Rode regenboogvis (Glossolepis incisa)

De rode regenboogvis is een van de weinige volledig rode aquariumvissen. De mannetjes worden hoogruggig en dieprood, de vrouwtjes zijn goudgeel. Een indrukwekkende scholenvis voor grote aquaria.

Rode regenboogvis (Glossolepis incisa)
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De rode regenboogvis werd in 1907 door de Nederlands-Duitse zoöloog Max Weber beschreven als Glossolepis incisa. De soortnaam is Latijn voor ‘ingesneden’. Strikt genomen hoort bij een vrouwelijk geslachtsnaam als Glossolepis de vorm incisa, en in wetenschappelijke literatuur kom je beide spellingen tegen. De vis behoort tot de regenboogvissen (Melanotaeniidae), samen met de bekende Melanotaenia-soorten. In de hobby is hij vooral bekend om het rood, en daar komt de Nederlandse naam vandaan.

Het verschil tussen de seksen is groot. Volwassen mannetjes worden diep rood en ontwikkelen een hoge rug en een bult achter de kop, waarbij de kleur toeneemt met de leeftijd. Vrouwtjes zijn olijfbruin tot goudgeel en blijven slanker. Het rood bij mannetjes is niet altijd hetzelfde: kleur en intensiteit hangen af van stemming en van de plaats in de rangorde, en dominante mannetjes zijn het felst. Jonge dieren zijn onopvallend en zilverig, en zonder de juiste voeding of ruimte blijven mannetjes bleek.

De soort komt alleen voor in het Sentanimeer en zijn zijrivieren bij Jayapura in West-Papoea, Indonesië. Dat is een klein leefgebied: het aantal mensen rond het meer groeit snel en er zijn uitheemse vissoorten uitgezet, waaronder tilapia. Daardoor staat de rode regenboogvis op de rode lijst van de IUCN als bedreigd. In het wild eet hij insecten, kreeftachtigen, larven en algen; hij is iets meer vleesetend dan veel Australische regenboogvissen.

Ondanks zijn kwetsbare status in de natuur is de soort in de hobby een gewone verschijning, omdat hij in het aquarium eenvoudig te kweken is. De eitjes worden tussen planten afgezet en komen na ongeveer een week uit. Vrijwel alle dieren in de handel zijn dan ook nakweek. Voor een soort met zo’n klein natuurlijk leefgebied is dat geen overbodige zekerheid.

In het kort

Wetenschappelijke naamGlossolepis incisa (vaak ook gespeld als Glossolepis incisus)
FamilieMelanotaeniidae
HerkomstLake Sentani, West-Papoea (Indonesië)
VindplaatsOceanië – Indonesië (West-Papoea) – Sentanimeer
Maximale grootte12 – 15 cm
Minimale aquariumgrootte150 cm / 400 liter
Temperatuur22 – 27 °C
pH7,0 – 8,0
Hardheid (GH)8 – 20 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 6 – 8
GedragVreedzaam, actief
MoeilijkheidMakkelijk tot gemiddeld
Levensduur5 – 8 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte6 of meer

Welke vissen passen bij de Rode regenboogvis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Glossolepis komt van het Griekse glossa (’tong’) en lepis (‘schub’), naar de tongvormige inkepingen aan de schubranden van juist deze soort. Het geslacht werd in 1907 beschreven door Weber.

incisa betekent ‘ingekeept’, ook naar die tongvormige inkepingen in de schubranden.

De soort werd in 1907 beschreven door Weber. De soortnaam wordt ook vaak als incisus gespeld.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort komt alleen voor in het Sentani-meer bij Jayapura. Door vervuiling en uitgezette vissoorten is hij in het wild bedreigd.

Waterwaarden in de natuur: middelhard.

    Aquarium en inrichting

    Minimaal 150 cm.

    Biotoop nabootsen: zand, stenen, wortels, randbeplanting en veel zwemruimte met goed licht.

    Voeding

    In de natuur: insecten, kreeftachtigen, larven en algen.

    In het aquarium: vlokken, korrels, diepvriesvoer; kleurversterkend voer met carotenoïden helpt de rode kleur.

    Voortplanting

    Eierlegger; eitjes tussen fijnbladige planten of een kweekmop.

    Tips uit de praktijk

    Houders vinden een groep volwassen rode mannetjes adembenemend. Het duurt wel 1 – 2 jaar voordat ze volledig rood zijn.

    Uit eigen ervaring en uit wat andere houders vertellen: rode regenboogvissen uit de winkel zijn bijna altijd jong en zien er nog niet uit als op de foto’s. Ze zijn grijs tot zilverig met hooguit een roze waas, en je moet echt geduld hebben. Mannetjes zonder concurrentie kleuren minder goed; een groep met meerdere mannetjes en meer vrouwtjes zorgt voor de rangorde die het rood aanjaagt. Na een jaar of langer ontstaat het spectaculaire beeld.

    Eten gaat meestal goed: vlokken, korrels en diepvriesvoer worden gegeten. Voor de rode kleur helpt voer met carotenoïden, en levend of diepvriesvoer zoals muggenlarven zorgt voor conditie. Ze eten fel en snel en zijn dan ook niet bang om medebewoners weg te duwen. De klassieke fouten zijn een te klein aquarium, te weinig dieren en een aquarium zonder deksel, want ze springen. Bij stress of een kleine groep zie je vaak bleke dieren of vinnen die klemmen.

    Wat pas na maanden opvalt: mannetjes worden groter en de bult achter de kop en de kleur nemen toe. Ze baltsen ’s ochtends en meten zich onderling met gespreide vinnen, meestal zonder echte schade als er genoeg ruimte is. In een ruim gezelschapsaquarium gaan ze goed samen met andere stevige, actieve vissen; met kleine, schuwe vissen of vinnenbijters gaat het minder goed. Kweken kan met een kweekmop; de jongen groeien vlot als ze fijn voer krijgen.

    De rode regenboogvis is een aanrader voor wie een ruim aquarium heeft en een groep wil houden die ook na jaren blijft verbazen. Voor kleine aquaria, of voor wie meteen resultaat verwacht, is hij minder geschikt.

    Voordelen en nadelen

    Voordelen

    • Uniek rood
    • Vreedzaam
    • Te kweken

    Nadelen

    • Heeft een zeer ruim aquarium nodig
    • Kleurt laat op

    De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.