Gevlekte bladvis (Nandus nandus)

De gevlekte bladvis lijkt op een drijvend blad en besluipt zo zijn prooi. Een rustige hinderlaagjager met een verrassend grote bek.

Gevlekte bladvis (Nandus nandus)
Foto: Nilesh Heda, via Wikimedia Commons (publiek domein)

Over deze vis

De gevlekte bladvis werd in 1822 beschreven door de Schotse arts en natuuronderzoeker Francis Hamilton, die rond die tijd veel vissen uit de rivieren van Bengalen beschreef. Hij noemde de soort oorspronkelijk Coius nandus. Later kreeg de vis nog andere namen, waaronder Nandus marmoratus en Bedula hamiltonii, die nu als synoniemen gelden. Over de herkomst van de naam nandus is weinig zeker; waarschijnlijk is het een Indiase volksnaam. De Nederlandse naam verwijst naar de gevlekte, marmerachtige tekening.

De soort behoort tot de Nandidae, de Aziatische bladvissen. Verwar hem niet met de Amazone-bladvis (Monocirrhus polyacanthus) uit Zuid-Amerika: die lijkt er in gedrag op maar is niet dezelfde familie en blijft veel kleiner. De Aziatische bladvis is steviger gebouwd, met een hoge, van opzij platte vorm, een grote, sterk uitschuifbare bek en een rugvin met stevige stekels.

In het wild is de vis een wijdverspreide bewoner van Zuid-Azië en Indochina. Hij komt vooral voor in langzaam stromend of stilstaand water: vijvers, meren, sloten en ondergelopen velden. Met zijn bruingroene, gevlekte kleed valt hij nauwelijks op tussen planten en bladeren en wacht hij op kleine vissen en garnalen die dichtbij komen. Dan zuigt hij zijn prooi in één beweging naar binnen. De kleuren kunnen met stemming en omgeving wat verschuiven, waardoor hij zich nog beter aan zijn omgeving aanpast.

De IUCN beschouwt de soort als niet bedreigd. Lokaal is het zelfs een gewaardeerde consumptievis die op markten wordt verkocht, en daarnaast wordt hij gevangen voor de aquariumhandel. Dat verklaart waarom er in de handel vooral wildvang wordt aangeboden en kweekdieren zeldzaam zijn.

In het kort

Wetenschappelijke naamNandus nandus
FamilieNandidae (bladvissen)
HerkomstIndia, Bangladesh, Nepal, Myanmar en Thailand
VindplaatsAzië – India, Bangladesh, Nepal, Myanmar, Thailand – Ganges, Brahmaputra en Irrawaddy
Maximale grootte15–20 cm
Minimale aquariumgrootte150 liter (100 cm)
Temperatuur22 – 27 °C
pH6,5 – 7,5
Hardheid (GH)4 – 15
GroepsgrootteSolitair of paar
GedragRustige roofvis
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur6–10 jaar
KarakterRoofvis (eet kleine vissen)
Eet kleine vissenJa
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumNee
Minimale groepsgrootteAlleen of als paar

Welke vissen passen bij de Gevlekte bladvis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Nandus gaat terug op Coius nandus, de lokale Bengaalse naam voor deze soort. Het geslacht werd in 1831 beschreven door Valenciennes.

nandus herhaalt de geslachtsnaam: de lokale Bengaalse naam voor deze vis in India.

De soort werd in 1822 beschreven door Hamilton.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Stilstaande en trage wateren, vijvers, sloten en rijstvelden met veel planten.

Waterwaarden in de natuur: neutraal, middelzacht water.

Waterwaarden in het aquarium

  • Rustige stroming

Aquarium en inrichting

Dichte beplanting, wortels en gedempt licht. Alleen met vissen die te groot zijn om te eten.

Biotoop nabootsen: modderig zand, veel planten, blad en drijfplanten.

Voeding

In de natuur: kleine vissen, insecten en kreeftachtigen.

In het aquarium: levende en diepvries-vis, garnalen en regenwormen.

Voortplanting

Eieren worden op planten of stenen gelegd; in aquaria zelden.

Tips uit de praktijk

Houders vinden de camouflage en de sluipjacht fascinerend om te zien.

Een nieuwe bladvis is de eerste dagen vooral een spookverschijning. Hij hangt schuin tussen de planten, beweegt nauwelijks en eet in het begin vaak helemaal niets. Laat hem daarom een paar dagen met rust en bied als eerste voer kleine levende visjes of garnalen aan. Veel houders merken dat de vis pas na een week of twee echt gaat jagen en het vertrouwen krijgt om overdag in het zicht te hangen.

Het eetgedrag is het lastigste deel. Bladvissen zijn van nature levend-voeteters, en vooral wildvangdieren weigeren dood voer. Wat meestal werkt, is diepvriesvoer zoals muggenlarven of stukjes garnalen met een pincet of aan een draad voor de bek laten bewegen. Sommige vissen leren het, andere blijven bij levend voer. Het is verstandig om alleen levend voer uit eigen, gezonde kweek te gebruiken, want voedervissen uit de winkel kunnen ziektes meebrengen.

Typische fouten zijn te felle verlichting, te veel drukke medebewoners en een te kleine bak. Een bladvis die steeds wordt lastiggevallen, blijft bang en verhongert soms langzaam. Daarnaast vragen ze om schoon water met een rustige stroming, want de plantenrijke bak die ze nodig hebben, bouwt snel afval op. Wat je pas na maanden merkt, is hoe trouw de vis aan een plek is: hij kiest een vaste schuilplaats en keert er steeds naar terug.

Advies: geschikt voor wie een rustige, goed beplante bak wil met bijzonder gedrag en bereid is levend voer te geven. Niet geschikt voor een druk gezelschapsaquarium of voor wie alleen droogvoer wil voeren.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Bijzonder gedrag
  • Niet te groot

Nadelen

  • Eet kleine vissen
  • Vraagt levend of diepvriesvoer

Veelgestelde vragen over de gevlekte bladvis

Hoe groot wordt de gevlekte bladvis?

De gevlekte bladvis wordt 15 tot 20 cm. Hij heeft een verrassend grote bek, waarmee hij prooien in een keer inslikt.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de gevlekte bladvis?

Reken op minimaal 150 liter (100 cm). Zorg voor veel planten en schuilplekken, zodat hij zich kan verschuilen en op zijn prooi kan wachten.

Wat eet de gevlekte bladvis?

Het is een roofvis die levend of diepgevroren voer eet, zoals kleine vissen, garnalen en insectenlarven. Kleine siervissen in hetzelfde aquarium zie hij als prooi.

Met welke vissen kun je de gevlekte bladvis combineren?

Kies alleen vissen die te groot zijn om op te eten en niet agressief, zoals de Berdmores botia en de Zilverbotia. Houd de bladvis zelf solitair of als paar.

Welke planten passen bij de gevlekte bladvis?

Planten die dekking geven, zoals Javavaren en Wendts waterkelk, helpen de bladvis zich te verbergen.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.