Staartvlekrasbora (Boraras urophthalmoides)

De staartvlekrasbora is een van de kleinste vissen in de hobby: volwassen nauwelijks twee centimeter. Een oranjerode lengtestreep eindigt in een donkere vlek bij de staart. Een juweeltje voor het nano-aquarium.

Staartvlekrasbora (Boraras urophthalmoides)
Foto: R.workoran, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Over deze vis

De staartvlekrasbora werd in 1991 door de ichtyoloog Maurice Kottelat beschreven, eerst als Rasbora urophthalmoides. Twee jaar later richtten Kottelat en Vidthayanon voor deze en een paar andere dwergrasbora’s het geslacht Boraras op. De soortnaam is opgebouwd uit Griekse woorden voor staart en oog en zinspeelt op de donkere vlek aan de staartbasis, die iets wegheeft van een oog. In het Engels heet hij exclamation point rasbora, uitroeptekenrasbora, omdat de streep en de vlek samen op een uitroepteken lijken, en ook wel least rasbora, de kleinste rasbora. Beide namen laten zien waar het om draait: dit is een van de kleinste vissen die je in de hobby kunt houden, met volwassen maten van ongeveer 12 tot 16 millimeter, en in de aquariumpraktijk meestal tot ruim anderhalve centimeter.

Boraras urophthalmoides is verwant aan de mugrasbora (Boraras brigittae) en de dwergrasbora (Boraras maculatus). Van die twee is hij te onderscheiden aan de tekening: de mugrasbora heeft een duidelijk gebogen streep en is dieprood, de dwergrasbora heeft losse zwarte vlekken op het lichaam, terwijl bij deze soort een oranjerode streep langs de flank naar een donkere vlek bij de staart loopt. In handelskringen worden deze soorten weleens door elkaar gehaald, en de kleine visjes zelf zijn ook voor deskundigen niet altijd makkelijk uit elkaar te houden. Mannetjes zijn slanker en feller gekleurd, vrouwtjes iets voller en bleker.

In het wild leeft de soort in het laagland van Thailand, Cambodja en Vietnam, in het Mekong- en Chao Phraya-stroomgebied. Het gaat om ondiepe, vrijwel stilstaande wateren zoals moerassen, sloten en overstroomde graslanden, waar het water door afgebroken plantenmateriaal bruin getint is. In die begroeiing zoeken de visjes voedsel tussen kleine zwevende dieren en insecten. Omdat veel van die waterlopen seizoensgebonden zijn, moeten de vissen tegen wisselende omstandigheden kunnen. Volgens de IUCN wordt de soort beoordeeld als niet bedreigd, al staat zijn leefgebied onder druk van landbouw en verandering van de waterhuishouding.

In de hobby is de staartvlekrasbora de laatste jaren populairder geworden door de opkomst van het nano-aquarium en de garnalenbak. Een school van twintig van deze visjes past in een kleine, dicht beplante bak en geeft daar een indruk van een echt zwerm, iets wat met grotere vissen niet lukt. Belangrijk om te weten is dat het formaat een probleem kan vormen: een kleine bak met een sterke stroming of een filterinlaat zonder spons is voor deze vis gevaarlijk.

In het kort

Wetenschappelijke naamBoraras urophthalmoides
FamilieDanionidae
HerkomstThailand, Cambodja en Vietnam (Mekong- en Chao Phraya-bekken)
VindplaatsAzië – Thailand, Cambodja, Vietnam – Mekong en Chao Phraya
Maximale grootte2 cm
Minimale aquariumgrootte40 cm / 40 liter
Temperatuur22 – 28 °C
pH5,0 – 7,0
Hardheid (GH)1 – 8 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 15
GedragVreedzaam, schuw
MoeilijkheidMakkelijk tot gemiddeld
Levensduur3 – 4 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte15 of meer

Welke vissen passen bij de Staartvlekrasbora?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Boraras is een anagram van Rasbora. Het verwijst naar de omgekeerde verhouding tussen buik- en staartwervels ten opzichte van Rasbora. Het geslacht werd in 1993 beschreven door Kottelat en Vidthayanon.

urophthalmoides betekent ‘lijkend op urophthalma‘. De vis werd eerder verkeerd gedetermineerd als Rasbora urophthalma, een soort waarvan de status onduidelijk is.

De soort werd in 1991 beschreven door Kottelat.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort leeft in ondiepe moerassen, rijstvelden, sloten en overstroomde graslanden in het laagland van Zuidoost-Azië. Het water staat er vrijwel stil, is dicht begroeid en vaak bruin gekleurd door afgebroken plantenmateriaal.

Omdat veel van deze plekken seizoensgebonden zijn, zijn de visjes gewend aan wisselende omstandigheden. Ze zoeken bescherming tussen fijne waterplanten.

Planten en hout onder water: In de Thaise laaglanden zoals rond Ayutthaya bestaat het leefgebied uit ondiepe, langzaam stromende kanaalranden en tijdelijk overstroomde graslanden bij rijstvelden. De bodem is zacht, met fijn slib en rottend plantmateriaal. Tussen de vegetatie groeien Limnophila aromatica, Hygrophila polysperma, Oenanthe javanica en drijvend Salvinia cucullata. In boskreken in het zuidoosten van het land komen ook Cryptocoryne en Vallisneria voor. In brakke randen bij de kust vormen Nypa-palmen met hun bladstelen en wortels een schuilplek voor vissen, met veel gevallen blad op de modderbodem.

Waterwaarden in het aquarium

Zacht, licht zuur water geeft de mooiste kleuren. In middelhard leidingwater houden ze het ook, maar dan blijven ze bleker.

  • Nauwelijks stroming: gebruik een sponsfilter of een zacht afgesteld binnenfilter
  • Kleine, regelmatige verversingen in plaats van grote in één keer
  • Pas op met filterinlaten: bescherm die met een spons

Aquarium en inrichting

Een goed beplant nano-aquarium vanaf 40 cm is ideaal. Denk aan cryptocorynes, javamos, fijnbladige stengelplanten en drijfplanten zoals salvinia.

Biotoop nabootsen: donkere zandbodem, veel planten, een laag blad, drijfplanten en gedempt licht.

Gedrag en gezelschap

In een grote groep zwemmen ze los door de bak. Mannetjes zijn feller rood en imponeren kort naar elkaar. Door hun formaat passen ze alleen bij andere miniatuursoorten, zoals de mugrasbora, dwergrasbora, de dwergpantsermeerval of garnalen. Zelfs een volwassen neontetra is al te druk voor ze.

Voeding

In de natuur: zoöplankton, muggenlarven en kleine insecten.

In het aquarium: heel fijn voer: gemalen vlokken, microkorrels, pas uitgekomen artemia en diepvries cyclops. Voer twee keer per dag een klein beetje; dan zie je ze het best kleuren.

Voortplanting

Eierstrooier die eitjes tussen fijne planten legt. In een goed beplant aquarium zonder andere vissen komen er regelmatig jongen boven. De jongen zijn piepklein en hebben infusoria en daarna artemia nodig.

Tips uit de praktijk

Dit is een ideale eerste soort voor een klein plantenaquarium. Een groep van twintig voelt als een zwerm vonkjes tussen het groen. Ze zijn bovendien veel minder schuw dan je zou denken, zolang er genoeg dekking is.

Het wennen vraagt wel geduld. De eerste dagen verstoppen ze zich en eten ze nauwelijks. Na een week komen ze meestal los. Plaats ze dus pas in een aquarium dat echt is ingedraaid en veel begroeiing heeft.

Kort gezegd: voor een nano-aquarium is dit een betere keuze dan veel populaire soorten. Ze blijven klein en rustig, en ze passen perfect bij garnalen.

Door hun formaat zijn de eerste weken het meest kritiek. Een verse groep is klein, en in een bak die nog niet volledig is ingedraaid, krijgen ze snel last van schommelingen in het water. Geef ze daarom liefst een eigen rustig aquarium met veel mos, drijfplanten en dood blad, en stoor ze de eerste dagen zo min mogelijk. Als ze de eerste twee weken doorkomen, zijn ze meestal opvallend hard.

Met eten is het lastig, want ze passen niet op de meeste voertjes. Poedervoer, fijn gemalen vlokken, pas uitgekomen artemia en microwormpjes gaan wel. Kleine hapjes diepvries zoals cyclops worden ook gepakt. Wie kieskeurige eters heeft, kan het beste beginnen met levend of verse artemia en dan langzaam overschakelen op fijn droogvoer. Andere houders merken vaak dat ze zelfs bij goed voer nog steeds achter de planten hangen als er grotere vissen meeten; geef ze daarom een eigen voerplek.

Wat je pas na maanden ziet, is dat de mannetjes elkaar kort opjagen en dat de kleur in een grote groep veel mooier wordt. De typische fout is een te kleine groep of een te drukke bak: dan zie je ze niet meer, terwijl in een rustige bak met tien of vijftien vissen de school vanzelf ontstaat. Eventuele jonge visjes worden in een beplante bak vaak stiekem groot, zonder dat je er iets voor doet, mits er mos en kleine plantjes zijn.

Voor wie is deze vis geschikt? Voor iedereen met een rustige, goed ingedraaide nano-bak die niets anders dan miniatuursoorten en garnalen wil houden. Niet voor beginners met een bak in de eerste weken en niet voor wie meer actie wil. Eerlijk advies: neem er veel, geef ze planten en een sponsfilter, en heb geduld.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Ideaal voor nano-aquaria
  • Vreedzaam en garnalenvriendelijk
  • Kweekt makkelijk in een beplante bak

Nadelen

  • Heel fijn voer nodig
  • Snel weggezogen door filterinlaten
  • Alleen samen te houden met miniatuursoorten

Lees ook: zo start je succesvol een aquarium.

Veelgestelde vragen over de staartvlekrasbora

Hoe groot wordt de staartvlekrasbora?

De staartvlekrasbora (Boraras urophthalmoides) wordt maximaal 2 cm en is daarmee een van de kleinste vissen in de hobby.

Hoe oud wordt de staartvlekrasbora?

Gemiddeld wordt hij 3 tot 4 jaar oud.

Met hoeveel staartvlekrasbora’s houd je ze samen?

Houd er minimaal 15 samen. Het zijn schuwe scholenvissen die zich pas in een grote groep veilig voelen en dan veel meer laten zien.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de staartvlekrasbora?

Een aquarium van 40 cm (40 liter) is genoeg voor een groep. Hij is dus erg geschikt voor een nano-aquarium met veel planten.

Is de staartvlekrasbora geschikt voor beginners?

Hij is makkelijk tot gemiddeld in de verzorging. Een rustig aquarium met veel planten en zonder grote of drukke vissen is belangrijk.

Met welke vissen kun je de staartvlekrasbora combineren?

Kies alleen rustige, kleine vissen, zoals de kuhli en de harlekijnrasbora. Drukke of grotere vissen zorgen ervoor dat deze schuwe vis zich verstopt.

Welke planten passen bij de staartvlekrasbora?

Planten zoals javamos en downoi geven schuilplekken en rust in het aquarium.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.