannetjes zijn groter en kleuriger: over de bruinige tot oranje flanken lopen dunne, schuine streepjes in rood en blauw, en de keel en de aarsvin kunnen blauwgroen kleuren. De rugvin van het mannetje loopt bovendien spits uit. Vrouwtjes zijn eenvoudiger gekleurd, zilverachtig tot lichtbruin, met een rondere rugvin.

Zoals alle goerami’s is de diklipgoerami een labyrintvis. Met het labyrintorgaan boven de kieuwen kan hij lucht happen aan het wateroppervlak. Hij is zelfs afhankelijk van die luchtademhaling, dus het wateroppervlak moet altijd bereikbaar zijn en de lucht boven het water mag niet te koud zijn.

In de handel kom je naast de wildkleur ook gekweekte kleurvormen tegen, zoals een goud- of oranjekleurige vorm (vaak ‘sunset’ genoemd) en een rode vorm. Deze kweekvormen hebben vrijwel geen streeptekening meer. De diklipgoerami kruist bovendien gemakkelijk met de nauw verwante gestreepte goerami, en sommige kleurvormen in de handel zijn waarschijnlijk uit zulke kruisingen ontstaan. Daardoor is niet elke ‘diklipgoerami’ die je koopt een zuivere soort. Pas ook op voor verwarring met de kleinere honinggoerami, waarvan de gele kweekvorm er sterk op kan lijken.

In het kort

Wetenschappelijke naamTrichogaster labiosa
FamilieOsphronemidae
HerkomstZuid-Myanmar, langzaam stromende rivieren en vijvers met veel planten
VindplaatsAzië – Myanmar – Langzaam stromende rivieren en vijvers in het zuiden
Maximale grootte9 cm
Minimale aquariumgrootte80 cm / 100 liter
Temperatuur22 – 28 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)4 – 15 °dGH
GroepsgroottePaar, of 1 mannetje met 2 – 3 vrouwtjes
GedragVreedzaam en wat schuw; mannetjes onderling territoriaal
MoeilijkheidMakkelijk
LevensduurMeerdere jaren (geen betrouwbare gegevens bekend)
KarakterVreedzaam, territoriaal
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteHarem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes

Welke vissen passen bij de Diklipgoerami?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Trichogaster komt van het Griekse thrix (‘haar’) en gaster (‘buik’), naar de buikvinnen die elk uit één lange, draadvormige straal bestaan en als voelsprieten dienen. Het geslacht werd in 1801 beschreven door Bloch en Schneider.

labiosa betekent ‘met grote lippen’, naar de ‘zeer dikke’ lippen die met papillen bedekt zijn.

De soort werd in 1877 beschreven door Day.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort is alleen bekend uit het zuiden van Myanmar. Daar leeft hij in schaduwrijke, langzaam stromende rivieren en vijvers, meestal op plekken met veel waterplanten en drijvende vegetatie. Het water is er warm, rustig en vaak wat troebel, met een zachte bodem.

De dichte begroeiing biedt beschutting tegen roofvissen en vogels, en tussen de planten en aan het oppervlak vindt de vis zijn voedsel: kleine insecten, larven en ander klein waterleven. Via de aquariumhandel is de soort ook buiten zijn natuurlijke gebied terechtgekomen; zo is hij in Colombia geïntroduceerd.

Waterwaarden in het aquarium

De diklipgoerami is niet kieskeurig. Zacht tot middelhard, licht zuur tot neutraal water is ideaal, maar gekweekte vissen passen zich goed aan Nederlands kraanwater aan, zolang het schoon en stabiel is.

  • Weinig stroming; zet de filteruitstroom tegen het glas of gebruik een sponsfilter
  • Wekelijks 20 tot 30% verversen
  • Een goed sluitende afdekking, zodat de lucht boven het water warm en vochtig blijft

Aquarium en inrichting

Een aquarium vanaf 80 cm is genoeg voor een paar of een klein groepje. Zorg voor dichte beplanting langs de achter- en zijkanten, een donkere bodem en drijfplanten die het licht wat temperen. Laat in het midden en aan de voorkant ruimte vrij om te zwemmen.

Drijfplanten zijn extra belangrijk: ze geven de vissen een gevoel van veiligheid en mannetjes gebruiken ze als steun voor hun schuimnest. Een paar takken of wortelhout maken de inrichting af.

Biotoop nabootsen: een donkere zandbodem, wat wortelhout en gevallen bladeren, veel stengelplanten en een dek van drijfplanten, met weinig stroming, zoals een rustige, begroeide rivierarm in Zuidoost-Azië.

Gedrag en gezelschap

De diklipgoerami is een vreedzame, wat verlegen vis die het liefst in de middelste en bovenste waterlagen tussen de planten rondzwemt. Mannetjes kunnen onderling territoriaal zijn, zeker in een kleine bak. Houd daarom één mannetje met één of meer vrouwtjes, of zorg in een grotere bak voor veel zichtafscheiding als je meerdere mannetjes wilt houden.

Goede medebewoners zijn rustige vissen van vergelijkbaar formaat, zoals rasbora’s, danio’s, kleinere barbelen, modderkruipers en andere vreedzame labyrintvissen. Vermijd vinnenbijters zoals de sumatraan, die het op de lange buikvinnen gemunt hebben. Houd hem ook niet samen met de gestreepte goerami, omdat de twee soorten met elkaar kruisen.

Voeding

In de natuur: kleine insecten, insectenlarven en zoöplankton.

In het aquarium: een omnivoor die vrijwel alles eet. Geef een goed vlokken- of korrelvoer als basis en vul dat aan met klein diepvries- of levend voer zoals muggenlarven, artemia en watervlooien. Die afwisseling houdt de vissen in conditie en zorgt voor betere kleuren.

Voortplanting

De diklipgoerami is een schuimnestbouwer. Het mannetje bouwt een nest van luchtbelletjes aan het oppervlak, vaak tussen drijfplanten, dat behoorlijk groot kan worden. Na een paringsdans onder het nest legt het vrouwtje honderden eitjes, die het mannetje in het nest verzamelt en bewaakt.

Voor een kweekpoging gebruik je bij voorkeur een aparte, ondiepe bak met drijfplanten, rustig water en een goed sluitende afdekking. Haal het vrouwtje na het afzetten weg. De eitjes komen na ongeveer een tot anderhalve dag uit en de jongen zwemmen enkele dagen later vrij. Ze zijn erg klein en hebben eerst infusoria of vloeibaar opfokvoer nodig, daarna pas uitgekomen artemia. De vochtige, warme lucht onder de afdekking is belangrijk voor de ontwikkeling van het labyrintorgaan.

Tips uit de praktijk

Houders beschrijven de diklipgoerami vaak als een van de prettigste goerami’s voor een gezelschapsaquarium. Hij is rustiger dan de gestippelde goerami en minder vatbaar voor problemen dan veel gekweekte dwerggoerami’s. Wel is hij in het begin vaak schuw: nieuwe vissen verstoppen zich de eerste dagen tussen de planten en komen pas tevoorschijn als ze zich veilig voelen.

Een veelgehoorde tip is om de drijfplanten niet te vergeten. Zonder dek van drijfplanten blijven de vissen schichtig en bleek. Met wat schaduw aan het oppervlak durven ze meer en komen de rode en blauwe streepjes van het mannetje veel beter uit.

Een valkuil is te sterke stroming. Goerami’s zijn rustige zwemmers en raken gestrest als ze de hele dag tegen de filterstroom in moeten. Houders zetten daarom de uitstroom tegen de ruit, gebruiken een sproeibuis of kiezen een sponsfilter. Ook een koude luchtlaag boven het water, bijvoorbeeld in een open bak in een koele kamer, wordt vaak genoemd als oorzaak van zieke labyrintvissen.

Let bij de aankoop goed op wat je koopt. Onder de naam diklipgoerami worden ook kleurvormen en kruisingen verkocht, en de gele vorm wordt regelmatig verward met de honinggoerami. Wie een zuivere soort wil, bijvoorbeeld voor een biotoopaquarium of om te kweken, kan het best kiezen voor wildkleurige vissen van een betrouwbare kweker of winkel.

Kweken lukt vaak zonder veel moeite: houders melden dat een mannetje in een rustige bak met drijfplanten al snel een schuimnest bouwt. Het lastigste deel is het opkweken van de piepkleine jongen. Zorg dat je infusoria of opfokvoer klaar hebt staan voordat je het paar bij elkaar zet.

Advies: neem één mannetje met twee of drie vrouwtjes, geef ze een rustig, dicht beplant aquarium met drijfplanten en kies vreedzame medebewoners. Dan heb je een kleurige, rustige vis waar je lang plezier van hebt.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Vreedzaam en geschikt voor een rustig gezelschapsaquarium
  • Weinig eisen aan water en voer
  • Interessant broedgedrag met een schuimnest

Nadelen

  • In het begin schuw
  • Kruist met de gestreepte goerami, waardoor veel handelsvissen geen zuivere soort zijn
  • Niet te combineren met vinnenbijters

Lees ook: water verversen in je aquarium.

Veelgestelde vragen over de diklipgoerami

Hoe groot wordt de diklipgoerami?

De diklipgoerami (Trichogaster labiosa) wordt maximaal ongeveer 9 cm. Mannetjes worden groter dan vrouwtjes.

Hoe zie je het verschil tussen mannetje en vrouwtje?

Het mannetje is kleuriger, met schuine rode en blauwe streepjes, en heeft een spitse rugvin. Het vrouwtje is zilverachtig tot lichtbruin en heeft een rondere rugvin.

Hoe groot moet het aquarium zijn?

Een aquarium van 80 cm en ongeveer 100 liter is genoeg voor een paar of een klein groepje, mits het goed beplant is en drijfplanten heeft.

Met welke vissen kun je de diklipgoerami combineren?

Met rustige vissen van vergelijkbaar formaat, zoals rasbora’s, danio’s, modderkruipers en vreedzame barbelen. Vermijd vinnenbijters en de gestreepte goerami, waarmee hij kruist.

Is de diklipgoerami hetzelfde als de honinggoerami?

Nee. De honinggoerami (Trichogaster chuna) is een kleinere, verwante soort. De gele kweekvorm van de diklipgoerami lijkt er wel sterk op, waardoor ze in de handel regelmatig worden verward.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.