Indische waterster (Hygrophila polysperma)

De Indische waterster (Hygrophila polysperma) is een snelgroeiende stengelplant uit Zuid- en Zuidoost-Azië. Hij is bijna niet dood te krijgen, ruimt voedingsstoffen op en vult een kale achtergrond in een paar weken. Daarom is hij al decennia een favoriet van beginners en van wie snel een groen aquarium wil.

Indische waterster (Hygrophila polysperma)
Eigen foto van Alessandro

Over deze plant

Hygrophila polysperma werd wetenschappelijk beschreven door Anderson en hoort bij de akanthusfamilie (Acanthaceae). In het Nederlands heet hij Indische waterster, en in het Engels vaak Indian waterweed of dwarf hygrophila. Het geslacht Hygrophila telt veel soorten die in en rond water groeien, en een aantal ervan is in de hobby populair.

Het is een stengelplant met tegenover elkaar staande, langwerpige bladeren van enkele centimeters lang. Bij goed licht kleuren de bladeren aan de top roze of oranje, en onder zwakker licht blijven ze groen. Er bestaan selecties met een rozerode nervatuur, in de handel bekend als ‘Rosanervig’, en andere kleurvormen. Elke stengel groeit snel omhoog en vertakt zich als je hem toppt.

De soort komt oorspronkelijk uit Bangladesh, India, China en Maleisië. Hij is daarbuiten verwilderd, onder meer in Florida en Texas, en staat in de Verenigde Staten op de federale lijst van schadelijke onkruiden. In sommige staten is de verkoop daarom verboden. Dat zegt iets over zijn groeikracht, en het is een goede reden om afgeknipte stukken nooit in de natuur te dumpen.

In de aquariumhobby verscheen de plant al rond 1945, destijds onder de naam ‘oriental ludwigia’. Hij is sindsdien nooit meer weggeweest, vooral omdat hij zo gemakkelijk te kweken en te vermeerderen is. Een leuk weetje: zelfs één los blad kan wortel schieten en uitgroeien tot een nieuwe plant.

In het kort

Wetenschappelijke naamHygrophila polysperma
FamilieAkanthusfamilie (Acanthaceae)
HerkomstZuid- en Zuidoost-Azië
VindplaatsAzië – Bangladesh, India, China, Maleisië – Moerassen, beken en waterkanten
Hoogte30 – 60 cm
GroeisnelheidSnel
LichtGemiddeld
CO2Niet nodig
Temperatuur18 – 30 °C
pH5,5 – 8,0
Hardheid (GH)2 – 20 °dGH
Plaats in het aquariumAchtergrond
VermeerderingStekken
MoeilijkheidZeer makkelijk

Natuurlijke leefomgeving

In het wild groeit de Indische waterster in moerassen, langs beken en op overstroomde oevers. Hij leeft daar deels emers en deels submers, afhankelijk van de waterstand. In het regenseizoen staat de plant helemaal onder water, in de droge tijd groeit hij met de top boven het wateroppervlak uit.

Door die wisselende omstandigheden is de plant erg aanpasbaar. Hij kan tegen uiteenlopende waterwaarden en lichtomstandigheden en groeit zowel in het water als op een vochtige oever.

Verzorging in het aquarium

Eigenlijk heeft de plant weinig nodig. Geef hem licht en voeding, en knip hem regelmatig bij.

  • Licht: gemiddeld licht is prima. Meer licht geeft meer kleur aan de toppen en een compactere groei.
  • Voeding en bemesting: de plant is een gulzige eter en neemt veel voedingsstoffen uit het water op. Een voedzame bodem en regelmatig vloeibare mest geven de beste groei. Je kunt hem ook inzetten om overtollige voedingsstoffen weg te halen.
  • Bodem: zand of fijn grind is prima, liefst met wat voeding eronder.
  • Snoeien: top de stengels regelmatig, zodat de plant bossig wordt en er onderin voldoende licht komt. Het afgeknipte stuk plant je gewoon terug.

Planten en vermeerderen

Vermeerderen gaat bijna vanzelf. Knip een stengel af met een paar bladparen en steek hem in de bodem. Meestal schiet hij binnen een paar dagen wortel. Plant meerdere stekken dicht bij elkaar voor een volle bos, met een tussenruimte van een paar centimeter.

Zelfs losse bladeren en drijvende stukjes kunnen wortel schieten. Daarom is het verstandig om afgeknipt materiaal op te ruimen. Laat je het drijven, dan vormt het een dichte mat die het licht voor andere planten wegneemt.

Geschikt voor

De Indische waterster past in bijna elk aquarium, van een gezelschapsbak tot een Aziatisch biotoop. Als achtergrondplant staat hij mooi bij schoolvissen en kleine barbelen, zoals de gouden dwergbarbeel, de staartvlekrasbora en de roodstreeprasbora. In een Aziatisch biotoop is hij een goede vulling voor de oeverzone. Planteneters knabbelen soms aan de zachte bladeren.

Tips uit de praktijk

Wie een nieuw aquarium snel groen wil krijgen, kan bijna niet om de Indische waterster heen. Hij groeit vrijwel overal. De eerste week of twee gebeurt er weinig, maar dan schieten de stengels omhoog. Binnen een paar weken heb je een flinke bos.

Het probleem is dat hij te goed groeit. Zonder regelmatig snoeien neemt hij de hele bak over en steelt hij licht en voeding van trager groeiende planten. Reken erop dat je hem elke week of twee moet toppen, anders wordt het een warboel. Andere houders merken dat de onderste bladeren geel worden en afsterven als er te weinig licht onderin komt. Dat is een teken om te snoeien, niet om te mesten.

Een leuk voordeel: hij is gevoelig voor een tekort aan voedingsstoffen, dus hij laat je snel zien wat er mist. Bleke, gele bladeren wijzen vaak op te weinig ijzer of stikstof. Algen op de bladeren zijn zeldzaam zolang de plant hard groeit. Hapert de groei, dan zie je ze wel verschijnen, vooral draadalgen op oudere bladeren. Knip dan het aangetaste deel af en plant een verse top.

Met vissen en slakken gaat het meestal goed. Slakken laten de plant met rust, hoewel jonge toppen soms worden aangevreten. Grote cichliden en graafvissen kunnen stekken uit de bodem trekken. Advies: gebruik hem als snelle start voor een nieuw aquarium en vervang hem later eventueel door een mooiere, langzamere plant. Doe afgeknipt materiaal nooit in de sloot.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Zeer makkelijk en snelgroeiend, ook voor beginners
  • Heeft geen CO2 nodig en neemt veel voedingsstoffen op
  • Vermeerdert zich met stekken en zelfs losse bladeren
  • Geeft kleur aan de toppen bij goed licht

Nadelen

  • Groeit snel en kan andere planten overschaduwen als je niet snoeit
  • Onderste bladeren worden geel bij te weinig licht
  • Kan buiten het aquarium verwilderen en mag in sommige landen niet worden verkocht

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke plant en elk aquarium is anders: let op je licht, bemesting en waterwaarden en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.