De groene fantoompleco is een van de mooiste middelgrote harnasmeervallen die je in de winkel tegenkomt: een olijfgroen tot geelgroen lichaam bezaaid met lichte stippen en een gele rand langs rug- en staartvin. Hij komt uit snelstromende rivieren in Venezuela en vraagt dan ook om veel stroming en zuurstof. Wie dat kan bieden, krijgt een relatief rustige pleco die ook echt algen en aangroei wegwerkt.

Over deze vis
De groene fantoompleco is een jonge naam in de wetenschap: Hemiancistrus subviridis werd in 2005 beschreven door Werneke, Sabaj Pérez, Lujan en Armbruster. De soortnaam is Latijn en betekent zoiets als enigszins groen, wat goed past bij de olijfgroene tot geelgroene basiskleur. In de hobby was de vis al veel eerder bekend als L200, en ook onder de naam gele fantoompleco is hij te vinden.
Verwarring is er genoeg. Het L-nummer L200 wordt gedeeld met Baryancistrus demantoides, een vis die er zo veel op lijkt dat ze lange tijd voor dezelfde soort werden aangezien. Praktisch handig om te weten: de subviridis heeft lichte stippen, terwijl de Baryancistrus meestal een egalere kleur heeft. Daarnaast bestaat er in de handel de blauwe fantoompleco L128, die ook uit Venezuela komt maar een andere, blauwachtige tint heeft.
De vis is klein voor een fantoompleco, met een standaardlengte van rond vijftien centimeter. Hij heeft een compact lichaam met een brede kop, een olijfgroene tot geelgroene kleur met lichte stippen en gele randen aan de rug- en staartvin. De kleur hangt sterk af van de omstandigheden: in stilstaand water met weinig stroming ziet hij er vaak grauw uit, terwijl hij in stromend water zijn beste kleur toont. Mannetjes hebben een bredere kop en meer odontoden.
Het verspreidingsgebied is beperkt tot de Venezolaanse Orinoco en het Casiquiare-stelsel. Hij zit er op granietrotsen in stromend water en leeft van wat er op dat gesteente groeit.
De IUCN beschouwt de soort als niet bedreigd. In de handel worden de dieren nog altijd vooral gevangen, en dat verklaart waarom ze bij aankomst wel eens mager zijn.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Hemiancistrus subviridis |
|---|---|
| Familie | Harnasmeervallen (Loricariidae) |
| Herkomst | Venezuela (stroomgebied van de Orinoco en het Casiquiare-kanaal) |
| Vindplaats | Zuid-Amerika – Venezuela – Orinoco en Casiquiare-kanaal |
| Maximale grootte | 15 cm (zonder staart), circa 18 – 19 cm totaal |
| Minimale aquariumgrootte | 120 cm / 250 liter |
| Temperatuur | 24 – 29 °C |
| pH | 6,0 – 7,5 |
| Hardheid (GH) | 2 – 12 °dGH |
| Groepsgrootte | Solitair of als paar; meerdere alleen in een groot aquarium met veel holen |
| Gedrag | Vreedzaam naar andere vissen, territoriaal naar soortgenoten en andere pleco’s |
| Moeilijkheid | Gemiddeld |
| Levensduur | 10 – 15 jaar |
| Karakter | Vreedzaam, territoriaal |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Ja |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Alleen of als paar |
Welke vissen passen bij de Groene fantoompleco L200?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Hemiancistrus komt van het Griekse hemi (‘half’), omdat het geslacht lijkt op Ancistrus, waarin de typesoort H. medians oorspronkelijk was geplaatst. Het geslacht werd in 1862 beschreven door Bleeker.
subviridis komt van het Latijnse sub (‘enigszins’) en viridis (‘groen’), dus ‘groenachtig’, naar de olijfkleurige grondkleur van levende vissen.
De soort werd in 2005 beschreven door Werneke, Sabaj Pérez, Lujan en Armbruster.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
Hemiancistrus subviridis leeft in het zuiden van Venezuela, in de bovenloop van de Orinoco en in het Casiquiare-kanaal, de bijzondere natuurlijke verbinding tussen de Orinoco en de Rio Negro. Daar zit hij op en tussen grote granietblokken in stromend water. De bodem bestaat vooral uit kaal gesteente, grind en zand, met hier en daar ingespoeld hout. Waterplanten zijn in dit soort stroomversnellingen schaars; het voedsel bestaat uit de dunne laag algen, bacteriën en detritus die zich op het gesteente vormt.
Het water is er zacht, arm aan mineralen en meestal helder tot licht getint. In de regentijd stijgt het waterpeil flink en neemt de stroming nog verder toe; in de droge tijd trekken de vissen zich terug in dieper water tussen de rotsen. Hij deelt zijn leefgebied met andere rotsbewoners, zoals Baryancistrus demantoides, een soort die zo op de groene fantoompleco lijkt dat beide jarenlang onder hetzelfde L-nummer L200 zijn verkocht.
Waterwaarden in het aquarium
In de praktijk blijkt deze soort vrij flexibel in hardheid en zuurgraad, zolang het water maar schoon, warm en vooral zuurstofrijk is. Het grootste risico is niet een verkeerde pH, maar stilstaand, zuurstofarm water. Houd de waarden stabiel en vermijd grote schommelingen bij het verversen.
- Stroming: sterk. Een extra stromingspomp die langs de stenen blaast, doet wonderen voor zijn activiteit en kleur.
- Zuurstof: hoog. Zorg voor een onrustig wateroppervlak; bij een hogere temperatuur is dat extra belangrijk.
- Verversen: wekelijks 30 tot 50 procent, met water van dezelfde temperatuur.
- Nitraat: zo laag mogelijk houden. Pleco’s die veel eten produceren flink wat afval, dus een ruim filter is geen luxe.
- Stabiliteit: belangrijker dan de exacte waarde. Laat een pas gekochte vis rustig wennen.
Aquarium en inrichting
Een volwassen groene fantoompleco is geen dwerg. Reken op een aquarium van minimaal 120 cm lengte, en liever meer als je er ook nog andere bodembewoners in wilt. Het bodemoppervlak telt hierbij meer dan de hoogte. Gebruik zand of fijn grind en bouw daarop een stevige rotspartij met spleten en holen waarin de vis precies past. Een paar pleco-grotten van klei of leisteen zijn ideaal als vaste schuilplek.
Hout mag, maar is voor deze soort minder belangrijk dan voor echte houtraspers zoals de clownpleco. Planten zijn mogelijk, zolang je kiest voor stevige soorten die op steen of hout groeien, zoals Anubias en Javavaren. Fijne stengelplanten in de bodem worden niet opgegeten, maar sneuvelen soms door het graafwerk bij de ingang van een hol. Een goed filter met een hoge doorstroming is een must.
Biotoop nabootsen: leg grote, ronde granietachtige stenen op een lichte zandbodem, voeg wat grind en een enkele wortel toe, en laat een krachtige pomp water over de stenen stuwen. Houd de verlichting gematigd, zodat er een lichte algenlaag op de stenen kan groeien. Zo krijg je een stuk Orinoco in de woonkamer.
Gedrag en gezelschap
Naar andere vissen is de groene fantoompleco vreedzaam. Hij laat tetra’s, bijlzalmen en kleine cichliden gewoon met rust. Tegenover soortgenoten en andere harnasmeervallen ligt dat anders: rond zijn favoriete hol kan hij flink duwen en jagen. Met voldoende schuilplekken blijft het meestal bij wat geruzie zonder schade, maar in een klein aquarium is één exemplaar verstandiger.
Goede medebewoners zijn scholen middelgrote zalmen zoals de kardinaaltetra of de keizertetra, en rustige dwergcichliden zoals de Bolivia-ram. Ook de sterbai-pantsermeerval past goed, omdat die eveneens van warm water houdt en een andere bodemzone benut. Vermijd grote, agressieve cichliden en ook andere pleco’s die hetzelfde soort holen claimen.
Voeding
In de natuur: hij graast de aangroei van het gesteente: algen, biofilm, detritus en de kleine ongewervelden die daarin leven.
In het aquarium: de groene fantoompleco eet algen beter dan veel andere L-nummers, maar leeft er niet alleen van. Geef dagelijks rond het uitdoven van het licht een zinkende tablet op basis van spirulina of groente, aangevuld met stukjes courgette, komkommer of spinazie. Twee tot drie keer per week mag er diepvriesvoer bij, zoals muggenlarven of artemia. Tip: leg de groente op een steen of met een klemmetje vast op de bodem, zo kan hij er rustig aan werken zonder dat snelle vissen alles wegkapen.
Voortplanting
De voortplanting lukt in het aquarium zo nu en dan, maar hoort niet bij de makkelijke kweeksoorten. Mannetjes hebben een bredere kop en meer en langere stekeltjes (odontoden) op de kieuwdeksels en de achterkant van het lichaam; vrouwtjes zijn van bovenaf gezien voller. Het is een holenbroeder: het vrouwtje legt een klein legsel in een grot, waarna het mannetje de eieren bewaakt en met zijn vinnen vers water toewaaiert. De jongen komen na een paar dagen uit en teren nog ongeveer een week op hun dooierzak. Een koelere waterverversing na een periode van hoge temperatuur en sterke stroming kan een paring uitlokken.
Tips uit de praktijk
De groene fantoompleco is een van de meest onderschatte L-nummers. In de winkel ligt hij vaak grauw en schuw in een hoekje van de bak, en dan zie je niet wat een prachtvis het is. Pas als hij een paar weken in een aquarium met flinke stroming zit, komt die groengele kleur met de lichte stippen echt naar voren. Het verschil tussen een vis in stilstaand water en een vis voor de uitstroom van een pomp is werkelijk groot.
Opvallend is dat hij minder nachtdier is dan je zou verwachten. Zodra hij zich veilig voelt, zie je hem ook overdag over de stenen schuiven en algen weggrazen. Dat betekent niet dat hij je ruiten spic en span houdt, maar de stenen blijven wel opvallend schoon. Ook laat hij kleine zalmen doorgaans volledig met rust, zelfs jonge visjes die zich tussen de stenen verstoppen.
Lastiger is de combinatie met een tweede pleco van vergelijkbaar formaat. Vaak kiezen beide precies dezelfde grot uit en zijn er regelmatig schermutselingen, tot er een tweede rotspartij aan de andere kant van het aquarium komt. Andere houders merken hetzelfde: met genoeg holen en zichtscheidingen gaat het vaak prima, zonder die ruimte niet. Let ook bij aankoop goed op, want de naam L200 wordt voor twee verschillende vissen gebruikt. De Baryancistrus-variant heeft meestal geen lichte stippen en eet nog meer algen; beide zijn goede vissen, maar weet wat je koopt.
Eerlijk advies: kies deze soort als je een aquarium van minstens 120 cm hebt met sterke stroming en je een pleco zoekt die niet absurd groot wordt en toch kleur en karakter heeft. Heb je een rustig, dichtbeplant aquarium zonder veel stroming, kies dan liever een kleinere, rustigere soort.
De eerste weken na aankoop laat de groene fantoompleco zien of je stroming goed is. Een net gekochte vis zit vaak plat tegen een steen, schrikt van elke beweging en kleurt grauw. Geef hem een plek in de stroming, verander de eerste week niets aan het decor en voer ’s avonds kleine porties. Na een week of twee zie je de kleur terugkomen en gaat hij ook overdag over de stenen grazen.
Wat eten betreft is hij zelden lastig. Kieskeurige eters accepteren vaak wel geblancheerde spinazie of courgette, en tabletten op basis van spirulina komen er daarna bij. Laat hem de eerste dagen niet concurreren met snelle vissen, want die pakken alles weg. Een steen met een laag aangroei is voor hem het beste lokmiddel, dus was het decor niet te grondig schoon.
Typische fouten zie je vooral bij zuurstof en stroming. Een bak zonder stroming, of met hoge nitraatwaarden, geeft een vis die dof en mager wordt en zich verstopt. Een druk aquarium met te weinig holen geeft ruzie. Ziektes zie je zelden zolang de basis op orde is; de problemen zijn bijna altijd aan de waterkant te zoeken.
Pas na maanden zie je hoe hij zijn plek in de bak inneemt. Hij kiest een paar favoriete stenen en holen en verdedigt die rustig maar consequent. Een tweede pleco met dezelfde bouw werkt alleen als de bak groot genoeg is voor twee afzonderlijke gebieden.
Eerlijk eindadvies: een mooie, praktische pleco voor wie stroming kan bieden en een echte grazer zoekt. Wie een dichtbegroeide, stille bak heeft, kan beter iets anders kiezen.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Opvallende groengele kleur met lichte stippen
- Eet algen en aangroei beter dan veel andere L-nummers
- Vreedzaam tegenover andere vissen, ook kleine soorten
- Vaak ook overdag zichtbaar als hij zich veilig voelt
Nadelen
- Heeft sterke stroming en veel zuurstof nodig
- Territoriaal tegenover andere pleco’s
- Het L-nummer L200 wordt ook voor een andere soort gebruikt, wat verwarring geeft
Lees ook: Aquarium algen bestrijden: de ultieme gids voor beginners en Welke vissen passen bij elkaar?.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
