De ramirezi, ook wel vlinderbuikcichlide of ram genoemd, is een kleurrijke dwergcichlide met blauwe glans, een gele kop en rode ogen. Een van de mooiste kleine cichliden, maar hij vraagt warm, zacht water.





Meer eigen foto’s van Alessandro (scroll opzij voor meer)
Over deze vis
De ramirezi werd in 1948 beschreven door Myers en Harry, oorspronkelijk in het geslacht Apistogramma. De soortnaam eert de Venezolaan Manuel Vicente Ramírez, naar wie de vis is vernoemd. Later werd hij overgeplaatst naar Mikrogeophagus, ‘kleine aardeter’, vanwege de manier waarop hij zand door zijn kieuwen zeeft. Die naam blijft in de hobby gebruikt, al wordt in de wetenschappelijke literatuur soms een andere indeling gehanteerd. Naast de al bekende namen ram en vlinderbuikcichlide heet de vis in het Engels ‘blue ram’ of ‘butterfly cichlid’. Een nauwe verwant is de Bolivia-ram, die sterker en minder kleurrijk is.
Het uiterlijk is opvallend voor zo’n kleine vis. Het lichaam is geelachtig met een blauwe glans op de flanken en een stippenpatroon van blauwe schubjes. Over het oog loopt een zwarte streep, en achter de kop zit een donkere vlek. De ogen zijn rood en de rugvin heeft een zwarte tweede stekel die hoog uitsteekt. Bij het mannetje is die tweede rugvinstraal verlengd, terwijl het vrouwtje een ronder lichaam heeft en in de broedtijd een roze tot rode buik krijgt. De kleuren verschillen sterk met de stemming: een gestrest dier is bleek, terwijl een vis in goede conditie feller wordt.
Kwekers hebben er veel kleurvormen van gemaakt. De bekendste zijn de goudram, de zwarte ram, de ‘electric blue’ met opvallend blauw over het hele lichaam, en de ballonram, waarbij het lichaam korter en bolvormig is. Die laatste vorm is een vorm van kweekproductie waarbij het lichaam is vervormd, en veel liefhebbers vinden dat niet wenselijk. Sommige kweekvormen zijn minder sterk dan de wilde vorm.
In het wild komt de soort voor in de llanos, de uitgestrekte savannes van Venezuela en Colombia in het Orinocobekken. Tijdens het regenseizoen overstromen die gebieden en droogt het water in de droge periode grotendeels op, zodat de vissen zich in ondiepe, warme poelen bevinden. In het wild wordt de vis nog steeds gevangen, maar vrijwel alle vissen in de winkel komen van grote kwekerijen in onder meer Zuidoost-Azië, waar ze in groten getale worden gekweekt.
In de hobby is de ramirezi al tientallen jaren geliefd, maar ook berucht. De vis is mooi en makkelijk te verkopen, maar dieren uit massakweek zijn vaak zwak en leven korter dan gezonde exemplaren. Dat verklaart waarom sommige houders de soort als moeilijk beschouwen, terwijl anderen jarenlang plezier van hun ram hebben.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Mikrogeophagus ramirezi |
|---|---|
| Familie | Cichlidae |
| Herkomst | Orinoco-bekken (Venezuela, Colombia) |
| Vindplaats | Zuid-Amerika – Venezuela, Colombia – Orinoco (llanos) |
| Maximale grootte | 5 – 7 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 60 – 80 cm / 60 – 100 liter per paar |
| Temperatuur | 26 – 30 °C |
| pH | 5,0 – 7,0 |
| Hardheid (GH) | 1 – 8 °dGH |
| Groepsgrootte | Paar of kleine groep |
| Gedrag | Vreedzaam, territoriaal bij het broeden |
| Moeilijkheid | Gemiddeld tot moeilijk |
| Levensduur | 2 – 4 jaar |
| Karakter | Vreedzaam, territoriaal |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Ja |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Paar of kleine groep |
Welke vissen passen bij de Ramirezi?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Mikrogeophagus komt van het Griekse mikros (‘klein’): een dwergvorm van Geophagus. Aquarianen gebruikten de naam al sinds minstens 1957; hij werd per ongeluk geldig in een Deens aquariumboek. Het geslacht werd in 1968 beschreven door Meulengracht-Madsen.
ramirezi is een eerbetoon aan Manuel Vicente Ramirez, die het typemateriaal in Venezuela verzamelde met Herman Blass van Franjo Fisheries (Miami). Blass kweekte de vis en maakte hem populair als ‘Ramirezi’, later ingekort tot ‘ram’.
De soort werd in 1948 beschreven door Myers en Harry.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De ramirezi leeft in de Llanos-savannes van Venezuela en Colombia, in ondiepe, warme poelen en langzaam stromende wateren met zandbodem, bladval en vegetatie.
Waterwaarden in de natuur: zeer zacht.
Waterwaarden in het aquarium
- Zeer schoon water; gevoelig voor nitraat
Aquarium en inrichting
Een paar past in 60 – 80 cm; meerdere paren vragen een grotere bak met duidelijke territoria.
Biotoop nabootsen: fijn zand (ze zeven graag), platte stenen om eitjes op te leggen, kienhout, bladeren en planten langs de randen. Gedempt licht.
Voeding
In de natuur: kleine ongewervelden uit het zand, insectenlarven en plantaardig materiaal.
In het aquarium: kleine zinkende korrels, diepvries muggenlarven, artemia en cyclops. Voeding bij voorkeur gevarieerd.
Voortplanting
Openbroeder. Het paar poetst een platte steen en legt daar 150 – 300 eitjes op. Beide ouders bewaken eieren en jongen. Jonge paren eten hun eerste legsels vaak op; dat verbetert meestal na een paar pogingen.
Tips uit de praktijk
Houders zijn weg van de kleuren en het broedgedrag, maar melden ook vaak dat vissen uit massakweek zwak zijn en jong sterven. De meest gegeven tip: koop gezonde dieren bij een goede kweker en houd ze echt warm genoeg (27 °C of meer).
Veel houders merken dat de eerste weken na aankoop bepalend zijn. Een ramirezi uit een drukke winkelbak is vaak gestrest en soms al verzwakt. Zet hem in een rustige bak met stabiel, warm water, en geef hem de tijd. Overhaast een gekochte vis niet meteen in een grote, drukke inrichting zetten: dat gaat vaak mis.
Eten is bij een ram een aandachtspunt. Sommige dieren weigeren droogvoer en willen alleen diepvries- of levend voer. Wat meestal werkt, is beginnen met diepvries muggenlarven of artemia en kleine korrels langzaam toevoegen. Voer liever meerdere kleine porties, want een ram met een lege maag verzwakt sneller dan een grotere vis.
De typische problemen zijn te koud water, vervuiling en de bekende plotselinge sterfte bij jonge dieren uit massakweek. Houders zien vaak dat een vis die lang gezond leek, ineens niet meer eet en binnen een paar dagen overlijdt. Warm water, veel verversen en dieren van een goede kweker helpen om dat te beperken. Kijk bij aankoop naar heldere ogen, een rond lichaam en levendig gedrag.
Wat je pas na enkele maanden merkt, is hoe territoriaal een paar wordt. Ze poetsen een steen, bewaken hun plek en jagen soortgenoten weg. Het lukt vaak om jongen groot te brengen, maar jonge paren eten hun eerste legsels regelmatig op. Combineer ze met rustige scholenvissen die van warmte houden, zoals kleine tetra’s. Vissen die drukke bewegers zijn of aan de vinnen knabbelen, zijn niet aan te raden.
Eindadvies: de ramirezi is prachtig, maar geen vis voor de allereerste aquariumbak. Heb je een stabiele, warme en schone bak met ervaring, dan is hij de moeite waard. Twijfel je, kies dan liever de Bolivia-ram (Mikrogeophagus altispinosus).
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Prachtige kleuren
- Klein en vreedzaam
- Interessant broedgedrag
Nadelen
- Heeft warm, zacht en zeer schoon water nodig
- Massakweek is vaak zwak
- Korte levensduur
Veelgestelde vragen over de ramirezi
Hoe groot wordt de ramirezi?
De ramirezi (Mikrogeophagus ramirezi) wordt 5 tot 7 cm. Hij is daarmee een echte dwergcichlide die al in een aquarium van 60 tot 80 cm past.
Welke temperatuur heeft een ramirezi nodig?
Hij houdt van warm water: 26 tot 30 °C. Onder de 26 °C wordt hij sneller ziek. Houd daar rekening mee bij de keuze van medebewoners, want niet elke vis verdraagt die warmte op de lange termijn.
Kun je ramirezi’s met andere vissen houden?
Ja, met rustige vissen die ook warm, zacht water verdragen, zoals kleine tetra’s. Vermijd drukke vissen en vinnenbijters. In een warme bak kan hij ook goed samen met discussen.
Hoe oud wordt een ramirezi?
Meestal 2 tot 4 jaar. Dieren uit massakweek leven vaak korter, dus koop bij voorkeur gezonde vissen bij een goede kweker.
Wat is het verschil tussen de ramirezi en de Bolivia-ram?
De Bolivia-ram wordt iets groter, is minder kleurrijk en verdraagt koeler en harder water. Daardoor is hij sterker en makkelijker te houden. De ramirezi is kleurrijker, maar vraagt warmer, zachter en schoner water.
Verwante soorten
Andere kleine Zuid-Amerikaanse cichliden zijn de Bolivia-ram (Mikrogeophagus altispinosus), de kakadu-dwergcichlide (Apistogramma cacatuoides) en de agassizi-dwergcichlide (Apistogramma agassizii).
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
