Enneacanthus obesus, in het Engels banded sunfish, is een kleine zonnebaars uit de moerassen langs de Amerikaanse oostkust, met donkere banden en glinsterende goudgroene tot blauwe stippen. Een rustige koudwatervis voor een plantenrijk, onverwarmd aquarium.

Eigen foto van Alessandro
Over deze vis
Enneacanthus obesus werd in 1854 beschreven door de Frans-Amerikaanse zoöloog Charles Frédéric Girard. De soortnaam betekent ‘dik’ of ‘gevuld’ en verwijst naar het hoge, gedrongen lichaam. Het geslacht Enneacanthus telt drie kleine zonnebaarzen uit de familie Centrarchidae: naast deze soort de Enneacanthus chaetodon en E. gloriosus. In de oudere aquariumliteratuur zijn E. obesus en E. gloriosus regelmatig door elkaar gehaald, en ook in de handel gebeurt dat nog.
Het lichaam is hoog en zijdelings afgeplat, met een afgeronde staartvin. De grondkleur is olijfbruin tot grijs, met vijf tot acht donkere dwarsbanden die bij volwassen dieren soms vervagen. Over het lichaam en de vinnen liggen talrijke glinsterende stippen in goud, groen, paars of blauw, die bij goed licht sterk opvallen. Achter het kieuwdeksel zit een donkere vlek. Het verschil met E. gloriosus zit vooral in de duidelijke dwarsbanden en de iets andere vlekkenpatronen; bij twijfel is de herkomst van de dieren de beste aanwijzing.
Met een maximale lengte van ongeveer 9 cm, meestal 6 tot 8 cm in het aquarium, behoort de soort tot de kleinste zonnebaarzen. Mannetjes zijn in de paaitijd contrastrijker en hebben grotere, helderder gekleurde vinnen; vrouwtjes zijn dan voller.
In de hobby is de soort vooral bekend bij liefhebbers van onverwarmde aquaria en Noord-Amerikaanse vissen. Er worden voornamelijk nakweekdieren aangeboden. Het is een vis die rust en de juiste omstandigheden nodig heeft, maar dan jarenlang plezier geeft.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Enneacanthus obesus |
|---|---|
| Familie | Centrarchidae |
| Herkomst | Oostelijke Verenigde Staten: Atlantische kustvlakte van New Hampshire tot Florida |
| Vindplaats | Noord-Amerika – Verenigde Staten – Moerassen, vennen en plantenrijke beken van de Atlantische kustvlakte |
| Maximale grootte | 8 – 9 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 80 cm / 112 liter |
| Temperatuur | 10 – 24 °C (winterrust 8 – 12 °C) |
| pH | 5,0 – 7,2 |
| Hardheid (GH) | 2 – 10 °dGH |
| Groepsgrootte | Groepje van 4 – 6 |
| Gedrag | Rustig, mannetjes territoriaal in de paaitijd |
| Moeilijkheid | Gemiddeld |
| Levensduur | 3 – 5 jaar |
| Karakter | Vreedzaam, territoriaal |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | 4 of meer |
Welke vissen passen bij de Enneacanthus obesus?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Enneacanthus komt van het Griekse ennea (‘negen’) en akantha (‘stekel’), naar de negen stekels in de rugvin van deze soort. Het geslacht werd in 1864 beschreven door Gill.
obesus is Latijn voor ‘dik, mollig’. Dat is niet uitgelegd; mogelijk slaat het op het soms gedrongen uiterlijk van volwassen mannetjes.
De soort werd in 1854 beschreven door Girard.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De soort leeft langs de oostkust van de Verenigde Staten, van New England tot in Florida. Typische leefgebieden zijn vennen, moerassen, poelen en traag stromende beken met veel waterplanten en een bodem van zand, modder of veen. Het water is vaak licht tot donker gekleurd door humuszuren.
Waterwaarden in de natuur: meestal zacht en zuur, met grote seizoensverschillen in temperatuur: warm in de zomer, koud in de winter, in het noorden van het verspreidingsgebied zelfs met ijs.
Waterwaarden in het aquarium
Zacht tot licht middelhard, licht zuur water geeft de beste resultaten. De soort is iets toleranter dan E. chaetodon, maar in hard, alkalisch water verliest hij kleur en is hij gevoeliger voor ziektes.
- Onverwarmd houden
- Een koele winterrust van enkele maanden
- Weinig stroming
- Wekelijks 20 tot 25% verversen
Aquarium en inrichting
Een aquarium vanaf 80 cm met dichte beplanting, open zwemruimte vooraan en een zachte bodem van zand. Fijnbladige planten, wat hout en een laag blad zorgen voor schuilplekken en een natuurlijke uitstraling.
Biotoop nabootsen: een plantenrijk moeras zoals in de Floridaanse bron- en moerasgebieden: zand, blad, hout, veel waterplanten en gedempt licht.
Gedrag en gezelschap
Een rustige vis die tussen de planten hangt en prooien besluipt. Hij is vreedzaam tegen vissen die niet in zijn bek passen, maar kleine garnalen en jonge vissen worden gegeten. Snelle, drukke soorten verdringen hem bij het voeren. Kies medebewoners uit kleine, rustige vissen met dezelfde temperatuur- en waterwensen.
Voeding
In de natuur: kleine kreeftachtigen, insectenlarven, wormpjes en ander klein waterleven.
In het aquarium: levend en diepvriesvoer zoals muggenlarven, daphnia, cyclops, artemia en mysis. Droogvoer wordt meestal slecht geaccepteerd, al wennen sommige nakweekdieren er gedeeltelijk aan.
Voortplanting
Na een koele winter komen de vissen in het voorjaar tot paaien. Het mannetje maakt een eenvoudig nest in de bodem of tussen plantenwortels en bewaakt eitjes en larven enkele dagen. De jongen zijn klein en hebben infusoria en pas uitgekomen artemia nodig.
Tips uit de praktijk
Houders van onverwarmde aquaria waarderen Enneacanthus obesus om zijn rustige karakter en de glinsterende stippen, die pas echt goed zichtbaar worden in een bak met gedempt licht en een donkere achtergrond. In een fel verlicht aquarium met lichte bodem blijven de vissen flets en schuw.
De meest gehoorde valkuil is voer. Wie alleen droogvoer geeft, ziet de vissen langzaam vermageren. Een vaste voorraad diepvriesvoer en, als het kan, levende daphnia of muggenlarven uit de eigen tuinvijver of regenton maakt een groot verschil. Kleine porties, meerdere keren per dag, werken het best.
Daarnaast speelt temperatuur een rol. Veel houders merken dat dieren die het hele jaar warm staan, minder kleur hebben en korter leven. Een bak in een koele ruimte die in de winter naar ongeveer 10 °C zakt, geeft de vissen hun natuurlijke ritme terug en leidt in het voorjaar vaak vanzelf tot paaigedrag.
In de paaitijd verdedigen mannetjes een klein stukje bodem. Dat gaat zelden mis, zolang er genoeg planten en zichtafscheidingen zijn. Een groepje van vier tot zes dieren verdeelt de aandacht beter dan een enkel paar.
Verwarring met E. gloriosus komt in de handel regelmatig voor. Voor de verzorging maakt dat weinig uit, maar voor een zuiver biotoopaquarium of kweek is het goed om te weten wat je hebt. Eerlijk advies: koop bij een kweker of liefhebber die de herkomst kent, geef de vissen een koele, plantenrijke bak met levend voer, en je hebt een van de mooiste kleine zonnebaarzen die er zijn.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Fraaie glinsterende stippen
- Blijft klein
- Geen verwarming nodig
- Iets toleranter dan E. chaetodon
Nadelen
- Eet vooral levend en diepvriesvoer
- Winterrust nodig
- Eet kleine garnalen en jonge vissen
- Wordt in de handel verward met E. gloriosus
Veelgestelde vragen over Enneacanthus obesus
Hoe groot wordt Enneacanthus obesus?
Maximaal ongeveer 9 cm, in het aquarium meestal 6 tot 8 cm.
Heeft Enneacanthus obesus verwarming nodig?
Nee. Het is een koudwatervis die het best gedijt met een seizoensritme en een koele winterrust.
Wat is het verschil met Enneacanthus chaetodon?
E. chaetodon heeft scherpe zwarte banden op een lichte grond en oranje vinnen; E. obesus is olijfbruin met glinsterende stippen en minder contrastrijke banden. E. obesus is ook iets toleranter qua water.
Wat eet Enneacanthus obesus?
Vooral levend en diepvriesvoer zoals muggenlarven, daphnia, cyclops en artemia.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
