Pseudomugil luminatus is een piepklein blauwoogje uit de moerassen rond Timika in Indonesisch Nieuw-Guinea, waarvan de mannetjes fel rood-oranje kleuren. Een levendige nanovis voor een rustig, goed beplant aquarium met zacht water.

Eigen foto van Alessandro
Over deze vis
Pseudomugil luminatus werd in 2016 beschreven door Gerald Allen, Peter Unmack en Renny Hadiaty, na jaren waarin de vis al in de hobby circuleerde onder namen als Pseudomugil sp. ‘Red Neon’ en ‘Timika’. De soortnaam luminatus betekent ‘verlicht’ of ‘stralend’ en verwijst naar de felle kleuren van de mannetjes. In de Engelstalige handel heet hij ‘red neon blue-eye’; een gangbare Nederlandse naam heeft hij niet.
Het geslacht Pseudomugil bestaat uit de blauwoogjes: kleine verwanten van de regenboogvissen uit Australië en Nieuw-Guinea. De naam blauwoogje komt van de glanzend blauwe iris die veel soorten hebben. De vissen zijn klein, actief en leven meestal in groepjes in de bovenste waterlagen. Ze zetten hun eitjes af tussen fijnbladige planten, verspreid over vele dagen, en kennen geen broedzorg.
Mannetjes van P. luminatus zijn opvallend gekleurd: het lichaam kleurt in goede conditie diep rood tot oranje met een blauwe glans, en de vinnen hebben lichte randen. Ze imponeren voortdurend naar elkaar en naar de vrouwtjes, waarbij ze hun vinnen wijd uitzetten. Vrouwtjes zijn eenvoudiger gekleurd, beige tot lichtoranje, met doorschijnende vinnen. De soort wordt slechts zo’n 2 tot 3 centimeter lang en is daarmee een van de kleinste blauwoogjes.
In de natuur is de soort alleen bekend uit een klein gebied rond Timika in de provincie Papua. De oorspronkelijke vindplaats is aangetast door mijnafval, en de meeste latere vangsten komen uit een naburig riviersysteem. Wat er in de hobby rondgaat, is grotendeels nakweek. Juist omdat het verspreidingsgebied zo klein is, is goed kweken en zuiver houden van deze soort belangrijk.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Pseudomugil luminatus |
|---|---|
| Familie | Pseudomugilidae |
| Herkomst | Indonesië, provincie Papua, laagland rond Timika |
| Vindplaats | Oceanië – Indonesië (Nieuw-Guinea) – Aikwa- en Iweka-rivier, sago- en pandanusmoerassen |
| Maximale grootte | 2,5 – 3 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 45 cm / 30 liter |
| Temperatuur | 24 – 28 °C |
| pH | 5,5 – 7,0 |
| Hardheid (GH) | 2 – 10 °dGH |
| Groepsgrootte | Minimaal 6, meer vrouwtjes dan mannetjes |
| Gedrag | Vreedzaam, mannetjes imponeren onderling |
| Moeilijkheid | Gemiddeld |
| Levensduur | 2 – 3 jaar |
| Karakter | Vreedzaam |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Ja |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | 6 of meer |
Welke vissen passen bij de Pseudomugil luminatus?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Pseudomugil komt van het Griekse pseudes (‘vals’): het geslacht lijkt in vorm en kop op de harders (Mugilidae), maar die gelijkenis is bedrieglijk. Het geslacht werd in 1866 beschreven door Kner.
luminatus betekent ‘verlicht’, naar de felle kleuren van volwassen mannetjes.
De soort werd in 2016 beschreven door Allen, Unmack en Hadiaty.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
Pseudomugil luminatus leeft in het laagland van het zuidelijk deel van Nieuw-Guinea, in de omgeving van Timika in de Indonesische provincie Papua. De vissen zijn gevonden in sago- en pandanusmoerassen in het stroomgebied van de Aikwa- en de Iweka-rivier. Het water is er helder maar donker gekleurd door looistoffen uit bladeren en hout, en stroomt langzaam. Tussen de wortels, bladeren en oeverplanten zwemmen de blauwoogjes in groepjes vlak onder het wateroppervlak.
Waterwaarden in de natuur: zacht, zuur tot neutraal (pH ongeveer 4,8 tot 7,2) en warm, rond de 26 tot 28 °C.
Waterwaarden in het aquarium
Zacht tot licht middelhard en licht zuur tot neutraal water past het best. Nakweek is redelijk aanpasbaar, maar houd de waarden stabiel. Blauwoogjes zijn gevoelig voor grote schommelingen en vervuiling.
- Weinig stroming
- Wekelijks 20 tot 30% verversen met water van dezelfde temperatuur
- Gedempt licht en eventueel wat bladeren voor lichtgekleurd water
Aquarium en inrichting
Een bak vanaf 45 cm is genoeg voor een groepje; groter is beter als je meerdere mannetjes houdt, zodat ze elk een eigen plekje kunnen claimen. Dichte beplanting met fijnbladige planten, mos en drijfplanten geeft vrouwtjes rust en biedt plek voor de eitjes.
Biotoop nabootsen: een donkere bodem met zand en bladeren, wat wortelhout, veel planten aan de randen en een dek van drijfplanten. Een iets bruin gekleurd water door bladeren of elzenproppen laat de rode kleuren van de mannetjes extra mooi uitkomen.
Gedrag en gezelschap
Blauwoogjes zijn actieve, vreedzame vissen die vooral in de bovenste waterlagen zwemmen. Mannetjes zijn de hele dag bezig met imponeren, maar dat leidt zelden tot schade. Door hun formaat passen ze het best in een soortaquarium of met andere zeer kleine, rustige vissen, zoals kleine rasbora’s of andere nanovisjes, en met garnalen. Grotere of snelle vissen eten het voer weg en maken de blauwoogjes schuw.
Voeding
In de natuur: kleine insecten, larven en zoöplankton in de bovenste waterlaag.
In het aquarium: klein diepvriesvoer zoals cyclops, artemia-nauplii en daphnia, aangevuld met fijn droogvoer. Levend voer zoals pas uitgekomen artemia brengt de kleuren en het baltsgedrag goed op gang. Voer meerdere keren per dag een klein beetje.
Voortplanting
Het mannetje leidt een vrouwtje naar fijnbladige planten of mos, waar het paar elke dag een paar eitjes afzet. Dat gaat wekenlang door. De eitjes hangen met draadjes aan de planten en komen na ongeveer tien tot veertien dagen uit, afhankelijk van de temperatuur. De ouders eten eitjes en jongen, dus wie wil kweken, verzamelt de eitjes of zet een dicht bosje mos neer waar de jongen kunnen schuilen. De jongen eten infusoria en daarna pas uitgekomen artemia.
Tips uit de praktijk
Liefhebbers van nanovissen noemen P. luminatus een van de mooiste blauwoogjes, juist door de rode kleur die bij weinig andere kleine soorten zo intens is. Wel merken veel houders dat de vissen in de winkel bleek ogen. Pas in een rustig, goed beplant aquarium met levend of diepvriesvoer kleuren de mannetjes op, en dat kan enkele weken duren.
Een belangrijk aandachtspunt is de korte levensduur. Blauwoogjes worden vaak maar twee tot drie jaar oud, en wie een groep jarenlang wil houden, moet zorgen dat er af en toe jongen opgroeien. Een dicht bosje mos of een paar drijfplanten met lange wortels zijn vaak al genoeg om een paar jongen in de bak te laten overleven.
Ook de verhouding tussen mannetjes en vrouwtjes is van belang. Met te veel mannetjes worden de vrouwtjes constant achtervolgd en raken ze uitgeput. Twee tot drie vrouwtjes per mannetje werkt in de praktijk goed. Mannetjes die imponeren, zijn op hun mooist; houd er daarom liefst minimaal twee, zodat ze elkaar blijven uitdagen.
Wat houders ook vaak noemen, is de gevoeligheid bij verhuizen en bij grote waterwissels. Nieuwe dieren goed laten wennen, liefst druppelsgewijs, en de eerste weken weinig veranderen geeft de beste resultaten. Voer is het andere aandachtspunt: de bek is klein, dus gewoon vlokvoer moet fijn gewreven worden. Grote voerbrokken blijven liggen en vervuilen het water.
Eerlijk advies: kies P. luminatus als je een klein, rustig en dicht beplant aquarium hebt en het leuk vindt om met diepvries- of levend voer te werken. Houd ze zonder grote of drukke medebewoners, zorg voor wat jonge aanwas en houd je groep zuiver. Dan heb je een prachtig klein visje dat met zijn kleur de hele bak oplicht.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Felle rode kleur van de mannetjes
- Geschikt voor kleine aquaria
- Vreedzaam en boeiend baltsgedrag
- Goed samen met garnalen
Nadelen
- Korte levensduur
- Heeft fijn, liefst diepvries- of levend voer nodig
- Gevoelig voor schommelingen in het water
- Niet geschikt naast grote of drukke vissen
Veelgestelde vragen over Pseudomugil luminatus
Hoe groot wordt Pseudomugil luminatus?
Ongeveer 2,5 tot 3 cm. Het is een van de kleinste blauwoogjes.
Hoe groot moet het aquarium zijn?
Een aquarium van 45 cm en zo’n 30 liter is genoeg voor een groepje. Met meerdere mannetjes is een grotere bak beter.
Hoeveel mannetjes en vrouwtjes houd je samen?
Houd twee tot drie vrouwtjes per mannetje en een groep van minimaal zes vissen.
Kun je Pseudomugil luminatus met garnalen houden?
Ja, volwassen garnalen worden met rust gelaten. Alleen heel kleine garnaaljongen kunnen worden opgegeten.
Hoe kweek je Pseudomugil luminatus?
Het paar zet elke dag een paar eitjes af in fijnbladige planten of mos. Verzamel de eitjes of zorg voor een dicht bosje mos waarin de jongen kunnen schuilen.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
