De kruipende ludwigia is een stengelplant met ovale, onderaan roodachtige blaadjes die bij veel licht prachtig oranjerood kleuren. Ze groeit vlot, is makkelijk te stekken en brengt kleur in een aquarium vol groen, en daarom is ze al tientallen jaren een vaste waarde in de handel.

Over deze plant
Ludwigia repens werd beschreven door Johann Reinhold Forster in 1771. De geslachtsnaam verwijst naar Christian Gottlieb Ludwig, een Duitse botanicus uit de achttiende eeuw, en ‘repens’ betekent kruipend. In de winkel heet ze meestal gewoon Ludwigia, soms met de toevoeging repens of ‘Rubin’. De plant hoort bij de teunisbloemfamilie (Onagraceae), waartoe ook de teunisbloem en de fuchsia behoren.
De stengels dragen paarsgewijs tegenover elkaar geplaatste, ovale blaadjes. De bovenkant is groen tot olijfbruin, de onderkant roodachtig. In fel licht en bij een voedselarme waterkolom verkleuren de toppen tot oranje of dieprood, terwijl ze in schaduw groen blijven. Onder water groeit de plant rechtop, tot ze de oppervlakte raakt. Daar kruipt ze door en vormt boven water grotere, steviger blaadjes.
In de handel zie je meerdere kweekvormen: een groene, een roodbladige en de ‘Rubin’ met een intense rode kleur. Over de precieze afkomst van die vormen bestaat wat verwarring. Veel verkochte Ludwigia’s zijn waarschijnlijk kruisingen met verwante soorten, en de naam repens wordt in de handel ruim gebruikt. Bij het kopen let je dus vooral op de kleur en de groei van het exemplaar, niet alleen op het etiket.
Ludwigia repens groeit van nature in moerassen, sloten en langs oevers, vaak in ondiep water dat in het regenseizoen stijgt. Een groot deel van het jaar staat de plant dan deels boven water. In de aquariumhobby is ze populair sinds de jaren waarin het planten van stengelplanten in Europa gewoon werd. Een leuk weetje: de plant kan uit een afgebroken stukje stengel gewoon verder groeien, wat haar ook in het wild tot een succesvolle kolonisator maakt.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Ludwigia repens |
|---|---|
| Familie | Onagraceae (teunisbloemfamilie) |
| Herkomst | Zuidoosten van de Verenigde Staten, Mexico en Midden-Amerika |
| Vindplaats | Noord- en Midden-Amerika – Zuidelijke Verenigde Staten, Mexico, Midden-Amerika en Caribisch gebied – Moerassen, sloten en oevers van stilstaand of langzaam stromend water. Elders verwilderd of ingevoerd via de aquarium- en vijverhandel. |
| Hoogte | 20 – 50 cm |
| Groeisnelheid | Snel |
| Licht | Gemiddeld |
| CO2 | Aanbevolen |
| Temperatuur | 20 – 28 °C |
| pH | 5,5 – 7,5 |
| Hardheid (GH) | 2 – 15 °dGH |
| Plaats in het aquarium | Middengrond / Achtergrond |
| Vermeerdering | Stekken van de toppen |
| Moeilijkheid | Makkelijk |
Natuurlijke leefomgeving
In de natuur vind je Ludwigia repens in ondiepe, vaak vegetatierijke wateren: moerassen, sloten, oeverzones en overstroomde graslanden. Het water staat er stil of stroomt traag en is meestal zacht tot matig hard. De plant staat er afwisselend onder water en deels erboven, afhankelijk van de seizoenen en de waterstand.
Door die wisselende omstandigheden kan ze zowel emers als submers groeien. Wie een biotoopaquarium wil inrichten met een moerasachtig beeld, gebruikt haar graag tussen drijfhout en grotere planten, met vissen uit dezelfde streek.
Verzorging in het aquarium
Ludwigia repens is vergevingsgezind, maar de mooiste kleur krijg je alleen als licht, voeding en snoeien kloppen. Ze neemt voedingsstoffen op via bladeren en wortels en groeit snel, dus ze vraagt regelmaat in plaats van speciale kennis.
- Licht: gemiddeld tot fel; meer licht geeft meer rood, te weinig licht rekt de stengel en maakt de plant groen en slap.
- Voeding en bemesting: een vloeibare meststof met ijzer, plus een kleine hoeveelheid stikstof en kalium; bij een voedselarm aquarium worden de toppen mooier rood.
- Bodem: voedingsrijke bodem of wortelstimulerende tabletten; ze wortelt snel in gewoon aquariumgrind.
- Snoeien: knip de toppen regelmatig af en plant ze terug, dan blijft de plant vol en compact.
Planten en vermeerderen
Plant de stengels in groepjes, met ongeveer een vingerbreed ruimte ertussen, zodat de bladeren genoeg licht krijgen. Steek de stengel niet te diep: de onderste bladeren mogen niet in de bodem verdwijnen, anders gaan ze rotten. Haal ze eventueel eerst weg.
Vermeerderen is eenvoudig. Knip een top van tien tot vijftien centimeter af, verwijder de onderste bladeren en plant hem in de bodem. Uit de onderste knopen schieten wortels en vaak groeit de oude stronk gewoon door met nieuwe zijscheuten. Zo heb je met een paar stekken binnen enkele weken een mooi bosje.
Geschikt voor
Ludwigia repens past bij rustige gezelschapsvissen en bij biotopen uit Midden- en Noord-Amerika. Denk aan de keizertetra en de Colombiaanse tetra, maar ook aan een koppel dwergcichliden. Grotere, graafzieke vissen kunnen losse stekken uit de bodem wroeten.
Tips uit de praktijk
Bij een nieuwe aanplant moet je rekening houden met een kleine terugval. Ludwigia die uit een kweek op land komt, laat in de eerste weken vaak een deel van de bladeren los, omdat de plant moet wennen aan leven onder water. Knip de kale stengels dan gewoon in stukjes en plant ze opnieuw. Meestal schieten de nieuwe toppen binnen twee weken weer sterk uit.
Eenmaal gewend groeit ze snel, soms zo snel dat je haar bijna wekelijks moet knippen. Het belangrijkste advies is dan ook: laat ze niet zomaar boven het water uitgroeien, want dan wordt het onderste deel kaal en schaduwt het licht af voor de plantjes eronder. Andere houders merken vaak hetzelfde: wie regelmatig snoeit, heeft een volle plant, wie dat vergeet, heeft een kale stengel met een pluim bovenin.
De rode kleur is een kwestie van balans. Met veel licht en weinig voedingsstoffen in het water wordt ze het mooist, terwijl een flinke dosis nitraat de kleur juist doet vervagen. Algen op de bladeren komen vooral voor als licht en voeding uit balans zijn. Een paar garnalen of snelle slakken houden de blaadjes meestal redelijk schoon.
Met vissen gaat het goed zolang ze niet continu in de plant wroeten. Kleine tetra’s zwemmen er graag tussen. Bij cichliden die graven, zoals veel Amerikaanse soorten, raakt het wortelstelsel soms los. Het helpt om de stengels met een steen of plantgewichtje te verankeren. Advies: begin met een bosje van acht tot tien stengels, geef haar een paar weken de tijd, en je hebt een plant die nauwelijks tegenvalt.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Groeit snel en neemt veel voedingsstoffen op, wat helpt tegen algen.
- Rode toppen geven mooie kleurcontrasten.
- Makkelijk te vermeerderen met stekken.
- Past in veel soorten gezelschapsaquaria.
Nadelen
- Vraagt regelmatig knippen en snoeien.
- Kan in het begin bladeren laten vallen.
- Rode kleur vraagt veel licht en goed afgestemde voeding.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke plant en elk aquarium is anders: let op je licht, bemesting en waterwaarden en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
