De Kendalli-cichlide is een langgerekte, sluipende roofvis uit het Tanganyikameer, vernoemd naar de Amerikaanse visecoloog Robert Kendall. Met zijn spitse kop en gestroomlijnde lijf jaagt hij als een pijl op kleinere vissen. Een indrukwekkende maar veeleisende bewoner voor een groot Tanganyika-aquarium.

Over deze vis
De Kendalli-cichlide werd in 1977 beschreven door de Belgische ichthyoloog Max Poll samen met D. J. Stewart, oorspronkelijk onder de naam Lamprologus kendalli. De soortnaam verwijst naar de Amerikaanse visecoloog Robert L. Kendall, die het typeexemplaar verzamelde. Later kwam de soort terecht in het geslacht Lepidiolamprologus, dat een groep langgerekte, roofzuchtige Tanganyika-cichliden omvat. Naaste verwanten zijn bijvoorbeeld Lepidiolamprologus elongatus, L. attenuatus en L. meeli; wie de soort zoekt, ziet in de handel en in oudere boeken nog wel de oude geslachtsnaam Lamprologus terug.
Qua bouw is het een echte sluiper: een slank, sterk gestroomlijnd lijf met een spitse kop en een ruime bek, gebouwd voor een korte, explosieve uitval. De tekening is ingetogen, met een kleur die vooral bepaald wordt door de fijne tekening en de glans van de schubben. Er bestaan meerdere locatievormen, in de handel vaak aangeduid met de naam van de vindplaats, zoals ‘Kala’ en ‘Muzi’. Wie zo’n vorm koopt, doet er goed aan te vragen waar de ouderdieren vandaan komen, omdat kleur en tekening per plek kunnen verschillen.
In het wild leeft de soort langs de zuidoostelijke kust van het Tanganyikameer, waar hij nergens anders voorkomt. Het is een typische hinderlaagjager die zijn territorium zelden verlaat. Zijn dieet bestaat bijna helemaal uit vis; hij wacht tot iets kleins binnen bereik komt en schiet dan met een enkele beweging naar voren. Over zijn voortplanting en dagelijks leven onder water is verrassend weinig gepubliceerd, en dat is ook de reden dat veel aquariumkennis op ervaringen van houders berust.
Volgens de IUCN staat de soort als niet bedreigd te boek. Toch is de Kendalli-cichlide in de hobby geen alledaagse verschijning. Hij wordt maar sporadisch aangeboden en dan vaak als wildvang, wat hem duur en soms lastig verkrijgbaar maakt. Voor de serieuze Tanganyika-liefhebber is dat juist een deel van de aantrekkingskracht: het is geen vis die je in elke winkel tegenkomt, maar een soort waarvoor je moet zoeken.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Lepidiolamprologus kendalli |
|---|---|
| Familie | Cichlidae (cichliden) |
| Herkomst | Tanganyikameer (van Nkamba Baai in Zambia tot Kala in Tanzania) |
| Vindplaats | Afrika – Zambia, Tanzania – Tanganyikameer (Nkamba Baai tot Kala) |
| Maximale grootte | ca. 16 – 18 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 150 cm / 300 liter |
| Temperatuur | 23 – 27 °C |
| pH | 7,5 – 8,8 |
| Hardheid (GH) | 12 – 25 °dGH |
| Groepsgrootte | Eén exemplaar of een goed passend paar |
| Gedrag | Solitair, territoriaal en roofzuchtig |
| Moeilijkheid | Moeilijk |
| Levensduur | 8 – 10 jaar |
| Karakter | Roofvis, agressief |
| Eet kleine vissen | Ja |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Nee |
| Minimale groepsgrootte | Alleen of als paar |
Welke vissen passen bij de Kendalli-cichlide?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Lepidiolamprologus komt van het Griekse lepis (‘schub’), naar de kleine schubben, en Lamprologus, waarmee men verwantschap vermoedde. Het geslacht werd in 1904 beschreven door Pellegrin.
kendalli is een eerbetoon aan de Amerikaanse visecoloog Robert L. Kendall, die het typemateriaal verzamelde.
De soort werd in 1977 beschreven door Poll en Stewart.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
Lepidiolamprologus kendalli is endemisch in het Tanganyikameer en leeft langs de zuidoostelijke oever, tussen Nkamba Baai in Zambia en Kala in Tanzania. Het is een rotsbewoner die zowel in ondiep water als op grotere diepte, tot meer dan veertig meter, is aangetroffen. Hij is meestal solitair.
Als hinderlaagjager verstopt hij zich tussen de rotsen en schiet naar voren wanneer een kleine vis binnen bereik komt. Zijn dieet bestaat vrijwel volledig uit andere vissen. Volgens de IUCN wordt de soort als niet bedreigd beschouwd, al is over zijn precieze leefwijze relatief weinig bekend.
Planten en hout onder water: De rotskusten van het Tanganyikameer zijn een echte steenwereld met weinig hogere planten. Op de stenen ontwikkelt zich snel een algenlaag, onder meer draadalgen zoals Cladophora, waar veel cichliden van leven. Waterplanten blijven beperkt tot enkele plekken, vooral in de buurt van riviermondingen, waar Potamogeton, Vallisneria en Ceratophyllum voorkomen. In het diepe water is er helemaal geen plantengroei: onder ongeveer 200 meter is het water verzadigd met zwavelwaterstof en ontbreekt zuurstof. Wat je onder water ziet zijn dus rotsblokken, spleten en grotten, met algen als enige groene bedekking. Hout is geen kenmerkend onderdeel van dit biotoop.
Waterwaarden in het aquarium
Zoals alle Tanganyika-cichliden vraagt de Kendalli-cichlide hard, basisch en schoon water, waarbij stabiliteit belangrijker is dan het exacte getal. Als roofvis produceert hij veel afval, dus goede filtering is belangrijk.
- Stroming: matig; een goede circulatie langs de rotsen.
- Zuurstof: rijkelijk.
- Verversen: wekelijks een derde, met water van gelijke waarden.
- Stabiliteit: geen schommelingen; gebruik altijd voorverwarmd, voorbereid water.
- Nitraat: laag houden.
Aquarium en inrichting
Voor één vis is 150 cm het minimum; wil je een paar houden, kies dan voor een grotere bak. Bouw een rotsopstelling met veel spleten en grotten, met een zandbodem op de voorgrond. De vis bewaakt zijn grot fel en heeft echte schuilplaatsen nodig.
Zet stenen stabiel op het glas en laat genoeg zwemruimte over. Planten zijn niet nodig. Zorg voor een goed afgesloten aquarium.
Biotoop nabootsen: gestapelde rotsen met diepe spleten, een lichte zandbodem en helder, zuurstofrijk water, zoals de rotsige oevers in het zuidelijke Tanganyikameer.
Gedrag en gezelschap
De Kendalli-cichlide is solitair en territoriaal. Mannetjes onderling kunnen hevig vechten. Hij eet alle kleinere vissen die hij kan bereiken, dus alles wat in zijn bek past is voer. Kies medebewoners die duidelijk groter of even robuust zijn.
Passende gezelschapsvissen zijn stevige Tanganyika-soorten zoals de Frontosa en de Parelhoen-cichlide, alleen in een groot aquarium. Combineer hem niet met kleine vissen zoals de Schelpcichlide: die verdwijnt binnen een dag. Meer tips staan in ons artikel over welke vissen bij elkaar passen.
Voeding
In de natuur: vrijwel uitsluitend kleine vissen, die hij belaagt vanuit een hinderlaag.
In het aquarium: hij accepteert een gevarieerd dieet met korrels, verse en bevroren voeding zoals mysis, garnalen en stukjes vis. Probeer hem zoveel mogelijk aan bevroren voer en korrels te laten wennen, in plaats van levende voedervis. Geef geen zoogdiervlees en houd porties bescheiden.
Voortplanting
De Kendalli-cichlide is een substraatbroeder: hij legt zijn eitjes op een ondergrond, zoals een grotwand of plafond, en bewaakt het legsel. Kweken wordt als haalbaar beschreven bij een stabiele temperatuur en hard water, maar de soort is in de handel zeldzaam en het lukt vooral ervaren houders, vaak met wildvangstammen.
Een geschikt paar samenstellen is het lastigste deel: mannetjes zijn onderling agressief en de vissen zijn niet gemakkelijk uit elkaar te houden. Geef het paar een eigen grot en voldoende ruimte.
Tips uit de praktijk
De Kendalli-cichlide is een echte bijzonderheid: een sluipende jager met een indrukwekkende uitstraling. Zie hem stilhangen tussen de rotsen en dan plotseling voorschieten, en je begrijpt meteen dat je met een echte roofvis te maken hebt.
De vis is niet voor iedereen. Andere houders merken vaak dat het lastig is om de vis te vinden en dat hij duur is. Als je hem eenmaal hebt, is hij een stille bewoner die vooral zijn eigen gang gaat.
Advies: alleen voor de zeer ervaren cichlidenhouder met een groot Tanganyika-aquarium en een doordachte visbezetting. Niet voor beginners, niet voor gezelschapsaquaria en niet voor bakken met kleine vissen.
De eerste weken na aankoop zijn bij deze vis vooral een kwestie van geduld. Een pas aangekomen exemplaar verdwijnt meestal direct in een spleet en laat zich dagenlang nauwelijks zien. Dat is normaal; blijf niet steeds kijken of je hem uit zijn grot lokt. Het beste werkt een rustig aquarium met gedempt licht en een vaste voertijd, zodat hij zich veilig voelt. Meestal begint de vis pas na een week of twee echt te patrouilleren.
Het eten is de grootste drempel. Wildvangvissen zijn niet altijd meteen te porren voor korrels of bevroren voer. Wat vaak helpt is beginnen met kleine stukjes bevroren vis of garnaal die je met een lange pincet langzaam voor zijn grot laat bewegen; een prooi die beweegt, wekt zijn jachtinstinct. Wen hem daarna stap voor stap aan voer dat je eenvoudig kunt doseren. Een roofvis als deze eet niet elke dag en kan een dag of twee overslaan zonder dat er iets mis is, dus geef niet te veel en verwijder wat blijft liggen, want het zorgt snel voor vervuild water.
Andere houders merken vaak op dat de grootste fouten met de inrichting en de bezetting te maken hebben. Een te klein aquarium, te weinig grotten of gezelschap dat net in zijn bek past, leidt vroeg of laat tot verlies. Let ook op de waterkwaliteit: een vis die veel eet, produceert veel afval, en Tanganyika-cichliden reageren gevoelig op vervuild water. Regelmatig verversen is dus geen luxe. Bij tekenen als een opgetrokken houding, ademhaling die zwaar lijkt of weigeren van voer is het verstandig meteen je waterwaarden te controleren voordat je aan een ziekte denkt.
Wat pas na maanden opvalt, is hoe sterk hij zijn plek claimt. Hij kiest een grot uit die daarna niet meer verandert, en alles wat te dichtbij komt, wordt weggejaagd of opgegeten. Kweken is voor de meeste houders een uitdaging en de kans dat je een goed paar krijgt, is klein als je maar één of twee vissen koopt. Eerlijk advies: neem hem alleen als je bewust een grote roofvis wilt houden, een echt Tanganyika-aquarium hebt en niet teleurgesteld bent dat hij het grootste deel van de dag verstopt zit.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Indrukwekkend roofvisgedrag
- Zeldzame, bijzondere vis voor liefhebbers
- Lange levensduur
- Niet bedreigd in het wild
Nadelen
- Eet alle kleinere tankgenoten op
- Vraagt een groot aquarium en uitstekende filtering
- Moeilijk te vinden en lastig te kweken
Lees ook: Hoe richt je een biotopenaquarium in en Welke vissen passen bij elkaar.
Veelgestelde vragen over de Kendalli-cichlide
Hoe groot wordt de Kendalli-cichlide?
De Kendalli-cichlide (Lepidiolamprologus kendalli) wordt ongeveer 16 tot 18 cm lang. Hij heeft een langgerekt, gestroomlijnd lijf en is een echte roofvis.
Hoe oud wordt de Kendalli-cichlide?
Met goede verzorging wordt hij 8 tot 10 jaar oud. Het is dus een langdurige verantwoordelijkheid.
Hoe groot moet het aquarium zijn voor de Kendalli-cichlide?
Reken op een aquarium van minstens 150 cm lengte en 300 liter. Hij is solitair en territoriaal, dus houd één exemplaar of een goed passend paar met veel rotsen en schuilplaatsen.
Is de Kendalli-cichlide geschikt voor beginners?
Nee, hij staat bekend als moeilijk. Zijn roofzuchtige en territoriale gedrag en de eisen aan het water maken hem geschikter voor ervaren aquarianen.
Met welke vissen kun je de Kendalli-cichlide combineren?
Kies grotere, robuuste vissen die niet in zijn bek passen, zoals de Parelhoen-cichlide of de Engelvinsynodontis. Kleine vissen worden als prooi gezien.
Welke planten passen bij de Kendalli-cichlide?
Stevige planten die tegen hard, alkalisch water kunnen, zoals het Speerblad en het Dwergspeerblad, kun je op rotsen vastzetten.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
