Sundadanio axelrodi is een van de kleinste karperachtigen ter wereld: een visje van amper 2 centimeter met een blauwgroene glans, afkomstig uit de veenmoerassen van Sundaland. Een echte specialist voor een rustig zwartwater-nanoaquarium.

Eigen foto van Alessandro
Over deze vis
De soort werd in 1976 door Martin R. Brittan beschreven als Rasbora axelrodi, vernoemd naar Herbert R. Axelrod. In 1999 plaatsten Kottelat en Witte hem in een eigen geslacht, Sundadanio, naar Sundaland, het gebied van het Sunda-plat met Borneo, Sumatra, het Maleisisch schiereiland en de omliggende eilanden. Een gangbare Nederlandse naam heeft de vis niet; in de handel kom je hem tegen als ‘Sundadanio axelrodi’, vaak met een toevoeging als ‘Blue’, ‘Green’ of ‘Red’ voor de kleurvorm.
Met een maximale lengte van ongeveer 2 centimeter behoort de vis tot de allerkleinste karperachtigen. Het lichaam is slank en doorschijnend, met afhankelijk van de vindplaats een blauwe, groene of roodachtige glans en vaak rode of oranje accenten in de vinnen. Vooral mannetjes kunnen in goed licht metaalachtig blauw of groen oplichten; vrouwtjes zijn wat bleker en voller. De kleur is sterk afhankelijk van de lichtinval en de stemming, en bij gestreste dieren nauwelijks zichtbaar.
Taxonomisch is Sundadanio nog volop in beweging. In 2011 lieten Kevin Conway, Maurice Kottelat en Tan Heok Hui zien dat wat lang als één soort werd gezien, in werkelijkheid een groep van meerdere soorten is; ze beschreven zeven nieuwe Sundadanio-soorten, waaronder de rode S. rubellus en de groene S. margarition. S. axelrodi in strikte zin is sindsdien alleen bekend van het eiland Bintan. De blauwe vorm in de handel wordt meestal als S. cf. axelrodi aangeduid. In de handel worden de vormen nog vaak onder de oude naam verkocht, met een kleuraanduiding. Het is verstandig om verschillende kleurvormen niet te mengen.
De vis wordt vrijwel uitsluitend als wildvang geïmporteerd. Het is een rustige, schuwe soort die in losse groepen tussen planten en bladeren zwemt. Omdat ze zo klein en voorzichtig zijn, horen ze thuis in een eigen nanoaquarium of een biotoopbak met andere piepkleine vissen.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Sundadanio axelrodi |
|---|---|
| Familie | Danionidae |
| Herkomst | In strikte zin alleen het eiland Bintan (Riau-eilanden, Indonesië); verwante vormen in veenmoerassen van Sumatra, Bangka en Borneo |
| Vindplaats | Azië – Indonesië – Bintan (soortengroep ook op Sumatra, Bangka en Borneo) – Veenmoerasbossen |
| Maximale grootte | 2 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 40 cm / 25 liter |
| Temperatuur | 23 – 28 °C |
| pH | 4,0 – 6,5 |
| Hardheid (GH) | 0 – 5 °dGH |
| Groepsgrootte | Minimaal 10 |
| Gedrag | Vreedzaam, zeer schuw |
| Moeilijkheid | Moeilijk |
| Levensduur | 2 – 3 jaar |
| Karakter | Vreedzaam |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Ja |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Nee |
| Minimale groepsgrootte | 10 of meer |
Welke vissen passen bij de Sundadanio axelrodi?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Sundadanio verwijst naar de Grote Soenda-eilanden (Borneo en Sumatra), waar het geslacht voorkomt, en naar Danio, waarmee verwantschap werd vermoed. Het geslacht werd in 1999 beschreven door Kottelat en Witte.
axelrodi is een eerbetoon aan de Amerikaanse uitgever en aquariaan Herbert R. Axelrod (1927–2017), die de soort ontdekte in de bakken van een exporteur in Singapore.
De soort werd in 1976 beschreven door Brittan.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
Het geslacht Sundadanio leeft in de veenmoerasbossen van Sundaland; S. axelrodi zelf is alleen van Bintan bekend, de verwante soorten komen voor op Borneo (vooral in Kalimantan en Sarawak), op eilanden als Bintan en Bangka en in delen van Sumatra. Het zijn ondiepe, langzaam stromende beekjes en poelen in het bos, met een bodem van verteerd blad, veen, takken en wortels.
Het water is er donkerbruin, extreem zacht en zeer zuur, met een pH die soms onder de 4 ligt. Door het dichte bladerdak valt er weinig licht. Veel van dit leefgebied staat onder druk door ontbossing en de aanleg van palmolieplantages.
Waterwaarden in het aquarium
Zeer zacht, zuur water is noodzakelijk. Gebruik osmose- of regenwater en verzuur met bladeren, elzenproppen en eventueel turf. In hard of neutraal water houdt de soort het niet lang.
- Vrijwel geen stroming
- Wekelijks 10% verversen met water van dezelfde samenstelling
- Een rijpe, goed ingedraaide bak; nooit in een nieuw aquarium zetten
Aquarium en inrichting
Een klein aquarium vanaf 40 cm is voldoende, mits het rustig staat en goed ingedraaid is. Gedempt licht, een donkere bodem met veel blad en een dichte beplanting met schaduwminnende planten zijn belangrijk. In open, fel verlichte bakken verstoppen de vissen zich en eten ze slecht.
Biotoop nabootsen: een bodem van fijn zand met een dikke laag bladeren, fijne takjes en wortels, bruin getint water en planten uit dezelfde streek, zoals Bucephalandra van Borneo, aangevuld met javamos.
Gedrag en gezelschap
Een uiterst vreedzame vis die alleen bij andere piepkleine, rustige soorten past. Goede combinaties zijn kleine rasbora’s uit hetzelfde soort water, zoals de dwergrasbora, en bodembewoners zoals de rode kuhli. Mannetjes imponeren elkaar met gespreide vinnen, maar dat blijft onschuldig. Een soortaquarium geeft de beste kans om hun gedrag te zien.
Voeding
In de natuur: zeer klein zoöplankton, insectenlarven en andere micro-organismen.
In het aquarium: heel klein levend en diepvriesvoer zoals artemia-nauplii, cyclops, kleine daphnia en microwormen. Fijngemalen droogvoer wordt soms geaccepteerd, maar zelden als hoofdvoer. Een rijpe bak met veel blad levert extra micro-organismen om tussendoor te eten.
Voortplanting
Kweek in het aquarium is slechts sporadisch gelukt. De vissen zetten verspreid eitjes af tussen fijnbladige planten of mos en kennen geen broedzorg. In een rijpe soortbak met veel mos en zeer zacht, zuur water duiken soms jongen op. De jongen zijn microscopisch klein en hebben infusoria nodig.
Tips uit de praktijk
Houders van Sundadanio zijn het er bijna allemaal over eens: dit is geen vis voor een gewone gezelschapsbak. In de winkel zie je vaak kleine, doorschijnende visjes zonder opvallende kleur. Pas in een rustig, donker ingericht zwartwateraquarium laten ze hun blauwe of groene glans zien, en dan zijn ze verrassend mooi.
De grootste valkuil is de periode na aankoop. Wildvang komt vaak verzwakt aan en houders melden regelmatig uitval in de eerste weken, zeker als de vissen in water met een hogere pH of hardheid terechtkomen. Laat ze heel langzaam wennen, zet ze in een rijpe bak met veel blad en geef direct klein levend voer.
Voer is het tweede aandachtspunt. Veel houders merken dat de vissen gewoon droogvoer negeren en alleen reageren op bewegend voer. Een eigen kweek van artemia-nauplii of microwormen maakt het houden van deze soort veel makkelijker. Geef vaak een klein beetje; de vissen eten weinig per keer.
Ook medebewoners vragen aandacht. Zelfs een rustige neontetra is voor Sundadanio al druk en concurreert om het voer. Houders die ze in een soortbak of met alleen dwergrasbora’s en kuhli’s houden, zien veel meer natuurlijk gedrag, zoals mannetjes die elkaar imponeren tussen de planten.
Tot slot: koop bij voorkeur één kleurvorm en vraag de verkoper naar de herkomst. Door de veranderende taxonomie worden er verschillende soorten onder één naam verkocht. Eerlijk advies: kies Sundadanio axelrodi alleen als je echt een zwartwater-nanobiotoop wilt inrichten en levend voer geen probleem vindt; dan heb je een van de bijzonderste kleine vissen uit Azië.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Een van de kleinste karperachtigen, ideaal voor nanoaquaria
- Bijzondere blauwe of groene glans
- Vreedzaam
Nadelen
- Vraagt zeer zacht en zuur water
- Eet vooral klein levend voer
- Wildvang, gevoelig na import en schuw
Lees ook: hoe richt je een biotopenaquarium in.
Veelgestelde vragen over Sundadanio axelrodi
Hoe groot wordt Sundadanio axelrodi?
Ongeveer 2 cm. Het is een van de kleinste karperachtigen ter wereld.
Welk water heeft Sundadanio axelrodi nodig?
Zeer zacht, zuur water: pH 4 tot 6,5, een GH onder 5 en een temperatuur van 23 tot 28 °C.
Wat eet Sundadanio axelrodi?
Vooral klein levend en diepvriesvoer, zoals artemia-nauplii, cyclops en microwormen. Droogvoer wordt vaak genegeerd.
Hoe groot moet het aquarium zijn?
Een rijp, rustig aquarium vanaf 40 cm en ongeveer 25 liter is genoeg voor een groep.
Met welke vissen kun je hem combineren?
Alleen met piepkleine, rustige soorten uit hetzelfde water, zoals dwergrasbora’s en kuhli’s. Een soortaquarium is het mooist.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
