Vijfstreepcichlide (Neolamprologus tretocephalus)

De Vijfstreepcichlide is een stevige, zilverblauwe Tanganyika-cichlide met vijf donkere dwarsbanden, afkomstig uit het noorden van het Tanganyikameer. Hij kan tot een flinke bruut uitgroeien, maar is als paar of goed ingerichte groep een van de mooiste en meest dominante vissen van een Tanganyika-aquarium.

Vijfstreepcichlide (Neolamprologus tretocephalus)
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De Vijfstreepcichlide werd aan het eind van de negentiende eeuw door George Albert Boulenger beschreven als Lamprologus tretocephalus. De soortnaam is van Griekse oorsprong en verwijst naar de kop. De vis is later overgeplaatst naar het geslacht Neolamprologus, waar hij tot de grotere soorten hoort. Zijn Nederlandse naam komt van de vijf donkere dwarsbanden op de flank. Een verwante soort met een vergelijkbare tekening is de zesstreepcichlide (Neolamprologus sexfasciatus), die in het zuiden van het meer leeft.

Kenmerkend is de zilverblauwe grondkleur met de zwarte banden, waarbij het blauw vooral op de rug en de rugvin sterker is. Het lijf is stevig en krachtig gebouwd, met een kop die past bij een bodembewoner die hard voedsel kraakt. Man en vrouw lijken op elkaar; het mannetje wordt duidelijk groter, en dat is bij deze soort het betrouwbaarste verschil.

In het wild komt hij alleen voor in de noordelijke helft van het Tanganyikameer, in ondiep water tot ongeveer tien meter diep. Zijn dieet bestaat uit insectenlarven, kleine kreeftachtigen en vooral weekdieren; bronnen noemen hem een roofdier van slakken. Hij kraakt de schelpen met sterke keelkaken. Door dat dieet hoort hij thuis bij de zogeheten molluscenetende cichliden van het meer.

Volgens de IUCN is de soort niet bedreigd. In de hobby wordt hij al lang gehouden, omdat hij mooi, robuust en redelijk gemakkelijk te kweken is. Juist die combinatie maakt hem tot een aanrader voor de gevorderde houder die een echt Tanganyika-decor wil. Zijn imposante uiterlijk is daarbij misschien wel zijn grootste troef: hij is een vis die er ‘af’ uitziet zonder dat je iets bijzonders hoeft te doen.

In het kort

Wetenschappelijke naamNeolamprologus tretocephalus
FamilieCichlidae (cichliden)
HerkomstNoordelijk Tanganyikameer
VindplaatsAfrika – Tanzania, Burundi, DR Congo – Tanganyikameer (noordelijk deel)
Maximale grootteca. 15 cm
Minimale aquariumgrootte120 cm / 240 liter
Temperatuur24 – 27 °C
pH7,5 – 9,0
Hardheid (GH)8 – 18 °dGH
GroepsgroottePaar, of een groepje in een zeer groot aquarium
GedragTerritoriaal, dominant en soms agressief
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur8 – 10 jaar
KarakterSemi-agressief
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgroottePaar of kleine groep

Welke vissen passen bij de Vijfstreepcichlide?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Neolamprologus komt van het Griekse neos (‘nieuw’): een nieuw geslacht voor soorten die eerder in Lamprologus stonden. Het geslacht werd in 1985 beschreven door Colombé en Allgayer.

tretocephalus komt van het Griekse tretos (‘doorboord’) en kephale (‘kop’), naar de grote putjes van de zintuigkanalen op de kop.

De soort werd in 1899 beschreven door Boulenger.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De Vijfstreepcichlide is endemisch in het Tanganyikameer, waar hij alleen in het noordelijke deel voorkomt. Hij leeft in ondiep water, tot ongeveer tien meter diep, op de overgang tussen rotsen en zand en in zones met kleine stenen en kiezels. Daar patrouilleert hij over de bodem en zoekt naar voedsel.

Zijn dieet bestaat uit insectenlarven, kleine kreeftachtigen en slakken. Die laatste kraakt hij met zijn keelkaken. Het Tanganyikameer is een van de oudste en diepste meren ter wereld, met helder, hard en basisch water dat zeer stabiel is. Deze soort is bij de IUCN als niet bedreigd ingedeeld.

Waterwaarden in het aquarium

Het Tanganyikameer is uitzonderlijk stabiel en dat vraagt ook thuis om discipline. Kies voor hard, basisch en zeer helder water, en houd de kwaliteit hoog.

  • Stroming: matig tot stevig, met een goede circulatie langs de rotsen.
  • Zuurstof: rijkelijk; Tanganyika-vissen zijn zuurstofminnend.
  • Verversen: wekelijks een derde, altijd met water van gelijke temperatuur en hardheid.
  • Stabiliteit: grote schommelingen vermijden; pas het water nooit abrupt aan.
  • Nitraat: zo laag mogelijk; Tanganyika-cichliden zijn hier gevoelig voor.

Aquarium en inrichting

Voor een paar is 120 cm het minimum; wil je een groepje, kies dan voor 150 cm of meer. Bouw een rotsopstelling met veel grotten en spleten en laat op de voorgrond een zandige bodem zitten. Gebruik vooral platte, stabiele stenen en zet ze stevig op het glas, want de vis graaft.

Schelpen, kleine grotten of omgekeerde aardewerken potten dienen als broedplaats. Laat genoeg open ruimte over, want hij zwemt actief over de bodem. Planten zijn niet noodzakelijk; Anubias op een steen kan.

Biotoop nabootsen: lichte zandbodem, gestapelde rotsen met grotten en veel licht. Het beeld dat je zoekt: de rotsige oever van het noordelijke Tanganyikameer.

Gedrag en gezelschap

Deze vis is dominant en verdedigt zijn territorium fel. Twee mannetjes in een middelgroot aquarium eindigen zelden goed. Hou bij voorkeur een paar, of in een groot aquarium een groepje met genoeg structuur, zodat vissen elkaar uit het zicht kunnen blijven.

Als gezelschap passen andere robuuste Tanganyika-soorten die zich niet laten domineren, zoals de Frontosa en de Tropheus moorii (beide alleen in een groot aquarium) of de Parelhoen-cichlide. Combineer hem niet met kleine of schuchtere vissen zoals de Prinses van Burundi: zij zijn zijn favoriete pispaal. Meer tips staan in ons artikel over welke vissen bij elkaar passen.

Voeding

In de natuur: insectenlarven, kleine kreeftachtigen en slakken van de bodem.

In het aquarium: een goede cichlidenkorrel als basis, aangevuld met mysis, artemia, muggenlarven en stukjes garnaal. Geef geen zoogdiervlees. Tip: geef af en toe levende of bevroren slakken zodat hij zijn keelkaken kan gebruiken. Voer kleine porties en niet te vet.

Voortplanting

De Vijfstreepcichlide is geen mondbroeder maar een holenbroeder: het paar legt de eitjes in een grot of onder een schuilplaats en bewaakt het legsel en later de jongen. Het mannetje is duidelijk groter dan het vrouwtje. Zie je twee vissen die samen vaste posities innemen en een grot verdedigen, dan is er kans op nageslacht.

Kweken lukt goed in een ruim aquarium met genoeg grotten. De jongen zijn vrij groot en kunnen meteen gevoerd worden met pas uitgekomen artemia en fijn vlokvoer. Haal ze weg als het paar te fanatiek wordt.

Tips uit de praktijk

De Vijfstreepcichlide is een indrukwekkende, wat ruwe vis, en dat is precies wat hem interessant maakt. Hij heeft een prachtig blauwzilverkleurig lijf met zwarte banden en gedraagt zich als een baas. Wie de vis over de bodem ziet patrouilleren met zijn kop in de wind, beseft snel dat hier iemand de leiding heeft.

Let op: hij is veel agressiever dan zijn rustige uiterlijk doet vermoeden. Andere houders melden vaak dat hij in een te kleine bak schuchtere soorten uit de bak pest. Geef hem ruimte en een echt Tanganyika-decor, dan is hij prachtig.

Advies: geschikt voor de ervaren cichlidenhouder met een groter aquarium. Niet geschikt voor een gezelschapsbak, voor beginners of voor combinaties met kleine, rustige vissen. Wees eerlijk over je bakgrootte: hier ligt de grootste valkuil.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Opvallende tekening en indrukwekkende uitstraling
  • Sterke, gezonde vis met lange levensverwachting
  • Boeiend gedrag en gemakkelijk te kweken
  • Niet bedreigd in de natuur

Nadelen

  • Dominant en soms agressief tegen tankgenoten
  • Vraagt een ruim aquarium en stabiel, hard water
  • Graaft en verplaatst zand en stenen

Lees ook: Hoe richt je een biotopenaquarium in en Welke vissen passen bij elkaar.

Veelgestelde vragen over de vijfstreepcichlide

Hoe groot wordt de vijfstreepcichlide?

De vijfstreepcichlide (Neolamprologus tretocephalus) wordt ongeveer 15 cm lang. Hij is stevig gebouwd en zilverblauw met vijf donkere dwarsbanden.

Hoe oud wordt de vijfstreepcichlide?

Met goede verzorging wordt hij 8 tot 10 jaar oud.

Met hoeveel vijfstreepcichliden houd je ze samen?

Houd een paar, of een groepje in een zeer groot aquarium. Hij is territoriaal, dominant en soms agressief.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de vijfstreepcichlide?

Een aquarium van minstens 120 cm lengte en 240 liter is nodig. Zorg voor veel rotsen en schuilplaatsen om ruzies te beperken.

Is de vijfstreepcichlide geschikt voor beginners?

Hij geldt als gemiddeld in moeilijkheid. Zijn dominante gedrag vraagt wel een goed ingericht aquarium en een zorgvuldige keuze van tankgenoten.

Met welke vissen kun je de vijfstreepcichlide combineren?

Kies grotere, rustige Tanganyika-cichliden die zich kunnen handhaven, zoals de Frontosa en de Veervin-cichlide. Kleine of schuchtere vissen worden snel weggejaagd.

Welke planten passen bij de vijfstreepcichlide?

Het Speerblad en het Dwergspeerblad doen het goed in hard, alkalisch water en kun je op rotsen vastzetten.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.