Roodoogkogelvis (Carinotetraodon lorteti)

Carinotetraodon lorteti is een kleine zoetwaterkogelvis met rode ogen. Mannetjes hebben een rode buik en een opzetbare kam op rug en buik die ze bij het baltsen tonen.

Roodoogkogelvis (Carinotetraodon lorteti)
Foto: Pavlik Lisitsyn, via Wikimedia Commons (CC BY 4.0)

Over deze vis

De roodoogkogelvis kreeg zijn wetenschappelijke naam in 1885 van de Franse natuuronderzoeker Gilbert Tirant, als Tetraodon lorteti. Sindsdien is hij vaak van naam veranderd en heeft hij een hele lijst synoniemen verzameld, waaronder Tetraodon somphongsi en Tetraodon werneri, beide uit 1957. De naam somphongsi leeft nog voort bij houders: in Engelstalige kringen wordt hij Somphong’s puffer genoemd, naar de Thaise vissenverzamelaar en aquariumhandelaar Somphong Lek-aree. Het geslacht Carinotetraodon (‘kiel-kogelvis’) verwijst naar de kiel die mannetjes op rug en buik kunnen opzetten.

Zijn uiterlijk is het best te omschrijven als klein en kleurrijk. Mannetjes zijn groter dan vrouwtjes en hebben een robijnrode tint, met rode ogen en een kam op rug en buik die ze tijdens het baltsen opzetten. Vrouwtjes zijn kleiner en veel minder opvallend gekleurd. Volgroeid haalt hij ongeveer 6 tot 7 cm. Hij is een schuwe vis die bij verstoring snel dekking zoekt, wat past bij de dichte vegetatie waarin hij leeft.

In het wild komt de soort voor in het vasteland van Zuidoost-Azië, onder meer in Thailand en Cambodja. Hij wordt aangetroffen in kanalen en rustig water, en schuilt daar vaak tussen dichte waterhyacint, bijvoorbeeld in de kanalen van Bangkok. Daarmee is hij een soort die wonderwel kan leven vlak naast de mens, ook al is er over zijn leven in het wild niet veel gedetailleerd gepubliceerd. Hij eet van nature kleine slakjes, kreeftachtigen en insectenlarven, en gebruikt zijn tandplaten om ze te kraken.

In de hobby is de roodoogkogelvis een van de meest gehouden kleine kogelvissen en vaak de eerste stap naar soortbakken met kogelvissen. Zijn naamgeving is lange tijd een bron van verwarring geweest, omdat hij in winkels onder verschillende namen werd aangeboden. Kweek in het aquarium is gelukt, al zijn er ook wildvangen in de handel.

In het kort

Wetenschappelijke naamCarinotetraodon lorteti
FamilieTetraodontidae
HerkomstThailand, Laos, Cambodja, Maleisië
VindplaatsAzië – Thailand, Laos, Cambodja, Maleisië – Mekong en laaglandrivieren
Maximale grootte6 cm
Minimale aquariumgrootte60 cm / 54 liter voor een paar
Temperatuur24 – 28 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)2 – 12 °dGH
GroepsgroottePaar of 1 mannetje met 2 vrouwtjes
GedragTerritoriaal, niet geschikt voor gezelschap
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur4 – 5 jaar
KarakterSemi-agressief
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumNee
Minimale groepsgrootteHarem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes

Welke vissen passen bij de Roodoogkogelvis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Carinotetraodon komt van het Latijnse carina (‘kiel’), naar de richels op rug en buik die mannetjes opzetten bij imponeren of dreigen, en Tetraodon. Het geslacht werd in 1957 beschreven door Benl.

lorteti is een eerbetoon aan Louis Charles Émile Lortet (1836–1909), arts, botanicus, zoöloog, paleontoloog en egyptoloog, en een leraar en vriend van de beschrijver.

De soort werd in 1885 beschreven door Tirant.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort leeft in rustige, dichtbegroeide beken, moerassen en overstroomde gebieden in zoet water.

Waterwaarden in de natuur: zacht.

Aquarium en inrichting

Soortaquarium vanaf 60 cm.

Biotoop nabootsen: donkere bodem, veel planten, mos, wortelhout, bladeren en drijfplanten.

Voeding

In de natuur: slakjes, kreeftachtigen en insectenlarven.

In het aquarium: slakjes, diepvries muggenlarven, artemia en mysis.

Voortplanting

Eitjes worden in mos afgezet; het mannetje bewaakt ze tot ze uitkomen. Kweek is gelukt in soortaquaria.

Tips uit de praktijk

Houders noemen de lorteti een van de mooiste kleine kogelvissen, vooral een baltsend mannetje. Ze zijn wel feller dan de dwergkogelvis.

De lorteti is sterker aanwezig dan zijn formaat doet vermoeden. De eerste weken zijn een schuilspel: nieuwe dieren verstoppen zich tussen planten en mos, en eten pas na een paar dagen. Houders merken dat de vis rustiger wordt zodra hij dekking heeft, en dat een dichtbegroeide bak met drijfplanten hem meer zekerheid geeft dan open zwemruimte.

Wat voer betreft is hij doorgaans geen lastige eter. Hij pakt diepvries muggenlarven en mysis, maar kleine slakjes zijn belangrijk omdat de tanden anders te lang worden. Kieskeurige eters accepteren vaak sneller als het voer beweegt, bijvoorbeeld met een pipet langs de kop. Een bak met een kolonie slakjes helpt, omdat hij dan zelf kan jagen. Let op de conditie van de buik; een dunne vis die weigert is bijna altijd een teken dat er iets in het water of de tanden niet klopt.

Gedrag dat je pas na maanden ziet: de mannetjes worden naar elkaar en naar soortgenoten territoriaal, en in een kleine bak wordt een vrouwtje soms het mikpunt. Met een mannetje en meerdere vrouwtjes en voldoende mos en planten loopt het meestal beter. Combineren gaat zelden goed: hij bijt vinnen, zelfs van vissen die veel groter en sneller zijn. Houd hem daarom alleen met zijn eigen soort, liefst in een bak die jaren kan doorgroeien in plantengroei.

De roodoogkogelvis is geschikt voor wie een klein soortaquarium met veel planten wil en graag bij de baltsende mannetjes kijkt. Niet geschikt voor wie een gezelschapsaquarium zoekt of geen vers voer wil geven. Eerlijk advies: begin met een paar dieren in een bak die al goed is ingedraaid, en plan vanaf het begin voor slakjes als voer.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Prachtig baltsgedrag
  • Blijft klein
  • Puur zoetwater

Nadelen

  • Territoriaal
  • Alleen in een soortaquarium
  • Vraagt vers of diepvries voer

Verwante soorten

Andere kleine kogelvissen zijn de dwergkogelvis (Carinotetraodon travancoricus), de roodstaart-kogelvis (Carinotetraodon irrubesco) en de Amazonekogelvis (Colomesus asellus). Alle soorten vind je in het overzicht van kogelvissen.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.