De draadvinacara is een middelgrote, zilverkleurige cichlide uit het Amazonegebied met een felle rode ring om het oog en een zwarte vlek midden op de flank. Hij is zeldzamer in de handel dan de meeste Zuid-Amerikaanse cichliden en heeft een heel eigen karakter: rustig en bijna sociaal, tot hij gaat paaien. Voor wie een groot Zuid-Amerikaans bakje met wat anders zoekt dan een severum, is dit een mooie vis.

Over deze vis
De draadvinacara werd in 1849 beschreven door Johannes Müller en Franz Troschel, oorspronkelijk als Acara heckelii. De soortnaam eert Johann Jakob Heckel, de Oostenrijkse ichtyoloog die in 1840 het geslacht Acara vestigde. Acará is een Tupí-Guaraní woord voor cichliden, en dat is ook de basis van de geslachtsnaam Acarichthys, waarin het wordt gecombineerd met het Griekse woord voor vis. De soort heeft meerdere synoniemen gehad, waaronder Acara subocularis en Geophagus thayeri. Het is de enige soort in zijn geslacht die algemeen in de handel komt, en hij hoort bij de aardeters of ermee verwante cichliden.
Wie zoekt naar wat hem bijzonder maakt, moet vooral naar de vinnen kijken: bij volwassen dieren lopen de vinstralen van rug-, aars- en buikvin uit in lange draden, en de zilverige flank heeft een rode oogrand en een donkere vlek. Het lichaam is hoog en gedrongen, met een lichte, zilverige tot geelgrijze kleur. Vrouwtjes zijn merkbaar dikker van lijf dan mannetjes, terwijl mannetjes langere draden krijgen.
In het wild komt de soort voor in het noorden van het Amazonebekken, in Colombia, Peru, Brazilië en Guyana, onder meer in de Rio Negro, de Xingu, de Tocantins en de Essequibo. Hij leeft in laaglandrivieren en trekt in het regenseizoen mee de overstroomde savannen en bossen in. Het is een alleseter die zowel ongewervelden als plantaardig materiaal opneemt. In Singapore is de soort ingevoerd en vormt hij inmiddels populaties.
Voor de voortplanting is bekend dat het vrouwtje een holte of een gang met meerdere ingangen graaft om eieren af te zetten en het broed te verzorgen; dat gedrag is complex, en kweek in het aquarium wordt als lastig beschreven. Het duurt twee tot drie jaar voor de vis geslachtsrijp is. Het is een vis die in de hobby niet vaak voorkomt en voornamelijk uit wildvang wordt aangeboden.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Acarichthys heckelii |
|---|---|
| Familie | Cichlidae (cichliden) |
| Herkomst | Noordelijk Amazonebekken en Guyana (Río Putumayo, Rio Negro, Rio Xingu, Essequibo) |
| Vindplaats | Zuid-Amerika – Colombia, Peru, Brazilië, Guyana – Rio Negro, Rio Xingu, Rio Tocantins en Essequibo |
| Maximale grootte | Ca. 20 cm (in het aquarium meestal 15 – 18 cm) |
| Minimale aquariumgrootte | 150 cm / 300 liter |
| Temperatuur | 24 – 29 °C |
| pH | 6,0 – 7,5 |
| Hardheid (GH) | 1 – 12 °dGH |
| Groepsgrootte | Paar, of een groep in een zeer grote bak |
| Gedrag | Meestal rustig, in de broedtijd territoriaal; kan onderling onverwacht fel zijn |
| Moeilijkheid | Gemiddeld |
| Levensduur | 8 – 10 jaar |
| Karakter | Vreedzaam, territoriaal |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Paar of kleine groep |
Welke vissen passen bij de Draadvinacara?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Acarichthys is samengesteld uit Acara, het oorspronkelijke geslacht van deze soort (van acará, het Tupí-Guaraniwoord voor cichliden), en ichthys (‘vis’). Het geslacht werd in 1912 beschreven door Eigenmann.
heckelii is een eerbetoon aan de Oostenrijkse ichtyoloog Johann Jakob Heckel (1790–1857), die als eerste cichliden serieus bestudeerde en de familie herzag.
De soort werd in 1849 beschreven door Müller en Troschel.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De draadvinacara heeft een grote verspreiding in het noordelijke Amazonebekken. Hij komt voor in onder meer de Putumayo, Rio Negro, Rio Branco, Trombetas en Xingu, tot in de Tocantins, en daarnaast in het stroomgebied van de Essequibo in Guyana. Hij leeft in laaglandrivieren en wordt in het seizoen ook gevonden in overstroomde savanne en bos.
Het water in dat gebied verschilt sterk: van helder tot zwart water, van zacht tot matig hard. Dat verklaart waarom de soort in aquaria zo goed met wisselende omstandigheden overweg kan. In de natuur zoekt hij zijn voedsel vooral in de onderste helft van de waterkolom, met een oog voor kleine dieren op de bodem en tussen het hout.
Planten en hout onder water: Onder water is het zwartwatergebied van de Rio Negro opvallend kaal. In de overstroomde igapó-bossen groeit nauwelijks een echte waterplant; hier en daar wordt een blaasjeskruid (Utricularia) gemeld. De structuur bestaat vooral uit hout en blad: ondergedoken wortelstelsels, gevallen takken en houtresten liggen op een bodem van fijn zand, bedekt met een dikke laag afgevallen bladeren en twijgen. Zodra het water stijgt, komen ook oeverplanten en boomwortels van het bos onder water te staan en ontstaat er een doolhof van schuilplekken. In dit soort biotopen draait het leven dus om bladstrooisel en wortels, niet om groene plantenmassa.
Waterwaarden in het aquarium
De draadvinacara is een van de makkelijkere Zuid-Amerikaanse cichliden op het gebied van water. Hij accepteert zacht tot matig hard water en let vooral op stabiliteit en schoonheid van het water.
- Ververs regelmatig, bijvoorbeeld wekelijks een derde, met water van gelijke temperatuur.
- Houd de temperatuur aan de warme kant van het bereik; hij bloeit op in warmer water.
- Zorg voor een goede filtering met matige stroming; een grote bak heeft baat bij extra filtercapaciteit.
- Vermijd sterke schommelingen: een grote wisseling triggert soms het paaien, maar te grote schommelingen stressen de vis.
Aquarium en inrichting
Voor een paar is een bak van minimaal 150 cm lang het echte minimum. Wil je een groep houden, dan is een veel grotere bak nodig zodat vissen hun eigen gebied kunnen claimen. Een zandbodem is belangrijk: de vissen houden ervan om af en toe te graven en in het zand te rommelen, al eten ze niet zo intensief zand als een echte aardeter.
Voor de inrichting werkt een mix van hout, grote stenen, potten of halve kokosnoten als schuil- en paaiplek. Wortelplanten kunnen worden uitgegraven; daarom werk je met stevige planten zoals Anubias en Java-varen op hout, en zet je drijfplanten neer voor gedempt licht.
Biotoop nabootsen: zandbodem, verspreide wortels en takken, veel schuilplaatsen bij de bodem, en drijfplanten. Zet een paar bladeren neer en zorg voor rustige stroming; dat bootst de oeverzones van de Amazone- en Guyanarivieren na.
Gedrag en gezelschap
De draadvinacara is in de regel een vreedzame vis die zijn tijd doorbrengt in het middelste deel van de bak. Toch is hij niet altijd voorspelbaar: soms ontstaat onder soortgenoten plotseling flinke agressie. Daarom houd je hem het liefst als paar, of in een groep in een echt ruime bak met veel zichtbarrières.
Als gezelschap passen vreedzame Zuid-Amerikaanse cichliden van vergelijkbare grootte, zoals een blauwe acara, een Geophagus Tapajós of een severum in een grotere bak. Hij eet geen vissen groter dan een paar centimeter, maar hele kleine soorten zoals neontetra’s kunnen hun leven niet zeker zijn.
Voeding
In de natuur: de draadvinacara eet kleine ongewervelden, insectenlarven, kreeftachtigen en ook plantaardig materiaal.
In het aquarium: een gevarieerd dieet werkt het best. Geef een goede cichlidenkorrel als basis, met daarnaast bevroren voer zoals muggenlarven, Artemia en mysis. Plantaardig voer hoort erbij: geblancheerde spinazie, spirulinaflakes of erwten. Twee kleine porties per dag zijn prima.
Voortplanting
De draadvinacara is een holenbroeder. Het vrouwtje graaft een gangenstelsel met meerdere uitgangen, soms onder een steen of pot, en legt daar de eieren. De vissen zijn na twee tot drie jaar geslachtsrijp. Het mannetje is groter en heeft langere vinnen, met vooral verlengde draden aan de rug- en aarsvin, waaraan de naam is ontleend.
Een paar krijg je aan het paaien met veel voer en een grote verversing met iets koeler water. Bied een omgekeerde bloempot als paaiplek. Tijdens het broeden verdedigen de ouders zich fel; houd er rekening mee dat andere vissen dan gepest worden.
Tips uit de praktijk
De draadvinacara is een beetje de vergeten schoonheid tussen de Zuid-Amerikaanse cichliden. Iedereen kent de oscar en de severum, maar deze vis met zijn zilveren flanken en rode oogrand komt maar zelden voorbij. Dat is jammer, want hij is mooi en beduidend rustiger dan je van een bak vol cichliden zou verwachten.
Leuk is dat je de vis echt ziet nadenken: hij zwemt rustig door de bak, kijkt naar alles, en pakt voer met vaste blik. Andere houders melden vaak dat het bijna een zachtaardige vis is, tot hij een paar wordt. Dan wordt hij ineens een verdediger van zijn gebied, en het is verstandig dan wat vluchtruimte te hebben.
Voor wie is hij geschikt? Voor houders met een ruime bak die iets anders willen dan het standaard rijtje. Voor wie is hij niet geschikt? Voor een klein aquarium of een bak met kleine, schuwe vissen. Advies: begin met een paar en geef ze plek, dan is het een verrassend fijne vis.
De eerste weken na aankoop staat een draadvinacara vaak rustig in een hoek, met dichte vinnen en een bleke kleur. Dat is normaal. Geef hem een ruime bak met zacht zand en zorg voor een gedempt licht. Meestal begint hij binnen enkele dagen te eten, en is hij daarin niet kieskeurig: bevroren muggenlarven, mysis, garnaal en goede korrels worden allemaal genomen. Wat de kleur betreft: een gevarieerd dieet met ook wat plantaardig voer helpt om de zilveren glans en het rood rond het oog goed te laten uitkomen.
Andere houders merken vaak dat het duurt voor de vis zijn karakter toont. In de eerste maanden lijkt hij vooral rustig en bijna verlegen; pas als hij zich veilig voelt gaat hij door het zand zeven en graven, wat je bij een aardeter verwacht. Zorg voor een fijne bodem, want scherpe stukjes kunnen de kieuwen en de bek beschadigen. Vissen op grof grind gaan vaak langzaam achteruit en verliezen hun eetlust.
De typische fouten zijn te weinig verversing en een bak die te klein is voor een paar. Een draadvinacara maakt met zijn eetgedrag vuil, en het zand raakt snel vol afval. Te vaak in water dat aan de vuile kant is, zie je aantasting van de kopgaatjes en dof worden van de kleur. Wees ook voorzichtig met heel kleine tankgenoten: een volwassen vis van twintig centimeter ziet neontetra’s makkelijk als voer.
Zodra er een paar ontstaat, wordt het gedrag anders. Het vrouwtje graaft een holte, het mannetje bewaakt de omgeving, en de rest van de bak moet uitwijken. Kweek is niet makkelijk; het vergt geduld, want de vissen worden pas na twee tot drie jaar geslachtsrijp. Eindadvies: houd hem in een ruime, rustige bak met rustige, stevige bakgenoten, en verwacht geen spektakel maar een vis met een heel eigen, bedachtzame uitstraling.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Opvallende kleuren, met rode oogring en zilveren flank
- Vrij rustig en niet te groot
- Tolerant voor verschillende waterwaarden
- Interessant, zelden gehouden soort
Nadelen
- Vraagt een groot aquarium van minimaal 150 cm
- Onvoorspelbaar tegen soortgenoten
- Kleine vissen kunnen opgegeten worden
Lees ook: welke vissen passen bij elkaar en het filter van je aquarium schoonmaken.
Veelgestelde vragen over de draadvinacara
Hoe groot wordt de draadvinacara?
De draadvinacara (Acarichthys heckelii) wordt tot ongeveer 20 cm lang. In het aquarium blijft hij meestal 15 tot 18 cm.
Hoe oud wordt de draadvinacara?
Met goede verzorging wordt hij 8 tot 10 jaar oud.
Hoe groot moet het aquarium zijn?
Voor een paar is een aquarium van minstens 150 cm en 300 liter nodig, met een zandbodem en veel schuilplekken.
Is de draadvinacara agressief?
Meestal is hij rustig. In de broedtijd wordt hij territoriaal, en tussen soortgenoten kan onverwacht agressie ontstaan.
Wat eet de draadvinacara?
Een goede cichlidenkorrel, aangevuld met diepvries muggenlarven, artemia en mysis, en wat plantaardig voer.
Met welke vissen kun je de draadvinacara combineren?
Met rustige Zuid-Amerikaanse cichliden van vergelijkbaar formaat, zoals de severum of de blauwe acara. Heel kleine zalmen kunnen worden opgegeten.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
