De blauwe pauwoogcichlide is de soort waar het hele geslacht Aulonocara zijn naam aan te danken heeft: de typesoort uit het Malawimeer. Het mannetje is metallic blauw met soms lichtere vlekken, en vrouwtjes zijn zilvergrijs. In de handel zie je vooral gekweekte en gekruiste varianten, maar de wilde vorm is een mooie vis die eigen aandacht verdient.

Over deze vis
De geslachtsnaam Aulonocara komt uit het Grieks: ‘aulon’ betekent groef of kanaal en ‘kara’ betekent hoofd. Het verwijst naar de opvallende, grote sensorische putjes op de kop, die bij dit geslacht veel groter zijn dan bij de meeste andere Malawi-cichliden. De soortnaam nyassae betekent simpelweg ‘van Nyassa’, de oude naam van het Malawimeer. De soort werd in 1922 beschreven door Charles Tate Regan en is de typesoort van het geslacht, dus de vis waaraan alle andere pauwoogcichliden hun geslachtsnaam ontlenen.
In het wild is het mannetje blauw tot blauwpaars, met een reeks donkere, verticale banden en vaak een lichtere, iets metaalachtige glans op de kop en de rugvin. Het vrouwtje is zilvergrijs met vage dwarsbanden en een lichte buik. Jonge mannetjes lijken lang op vrouwtjes en krijgen pas na maanden hun kleur, die ook per stemming verandert: een dominant mannetje in balts is veel intenser blauw dan een onderdrukt dier. Omdat de soort een groot verspreidingsgebied heeft, verschillen wilde populaties onderling in tint en tekening.
Zijn manier van jagen is bijzonder. De putjes op de kop zijn onderdeel van het zijlijnstelsel en werken als gevoelige trillingssensoren. Daarmee kan de vis kleine bodemdiertjes in het zand voelen zonder ze te zien, bijvoorbeeld tijdens schemering of in troebel water. Hij zwemt vaak vlak boven de zandbodem en pikt insectenlarven en kleine kreeftachtigen uit het zand. Die aanpassing verklaart waarom pauwoogcichliden in het aquarium zo graag zand doorzoeken.
In de handel is de soort een beetje slachtoffer van zijn eigen succes. Onder namen als ‘blue peacock’ en ‘sunshine peacock’ worden veel gekweekte lijnen verkocht, waarvan een deel zeer waarschijnlijk uit kruisingen met andere Aulonocara-soorten is voortgekomen. Geselecteerde kweekvormen als de ‘Blue Orchid’ zijn bewust gefokt en geen wilde vorm. Zuivere wilde stammen zijn er wel, maar die vragen navraag bij een kweker.
Wat de beschermingsstatus betreft: voor zover bekend wordt de soort door de IUCN als niet bedreigd beschouwd, omdat hij in het meer wijdverspreid is. De vissen in de winkel zijn tegenwoordig vrijwel allemaal gekweekt. Over het precieze gedrag van de wilde populaties is minder gepubliceerd dan je bij zo’n bekende vis zou verwachten.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Aulonocara nyassae |
|---|---|
| Familie | Cichlidae (cichliden) |
| Herkomst | Malawi (Malawimeer, zandige oeverzones) |
| Vindplaats | Afrika – Malawi – Malawimeer (zand- en rotsoevers) |
| Maximale grootte | 15 cm (mannetje) |
| Minimale aquariumgrootte | 120 cm / 250 liter |
| Temperatuur | 24 – 29 °C |
| pH | 7,5 – 9,0 |
| Hardheid (GH) | 10 – 25 °dGH |
| Groepsgrootte | 1 mannetje met 4 tot 6 vrouwtjes |
| Gedrag | Vrij rustig, mannetjes territoriaal |
| Moeilijkheid | Makkelijk tot gemiddeld |
| Levensduur | 8 – 10 jaar |
| Karakter | Vreedzaam, territoriaal |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Harem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes |
Welke vissen passen bij de Blauwe pauwoogcichlide?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Aulonocara komt van het Griekse aulos (‘buis’) en kara (‘kop’), naar de vergrote zintuigkanalen in de kop. Het geslacht werd in 1922 beschreven door Regan.
nyassae betekent ‘van het Nyassameer’, de Tanzaniaanse naam voor het Malawimeer, waar deze cichlide endemisch is.
De soort werd in 1922 beschreven door Regan.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
Aulonocara nyassae werd al in 1922 beschreven en is de typesoort van het geslacht. Hij komt uitsluitend voor in het Malawimeer. Zijn leefgebied ligt op de overgang tussen rots en zand, waar hij tussen de stenen zijn territorium bewaakt en het zand afzoekt naar kleine prooien.
Het water in het meer is helder, hard en alkalisch. Onder water leeft hij samen met tal van andere haplochromine cichliden. Zijn zijlijn met grote sensorische putjes op de kop helpt hem prooien in het zand op te sporen, zelfs zonder direct zicht. Er zijn geen duidelijke seizoenen; de vis broedt het hele jaar.
Waterwaarden in het aquarium
Malawiwater is hard en gebufferd. Als je kraanwater zacht is, kun je dat aanvullen met koraalgruis of speciale zouten.
- Stroming: matig.
- Zuurstof: goed beluchten.
- Verversing: wekelijks een groot deel vernieuwen.
- Nitraat: laag houden.
- Stabiliteit: geen sterke schommelingen.
Aquarium en inrichting
Omdat hij vrij groot wordt, is een aquarium van minimaal 120 cm nodig. Gebruik fijn zand en bouw een paar rotsformaties met grotjes en open zand ertussen. Het mannetje gebruikt de rotsen als territorium.
Zorg voor een goed filter en beperk de decoratie zodat vissen ruimte hebben om te zwemmen. Anubias of Java-varen op steen redden het in hard water het best.
Biotoop nabootsen: lichtgekleurd zand, rotsen van grijs of donker steen, weinig planten. Een donkere achterwand laat de metallic blauwe kleuren goed uitkomen.
Gedrag en gezelschap
De blauwe pauwoogcichlide is relatief vreedzaam, maar het mannetje heeft een sterk territoriumgedrag ten opzichte van soortgenoten en andere blauwe vissen. Kies één mannetje met meerdere vrouwtjes. Geschikte bakgenoten zijn rustige zandzone-soorten zoals de Electric blue (let op: ook blauw), de Venustus en de Kadango-cichlide. Combineer hem niet met de Pauwoogcichlide (Aulonocara jacobfreibergi) of andere Aulonocara, want ze kruisen makkelijk.
Voeding
In de natuur: kleine insectenlarven, kreeftachtigen en andere bodemdiertjes.
In het aquarium: een goed cichlidenvoer als basis, aangevuld met bevroren muggenlarven, Artemia en mysis. Meerdere kleine porties per dag. Kies bij voorkeur zinkende korrels, zodat de vissen het zand kunnen doorzoeken.
Voortplanting
Ook deze soort is een moedermondbroeder. Het mannetje balt voor het vrouwtje in een kuil of op een steen; na het leggen neemt het vrouwtje de eieren in haar bek. Na ongeveer vier weken laat ze de jongen los. Het mannetje is groter en blauw; het vrouwtje zilvergrijs. Zorg voor voldoende schuilplaatsen voor het vrouwtje en verwijder het mannetje niet, tenzij hij te vervelend is.
Tips uit de praktijk
Eerlijk is eerlijk: de meeste vissen die als blauwe peacocks in winkels liggen, zijn gekweekte lijnen die met andere soorten zijn gekruist. Dat maakt de zuivere wilde vorm wat lastiger te vinden. Wie een zuivere lijn wil, moet echt bij een kweker vragen naar de herkomst.
Als je hem in een ruim aquarium houdt, is het een prachtige en aanpasbare vis. In gezelschapsaquaria met rustige cichliden werkt hij goed, zolang hij niet in het gezelschap komt van zeer agressieve mbuna.
Andere houders merken vaak dat de kleur pas na een tijd goed opkomt, ook als het mannetje jong is. Geduld en een voedzaam dieet doen veel. Voor beginners met Malawi-cichliden is dit een goede opstap, mits het aquarium groot genoeg is.
De eerste weken na aankoop zijn de meeste blauwe pauwoogcichliden schuw. Ze verstoppen zich tussen de stenen, eten voorzichtig en tonen weinig kleur. Dat is normaal. Geef ze rust, dim eventueel het licht in het begin, en na een paar weken komen ze uit hun schulp. Een vis die na een maand nog steeds niet eet, heeft meestal last van stress door te fel of te druk gezelschap, of van een te grote schommeling in het water.
Wat andere houders vaak merken: de vis wordt vooral mooi zodra hij zijn eigen hoekje heeft. Een mannetje dat een stevige buurman heeft, blijft vaak bleek en gedrukt, terwijl hetzelfde dier in een rustige bak binnen een paar weken opvallend blauw kleurt. Ook de vrouwtjes maken verschil: met minstens drie of vier vrouwtjes verdeelt het mannetje zijn aandacht en blijft het rustiger.
Voer is zelden een probleem, maar overvoeren wel. Deze vis eet gretig en wordt in het aquarium snel vet, wat je na een tijd terugziet in doffe kleuren en een kortere levensduur. Geef liever kleine porties met afwisseling dan een hoop voer in één keer. Vissen die te veel vlees en te weinig plantaardige stof krijgen, last krijgen van darmklachten. Een deel van het voer mag dus gerust plantaardig zijn.
Over kweken zijn de ervaringen positief: bij een goed geplaatste groep krijg je bijna vanzelf broedende vrouwtjes. De grootste fout is de jongen bij ouders laten die ze opeten of bij zwaardere bakgenoten. Afvangen of een aparte opgroeibak werkt beter. Eindadvies: een prima vis voor iemand met een grote bak en een beetje geduld, mits je zeker weet wat je koopt. Voor een klein aquarium of een gemengd gezelschapsaquarium met agressieve soorten is hij niet geschikt.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Prachtige metallic blauwe kleur.
- Relatief vreedzaam.
- Kweekt goed in het aquarium.
- Robuust bij stabiel water.
Nadelen
- Wordt vrij groot en heeft een ruim aquarium nodig.
- Zuivere exemplaren zijn moeilijk te vinden.
- Kruist makkelijk met andere Aulonocara.
Lees ook: De 7 beste vissen voor beginners en Water verversen in je aquarium.
Veelgestelde vragen over de blauwe pauwoogcichlide
Hoe groot wordt de blauwe pauwoogcichlide?
Het mannetje wordt ongeveer 15 cm. Voor een groepje heb je een aquarium nodig van minimaal 120 cm en 250 liter.
Met hoeveel blauwe pauwoogcichliden houd je ze samen?
Houd 1 mannetje met 4 tot 6 vrouwtjes. Het mannetje is territoriaal, dus houd bij voorkeur maar een mannetje per aquarium.
Hoe oud wordt de blauwe pauwoogcichlide?
Met goede verzorging wordt hij 8 tot 10 jaar oud.
Met welke vissen kun je de blauwe pauwoogcichlide combineren?
Kies rustige Malawi-cichliden, zoals de Kadango-cichlide, de Red empress en de poederblauwe mbuna. Vermijd andere pauwoogcichliden, want die kunnen kruisen.
Welke planten passen bij de blauwe pauwoogcichlide?
Planten op hout of steen houden het beste stand, zoals het speerblad en het dwergspeerblad.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
