Blauwe koningszalm (Inpaichthys kerri)

De blauwe koningszalm is een onderschatte tetra uit Brazilië. Mannetjes kleuren prachtig metaalblauw met paarse glans, vrouwtjes zijn goudbruin. Een rustige scholenvis die in een goed ingericht aquarium steeds mooier wordt.

Blauwe koningszalm (Inpaichthys kerri)
Eigen foto van Alessandro

Meer eigen foto’s van Alessandro

Over deze vis

De blauwe koningszalm werd in 1977 beschreven door Jacques Géry en Wolfgang Junk als Inpaichthys kerri. De soortnaam eert Warwick Estevam Kerr, een Braziliaanse landbouwkundige, geneticus en bijenonderzoeker die directeur was van het Nationaal Instituut voor Amazoneonderzoek (INPA). Zijn onderzoeksstation lag vlak bij de plek waar de vis werd ontdekt. Het geslacht Inpaichthys werd voor deze soort opgericht en heeft lange tijd maar één vertegenwoordiger gehad. Internationaal staat de vis bekend als royal tetra, en je ziet ook de namen blue emperor tetra en purple emperor tetra.

Het uiterlijk verklaart de populariteit. Volwassen mannetjes hebben een metaalblauwe tot paarse glans over het lichaam, met een blauwe vetvin en een opvallend lange, uitlopende rugvin. Vrouwtjes zijn kleiner en gedrongener, met een goudbruine tot geelbruine tint en een roodachtige vetvin. Jonge dieren zijn nog vrij kleurloos, en ook in een felverlichte verkoopbak blijft veel van het blauw verborgen. De kleur ontwikkelt zich pas als de vis rustig, volwassen en onder gedempt licht kan uitkleuren. Bij schrik of stress verbleken de dieren zichtbaar.

In het wild is de soort beperkt tot zijrivieren in het stroomgebied van de Rio Aripuanã in het Braziliaanse deel van het Amazonegebied, waaronder het beboste stroomgebied van de Rio Queimados. Het gaat om zacht, licht zuur water in bosrijke beken. Volgens beschikbare beschrijvingen komt de vis daar in lage dichtheden voor, wat het geen algemene soort maakt. Hij leeft in scholen, in gezelschap van andere kleine karperzalmen, en eet vooral insecten die op het water vallen, aangevuld met ander klein voedsel.

Over de beschermingsstatus en de exacte populatiegrootte is weinig gepubliceerd. De vissen die je in de winkel ziet zijn vrijwel altijd nakweek van kwekerijen. Dat verklaart ook waarom ze zo goed aan gewoon leidingwater wennen. Dieren uit commerciële kweek zijn robuuster dan wilde exemplaren, maar de soort blijft gevoelig voor stress: in een onrustig aquarium met te felle of te drukke tankgenoten krijgen ze sneller last van ziektes.

In de hobby geldt de blauwe koningszalm al tientallen jaren als een kleine klassieker die vaak wordt overschaduwd door de neontetra en de kardinaaltetra. Het imponeergedrag van de mannetjes, waarbij ze hun vinnen spreiden en elkaar omcirkelen zonder echt te vechten, is een van de mooiste dingen die je in een tetraaquarium kunt zien.

In het kort

Wetenschappelijke naamInpaichthys kerri
FamilieCharacidae
HerkomstBrazilië (bovenloop Rio Aripuanã en Rio Juruena)
VindplaatsZuid-Amerika – Brazilië – Rio Aripuanã en Rio Juruena
Maximale grootte4,5 cm
Minimale aquariumgrootte80 cm / 112 liter
Temperatuur23 – 28 °C
pH5,5 – 7,5
Hardheid (GH)2 – 12 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 10
GedragVreedzaam, mannetjes imponeren onderling
MoeilijkheidMakkelijk
Levensduur3 – 5 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte10 of meer

Welke vissen passen bij de Blauwe koningszalm?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Inpaichthys is samengesteld uit INPA, de afkorting van het Braziliaanse Amazone-onderzoeksinstituut (Instituto Nacional de Pesquisas da Amazônia), met een veldstation vlak bij de vindplaats, en ichthys (‘vis’). Het geslacht werd in 1977 beschreven door Géry en Junk.

kerri is een eerbetoon aan Warwick Estevam Kerr (1922–2018), Braziliaans landbouwkundige, geneticus en entomoloog en directeur van INPA.

De soort werd in 1977 beschreven door Géry en Junk.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort werd pas in 1977 beschreven en komt uit het stroomgebied van de Rio Aripuanã en Rio Juruena in het zuiden van het Braziliaanse Amazonegebied. Daar leeft hij in kleine zijbeken en rustige oeverzones met veel ondergedoken wortels en bladeren.

Het water is er doorgaans helder tot licht gekleurd, zacht en licht zuur. Door regenseizoenen wisselen waterstand en stroming flink, waardoor de vissen gewend zijn aan enige variatie.

Waterwaarden in het aquarium

De blauwe koningszalm is minder kritisch dan de natuurlijke herkomst doet vermoeden. Nakweekdieren doen het prima in gewoon, niet te hard leidingwater.

  • Rustige tot matige stroming
  • Wekelijks 25 tot 30% water verversen
  • Laag nitraatgehalte houdt de kleuren intens
  • Wat blad of turf in het filter maakt het water zachter en de vissen zichtbaar rustiger

Aquarium en inrichting

Geef een groep van tien of meer een aquarium vanaf 80 cm met veel open zwemruimte in het midden. Dichte beplanting langs achter- en zijkanten zorgt voor rust en schuilplekken.

Een donkere bodem en gedempt licht laten het blauw echt oplichten. Onder fel licht op wit zand ogen ze vaak flets.

Biotoop nabootsen: zandbodem, wortelhout, een laag eikenblad of catappabladeren, drijfplanten voor wat schaduw en zacht, licht gekleurd water.

Gedrag en gezelschap

Het is een vreedzame scholenvis voor de middelste waterlagen. Mannetjes spreiden regelmatig hun vinnen naar elkaar en naar vrouwtjes. Dat ziet er fel uit, maar schade ontstaat vrijwel nooit.

Goede medebewoners zijn andere rustige Zuid-Amerikanen zoals de neontetra, pantsermeervallen en dwergcichliden zoals de ramirezi. Vermijd grote of vinnenbijtende soorten.

Voeding

In de natuur: kleine insecten, larven en ander zoöplankton.

In het aquarium: alleseter. Goede vlokken of microkorrels als basis, aangevuld met diepvries artemia, cyclops en muggenlarven. De kleur van mannetjes wordt na een paar weken gevarieerd voer duidelijk dieper.

Voortplanting

Mannetjes zijn blauw en hebben een blauwe vetvin, vrouwtjes zijn bruingeel met een roodachtige vetvin. De soort is een eierstrooier. Kweken lukt in een apart bakje met zacht, zuur water, javamos en gedempt licht. Haal de ouders na het afzetten weg, want ze eten de eitjes.

Tips uit de praktijk

In de winkel wordt deze vis vaak over het hoofd gezien. In de verkoopbak zien ze er grijsblauw en onopvallend uit. Pas na een paar weken in een donker ingericht aquarium wordt duidelijk waarom liefhebbers er zo enthousiast over zijn: de mannetjes krijgen een diep, bijna paars blauw dat bij elke beweging verandert.

Vooral de rust is prettig. Ze zwemmen als losse groep door de bak, zonder de hectiek van sommige andere tetra’s. Tegelijk zijn ze sterk genoeg voor een beginner, zolang je het water schoon houdt.

Advies: koop ze in een grote groep met meer vrouwtjes dan mannetjes. Dan zie je het meeste imponeergedrag zonder dat één mannetje de rest voortdurend opjaagt.

De eerste weken zijn bij deze soort de gevoeligste. Na de reis en de verkoopbak zijn de dieren schrikkerig en grijs, en het is dan het beste om ze met rust te laten: gedempt licht, veel drijfplanten en pas na een paar dagen goed voeren. Wie te snel te veel wil zien, krijgt vissen die zich in de hoek drukken. Met de kleur komt het meestal vanzelf goed. Na een maand of twee zie je de mannetjes echt uitkleuren, en het kan nog maanden doorgroeien naar dat diepe blauwpaars.

Eten is zelden een probleem. Ze pakken vlokken, microkorrels en diepvriesvoer zonder aarzeling, en ze zwemmen graag naar het oppervlak voor wat er drijft. Gevarieerd voer maakt wel verschil in de kleur. Houders merken vaak: wie alleen vlokken geeft, houdt vissen die er gewoon goed uitzien, maar met wat levend of diepvriesvoer erbij worden de mannetjes duidelijk feller.

De typische fout is een te drukke bak. Combineer ze niet met opgejaagde of vinnenbijtende soorten, en houd het aantal mannetjes beperkt. In een onrustig aquarium zie je als eerste witte stip of schimmelplekjes, iets wat je in een rustige bak nauwelijks tegenkomt. Wat je pas na maanden merkt, is hoe de groep een eigen rangorde ontwikkelt: de dominante mannetjes houden de open ruimte, de rest zoekt de randen op, en dat imponeren blijft leuk om naar te kijken.

Voor wie is het wel geschikt? Voor iedereen die een rustig tetraaquarium wil met wat meer karakter dan de standaardsoorten, ook voor beginners die het water op orde houden. Minder geschikt is een fel verlichte bak met witte bodem of een gezelschapsbak met druk zwemmende soorten. Eindadvies: neem minimaal tien dieren, richt donker in en geef ze de tijd. Ze zijn niet spectaculair op dag één, maar na een paar maanden wel een van de mooiste vissen in de bak.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Bijzondere metaalblauwe kleur
  • Rustig en vreedzaam
  • Sterk en makkelijk te voeren
  • Goed te combineren met dwergcichliden

Nadelen

  • Ziet er in de winkel onopvallend uit
  • Kleur komt pas echt uit in een donkere bak

Lees ook: een biotopenaquarium inrichten en welke vissen passen bij elkaar.

Veelgestelde vragen over de blauwe koningszalm

Hoe groot wordt de blauwe koningszalm?

De blauwe koningszalm (Inpaichthys kerri) wordt maximaal 4,5 cm.

Hoe oud wordt de blauwe koningszalm?

Gemiddeld wordt hij 3 tot 5 jaar oud.

Met hoeveel blauwe koningszalmen houd je ze samen?

Houd er minimaal 10 samen. In een groep zijn de mannetjes het mooist, omdat ze elkaar onderling imponeren.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de blauwe koningszalm?

Een aquarium van 80 cm (112 liter) is het minimum voor een groep. Zo heeft de school genoeg zwemruimte.

Is de blauwe koningszalm geschikt voor beginners?

Ja, hij is makkelijk te houden en vreedzaam. In een goed ingericht aquarium wordt hij steeds mooier.

Met welke vissen kun je de blauwe koningszalm combineren?

Hij past bij andere vreedzame, kleine vissen uit Zuid-Amerika, zoals de neontetra, het koplampje en de roodvin-otocinclus. Vermijd grote of roofzuchtige vissen.

Welke planten passen bij de blauwe koningszalm?

Planten zoals amazonezwaardplant en dwergpijlkruid geven schuilplekken en laten de metaalblauwe kleur mooi uitkomen.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.