Placidochromis electra

Placidochromis electra is een rustige, lichtblauwe haplochromine uit het Malawimeer met donkere dwarsbanden en een opvallend vriendelijk karakter. In de hobby staat hij bekend als ‘deep water hap’. Een zandbewoner die het best tot zijn recht komt in een ruim Malawi-aquarium zonder drukke mbuna.

Placidochromis electra (Likoma) in het aquarium
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

Placidochromis electra werd in 1979 beschreven door Warren E. Burgess, oorspronkelijk als Haplochromis electra. Later werd de soort ook als Cyrtocara electra vermeld, voordat ze in het geslacht Placidochromis terechtkwam. De Engelse naam ‘deep-water hap’ stamt uit de tijd dat men dacht dat de vis alleen in diep water voorkwam. Inmiddels is bekend dat hij meestal rond de 7 meter diepte leeft, en soms ook ondieper te zien is.

Mannetjes zijn helder lichtblauw tot blauwzilver met een aantal donkere, schuine dwarsbanden over het lijf. Vooral de keel en de kop kunnen bij volwassen mannetjes donkerder kleuren. In de aarsvin hebben mannetjes ronde, eivormige vlekken die een rol spelen bij de paring. Vrouwtjes blijven kleiner en zijn veel minder kleurrijk: zilvergrijs met vage banden. Doordat de mannetjes zo duidelijk verschillen, is het geslacht bij volwassen dieren goed te zien.

De soort komt alleen voor in het Malawimeer. Het typemateriaal komt uit de wateren rond het eiland Likoma, en de vis is ook bekend van de Malawische kust. Er bestaan verschillende kleurvormen uit verschillende delen van het meer. Die horen niet samen in één aquarium, omdat ze met elkaar kunnen kruisen. De foto bovenaan toont een vis van de Likoma-vorm.

In de hobby is Placidochromis electra al decennia een gewaardeerde ‘hap’ voor wie een rustiger Malawi-aquarium zoekt. Hij is minder fel en minder territoriaal dan veel andere Malawi-cichliden, en past daardoor goed bij pauwoogcichliden en andere vreedzame zandbewoners. Op de Rode Lijst van de IUCN staat de soort als niet bedreigd (Least Concern).

In het kort

Wetenschappelijke naamPlacidochromis electra (Burgess, 1979)
FamilieCichlidae
HerkomstMalawi, endemisch in het Malawimeer (rond het eiland Likoma en langs de Malawische kust)
VindplaatsAfrika – Malawi – Malawimeer (zandbodems rond Likoma en langs de kust)
Maximale grootte20 cm (mannetjes in het aquarium; wilde vissen vaak kleiner)
Minimale aquariumgrootte150 cm / 400 liter
Temperatuur24 – 28 °C
pH7,6 – 8,8
Hardheid (GH)10 – 25 °dGH
Groepsgrootte1 mannetje met 3 of meer vrouwtjes
GedragRustig en vreedzaam; mannetjes licht territoriaal bij het paaien
MoeilijkheidGemiddeld
LevensduurMeerdere jaren bij goede verzorging
KarakterVreedzaam, territoriaal
Eet kleine vissenJa
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumNee
Minimale groepsgrootteHarem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes

Welke vissen passen bij de Placidochromis electra?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Placidochromis komt van het Latijnse placidus (‘rustig, vredig’) en het Griekse chromis, een oude naam voor een vis, mogelijk een baars. De naam verwijst naar het rustige uiterlijk van deze cichliden.

electra: de betekenis van de soortnaam is niet eenduidig vastgelegd in de beschikbare bronnen.

De soort werd in 1979 beschreven door Burgess, oorspronkelijk als Haplochromis electra.

Bron: FishBase

Natuurlijke leefomgeving

Placidochromis electra leeft boven zandbodems in het Malawimeer, meestal rond 7 meter diepte en tot ongeveer 15 meter. Het water is helder, warm, hard en alkalisch, met weinig schommelingen.

In de natuur zoekt de soort voedsel tussen het opgewoelde zand. Ze wordt aangetrokken door wolken sediment die ontstaan wanneer grote, gravende cichliden zoals Taeniolethrinops praeorbitalis de bodem doorzoeken, en pikt dan ongewervelden en andere hapjes op die vrijkomen.

Waterwaarden in het aquarium

Zoals bij alle Malawi-cichliden is hard, alkalisch en schoon water de basis. Een stabiele pH rond 8 is belangrijker dan een exact getal, en nitraat moet laag blijven.

  • Temperatuur 24 tot 28 °C; voor de kweek liefst rond 25 tot 26,5 °C
  • Wekelijks 30 tot 50% verversen
  • Krachtige filtering met goede beluchting

Aquarium en inrichting

Een ruim aquarium vanaf 150 cm met een grote, open zandvlakte is ideaal. Fijn zand is essentieel, omdat de vissen veel in de bodem zoeken. Een paar rotsgroepen aan de zijkanten bieden beschutting, maar laat het midden vrij om te zwemmen.

Biotoop nabootsen: lichte zandbodem, enkele ronde stenen of rotspartijen met open ruimte ertussen, en eventueel stevige planten zoals vallisneria. Fel licht en helder water passen bij het meer.

Gedrag en gezelschap

Dit is een van de vriendelijkere Malawi-cichliden. Mannetjes verdedigen een plekje op het zand alleen tijdens het paaien, en zelfs dan veel minder fel dan veel andere soorten. Juist daarom past de soort niet bij drukke, agressieve mbuna, die hem wegdrukken. Goede medebewoners zijn pauwoogcichliden (Aulonocara), Copadichromis en andere rustige haplochromines. Houd één mannetje met meerdere vrouwtjes, en zet geen verschillende kleurvormen samen.

Voeding

In de natuur: ongewervelden, algen en ander materiaal dat vrijkomt uit opgewoeld zand.

In het aquarium: een gevarieerd menu van goede korrels en vlokken (met spirulina), aangevuld met diepvriesvoer zoals mysis en artemia. Voer meerdere kleine porties per dag in plaats van één grote.

Voortplanting

Placidochromis electra is een maternale muilbroeder. Het mannetje graaft een kuil in het zand en toont zich aan de vrouwtjes. Het vrouwtje neemt de eitjes direct in de bek, en de eivlekken in de aarsvin van het mannetje helpen bij de bevruchting. Een legsel telt tot ongeveer 50 eieren. Het vrouwtje draagt de eieren en larven ongeveer drie weken in de bek en eet in die tijd niet.

Tips uit de praktijk

In de hobby is Placidochromis electra vooral bekend als een vis die opvalt door rust. Waar veel Malawi-aquaria vol beweging en ruzie zitten, zwemt deze soort kalm over het zand. Dat maakt hem geliefd bij houders die een ‘hap- en peacock-bak’ willen, maar het betekent ook dat hij snel in de verdrukking komt bij mbuna.

Een veelgemaakte fout is de vis kopen als klein, grijs jong exemplaar en hem dan bij felle rotsbewoners zetten. Jonge electra’s zijn nog niet blauw en vallen in de winkel weinig op. Pas na een jaar of langer krijgen mannetjes hun volle blauwe kleur. Houders merken vaak dat de kleur sterk afhangt van de rangorde: een onderdrukt mannetje blijft bleek, een dominant mannetje kleurt diep blauw met donkere banden.

Advies: begin met een groepje jonge vissen en houd later één mannetje met drie of meer vrouwtjes. Twee mannetjes in een middelgroot aquarium leidt meestal tot een bleek, schuw tweede mannetje. In een groot aquarium met veel open zand kan het soms wel, maar er moet dan voldoende ruimte zijn om elkaar te ontwijken.

De zandbodem is geen detail. De vissen pakken voortdurend happen zand, filteren daar voedsel uit en spuwen het zand weer uit. Op grind of grof substraat kunnen ze dat gedrag niet goed uitvoeren en raken ze sneller gestrest. Ook zie je dat voer dat op het zand ligt beter wordt opgepakt dan voer dat aan het oppervlak drijft.

Bij de kweek is geduld nodig. Vrouwtjes houden het broedsel ongeveer drie weken in de bek en worden in die tijd zichtbaar magerder. Sommige kwekers halen de jongen er na ongeveer twee weken voorzichtig uit, maar dat is voor beginners niet nodig: in een rustig aquarium met schuilplekken laten vrouwtjes de jongen vaak zelf los. Jonge visjes worden in een gezelschap met grotere vissen wel snel opgegeten.

Let bij aankoop op de kleurvorm. Verschillende vindplaatsen hebben eigen kleurvormen, en die kruisen makkelijk met elkaar of met andere haplochromines. Wie de soort zuiver wil houden, zet geen verwante soorten met vergelijkbare vrouwtjes bij elkaar.

Eindadvies: Placidochromis electra is een uitstekende keuze voor een ruim, rustig Malawi-aquarium met veel zand en vreedzame medebewoners. Voor een mbuna-bak of een gewoon tropisch gezelschapsaquarium is hij niet geschikt.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Rustig en vreedzaam voor een Malawi-cichlide
  • Mooie blauwe mannetjes met donkere banden
  • Interessant zandzoekgedrag

Nadelen

  • Heeft een groot aquarium nodig
  • Komt in de verdrukking bij agressieve mbuna
  • Kleurvormen en verwante soorten kunnen kruisen

Lees ook: waterwaarden in het aquarium en water verversen in je aquarium.

Veelgestelde vragen over de Placidochromis electra

Hoe groot wordt Placidochromis electra?

Mannetjes kunnen in het aquarium tot ongeveer 20 cm worden; vrouwtjes blijven kleiner. Bij wilde vissen worden vaak kleinere maten opgegeven, rond 12 cm standaardlengte.

Hoe groot moet het aquarium zijn?

Reken op minimaal 150 cm en 400 liter, met een grote open zandvlakte. Een groter aquarium geeft meer rust, zeker als er meerdere soorten samen zwemmen.

Hoeveel Placidochromis electra houd je samen?

Houd één mannetje met drie of meer vrouwtjes. Zo verdeelt het mannetje zijn aandacht en worden de vrouwtjes niet steeds opgejaagd.

Wat is het verschil tussen mannetje en vrouwtje?

Mannetjes worden groter en zijn helder blauw met donkere banden en eivlekken in de aarsvin. Vrouwtjes zijn zilvergrijs en veel minder opvallend.

Kan Placidochromis electra bij mbuna?

Liever niet. De soort is rustig en wordt door felle mbuna snel weggedrukt. Pauwoogcichliden, Copadichromis en andere vreedzame zandbewoners zijn betere medebewoners.

Kan Placidochromis electra samen met garnalen?

Nee. Garnalen en slakken passen niet in een Malawi-aquarium met deze soort: ze worden als voer gezien, en ook kleine visjes kunnen worden opgegeten.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.

Eigen foto van Alessandro