Rode vlagzalm / Serpae (Megalamphodus eques)

De rode vlagzalm, internationaal bekend als serpae-tetra, is een dieprode tetra met een zwarte vlek achter de kieuw en een zwarte rugvin. Een levendige, sterke vis met een wat pittig karakter.

Rode vlagzalm / serpae (Megalamphodus eques)

Over deze vis

De rode vlagzalm, in de handel meestal serpae-tetra genoemd, staat wetenschappelijk bekend als Megalamphodus eques. De soortnaam is Latijn voor ‘ruiter’ of ‘ridder’. In oudere boeken en op winkelbordjes vind je de vis nog onder andere namen, zoals Hyphessobrycon callistus en H. serpae; die verwijzen naar dezelfde soort of naar een nauw verwante vorm, en de naamgeving in de handel is niet altijd even zuiver. Tot voor kort stond de soort in het geslacht Hyphessobrycon, een van de grootste groepen binnen de zalmen en bevat veel soorten die niet nauw met elkaar verwant blijken te zijn.

Het lichaam is hoog en zijdelings afgeplat, dieprood tot roodbruin, met een opvallende zwarte vlek direct achter het kieuwdeksel en een zwarte rugvin met een witte rand. De aarsvin en de staartvin zijn rood tot roodbruin. Wilde dieren en jonge vissen uit de winkel kunnen behoorlijk bleek zijn, maar bij een goede conditie en gedempt licht wordt het rood intens. Mannetjes zijn iets slanker en hebben een langere, iets sikkelvormige rugvin, vrouwtjes zijn ronder. Er bestaan kweekvormen met lange vinnen en enkele kleurvarianten.

De soort heeft een groot verspreidingsgebied in Zuid-Amerika, waaronder delen van het Amazonebekken en het stroomgebied van de Río Paraguay. Hij leeft in kleine scholen in rustige, dicht begroeide wateren zoals meertjes, moerassen en zijarmen van rivieren, tussen waterplanten en boomwortels. Hij eet er insecten, larven, wormpjes en kleine kreeftachtigen, en ook plantendelen. De serpae is een echte alleseter en dat verklaart zijn taaiheid. De soort geldt niet als bedreigd en het merendeel van de vissen in de handel is kweek.

Zijn reputatie in de hobby is dubbel: prachtig van kleur, maar ook een bekende vinnenbijter. Vooral in een bak met sluier- of langvinnige medebewoners geeft dat regelmatig problemen. In de hobby is hij al lange tijd bekend en gewaardeerd als sterke, kleurrijke scholenvis voor het gezelschapsaquarium.

In het kort

Wetenschappelijke naamMegalamphodus eques (voorheen Hyphessobrycon eques)
FamilieCharacidae
HerkomstAmazone- en Paraguay-stroomgebied (Brazilië, Paraguay, Argentinië)
VindplaatsZuid-Amerika – Brazilië, Paraguay, Argentinië – Amazone en Río Paraguay
Maximale grootte4 – 4,5 cm
Minimale aquariumgrootte80 cm / 100 liter
Temperatuur22 – 27 °C
pH5,5 – 7,5
Hardheid (GH)2 – 15 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 10
GedragActief, kan vinnen bijten
MoeilijkheidMakkelijk
Levensduur5 – 7 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterJa
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte10 of meer

Welke vissen passen bij de Rode vlagzalm?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Megalamphodus komt van het Griekse megalamphodos (‘met ruime wegen’). De beschrijver legde dat niet uit; mogelijk slaat het op de zeer grote openingen (fontanellen) in de schedel. Het geslacht werd in 1915 beschreven door Eigenmann.

eques is Latijn voor ‘ruiter’. Dat is niet uitgelegd, maar slaat waarschijnlijk op de schuine, zadelachtige tekening op de flank.

De soort werd in 1882 beschreven door Steindachner. Vroeger stond hij bekend als Hyphessobrycon eques.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De serpae leeft in rustige, dichtbegroeide wateren zoals meertjes, moerassen en zijarmen van rivieren, vaak tussen waterplanten en boomwortels.

Waterwaarden in de natuur: zacht en licht zuur.

    Onderwater in de Cabeceira do Prata (Mato Grosso do Sul): ondergedoken wortels in helder rivierwater
    Onderwater in de Cabeceira do Prata bij Jardim (Mato Grosso do Sul), een heldere rivier in het stroomgebied van de Paraguay (hier ondergedoken wortels). Foto: João D’Andretta, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

    Planten en hout onder water: Het Pantanal is rijk aan waterplanten. Op de overstromingsvlakten domineren Eichhornia azurea en E. crassipes, Pontederia rotundifolia, Pistia stratiotes, Salvinia auriculata, Ludwigia helminthorrhiza en drijvende grasvelden met onder andere Oryza latifolia en Leersia hexandra. In een zijrivier van de Taquari bij Coxim worden Myriophyllum, Ceratophyllum demersum, Mayaca fluviatilis en Eleocharis parvula genoemd, op wit zand, met wortels, takken en bladeren die zich in rustig water ophopen. Langs de bovenloop van de Paraguay en het Guaporé komen ook Cabomba australis, Echinodorus longipetalus, Egeria en Heteranthera multiflora voor.

    Aquarium en inrichting

    Vanaf 80 cm, liefst langer, voor een groep van 10 of meer.

    Biotoop nabootsen: dichte beplanting, kienhout, een donkere zachte bodem, bladeren en drijfplanten. De rode kleur is het mooist bij gedempt licht en een donkere achtergrond.

    Voeding

    In de natuur: insecten, larven, wormen, kleine kreeftachtigen en plantendelen.

    In het aquarium: vlokken, korrels en diepvriesvoer. Voer met kleurversterkende ingrediënten houdt het rood intens.

    Voortplanting

    Vrijlegger, redelijk makkelijk te kweken in een apart bakje met zacht, licht zuur water en fijnbladige planten. Ouders na het afzetten verwijderen.

    Tips uit de praktijk

    De rode vlagzalm heeft onder houders de reputatie van een mooie maar ondeugende vis. In een kleine groep bijt hij vaak vinnen van rustige of langvinnige medebewoners. In een grote groep met andere snelle vissen gaat het meestal goed, en dan is het een van de kleurrijkste tetra’s.

    De serpae is een vis waar je vooral aan moet denken bij het samenstellen van de bak. Kies je een grote groep van tien of meer, dan verdeelt hij zijn energie over de eigen soortgenoten en zie je vooral achtervolgingen en imponeergedrag. Een groep van drie of vier dieren is veel probleemgevoeliger: dan kiest de sterkste een slachtoffer, en dat zijn meestal de vinnen van een medebewoner. De vis ziet er dan snel uit als een gehavende kaars: kapotte vinnen, schichtig gedrag en opeens dode vissen.

    Na aankoop zijn de dieren in de eerste dagen vaak wat schuw, maar een serpae herstelt snel. Eetgedrag is nooit een probleem: hij eet vlokken, korrels en diepvries zonder onderscheid. Wie de kleur wil verbeteren, geeft af en toe voer met een kleurversterkend ingrediënt. Ziektes komen weinig voor, alleen witte stip bij een schok of bij te lage waterkwaliteit. Wel valt het op dat ze ouder worden en dan vaak wat zwaarder en minder actief zijn.

    Andere houders merken dat de sfeer in de groep na een paar maanden duidelijk verandert: de rangorde ligt vast en de mannetjes zijn strijdlustiger als het paaien nadert. Kweken kan in een aparte bak met zacht water en fijne planten; de ouders eten de eitjes op en moeten worden verwijderd, de jongen zijn goed groot te krijgen met fijn voer. Combineer de soort met andere snelle, stevige vissen zoals barbelen, danio’s en pantserwelzen. Slecht gaat het met kempvissen, maanvissen, goerami’s en andere trage of sierlijk gevinde soorten.

    Eindadvies: een prachtige vis voor een ruim aquarium met snelle medebewoners, maar niet voor een rustig gezelschapsaquarium of een bak met langvinnige vissen. Houd ze in een grote groep, in een lange bak met veel planten en schuilplekken, en je hebt een levendige, kleurrijke school.

    Voordelen en nadelen

    Voordelen

    • Intens rode kleur
    • Sterk en tolerant
    • Actief en levendig

    Nadelen

    • Bekend als vinnenbijter
    • Niet geschikt bij kempvissen, maanvissen of goerami’s
    • Heeft een grote groep nodig

    Foto: Faucon, via Wikimedia Commons, licentie CC BY-SA 2.5.

    De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.