Uaru (Uaru amphiacanthoides)

De uaru is een grote, schijfvormige cichlide met een opvallende zwarte vlek op de flank. Een rustige groepsvis uit zwartwatergebieden die vaak samen met discussen wordt gehouden.

Uaru (Uaru amphiacanthoides)
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De uaru werd in 1840 door Johann Jakob Heckel beschreven als Uaru amphiacanthoides. De geslachtsnaam is afgeleid van een inheemse naam uit het Amazonegebied. Voor een lange tijd was dit de enige soort van het geslacht. In 1989 kwam er een tweede bij, Uaru fernandezyepezi, uit het Orinocogebied, die door de beschrijver werd vernoemd naar de Venezolaanse ichtyoloog Agustín Fernández-Yépez. De uaru staat in de familie van de discussen en severums en deelt met hen de hoge, samengedrukte lichaamsvorm.

Het uiterlijk verandert flink met de leeftijd. Jonge uaru’s zijn lichtbruin tot grijsgroen met een donkere lengtestreep en een zwarte vlek in het midden van de flank, waardoor ze aan grote maanvissen doen denken. Volwassen dieren krijgen een ronder, dieper lichaam met een groenbruine tot zwartachtige grondkleur, een gouden of turquoise glans en de karakteristieke grote zwarte vlek, vaak omringd door een lichtere zone. Bij schrik of tijdens de broedtijd kan de tekening ineens veranderen: de vis wordt lichter en er verschijnen vlekken en dwarsbanden. Het verschil tussen de seksen is klein. Mannetjes worden soms iets groter en wat puntiger in de vinnen, maar zeker weten doe je het eigenlijk pas als ze gaan paaien.

In het wild leeft de uaru in de Amazone en zijn zijrivieren, met name in zwart water en overstroomde bossen. Hij zoekt dekking tussen wortels en omgevallen bomen. Zijn dieet is voor een cichlide opvallend plantaardig: hij eet bladeren, zaden, vruchten die in het water vallen en algen, aangevuld met insecten en ander klein voedsel. Dat verklaart waarom hij in het aquarium zo graag planten opeet.

Voor de verzorging van de jongen heeft de uaru iets bijzonders: net als de discus voeden ouders hun jongen met slijm van hun huid. De kleintjes knabbelen in de eerste weken aan de flanken van vader en moeder. Voor de aquariumhobby is dit een van de redenen waarom de soort zo geliefd is bij liefhebbers van discussen en waarom hij ook vaak in hetzelfde soort water wordt gehouden.

In de handel komt de uaru deels uit wildvang en deels uit kweek. Hij is niet altijd verkrijgbaar en meestal niet goedkoop. Voor zover bekend wordt de soort in het wild niet ernstig bedreigd. Voor houders met een groot aquarium en veel geduld is hij een van de mooiste grote cichliden uit het Amazonegebied.

In het kort

Wetenschappelijke naamUaru amphiacanthoides
FamilieCichlidae
HerkomstAmazone- en Rio Negro-bekken (Brazilië)
VindplaatsZuid-Amerika – Brazilië – Amazone en Rio Negro
Maximale grootte25 – 30 cm
Minimale aquariumgrootte150 cm / 450 liter
Temperatuur26 – 30 °C
pH5,0 – 7,0
Hardheid (GH)1 – 8 °dGH
GroepsgrootteGroep van 5+
GedragRustig, sociaal
MoeilijkheidMoeilijk
Levensduur10 jaar of langer
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte5 of meer

Welke vissen passen bij de Uaru?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Uaru komt van Uarù urà, de lokale naam voor deze soort langs de Rio Negro in Brazilië (uarù = pad). Het geslacht werd in 1840 beschreven door Heckel.

amphiacanthoides betekent ‘lijkend op Amphiacanthus‘. Dat is niet uitgelegd; mogelijk is het een verschrijving van Amphacanthus (nu Siganus, de konijnvissen), waar de vis op leek.

De soort werd in 1840 beschreven door Heckel.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De uaru leeft in overstroomde bossen en rustige zwartwaterrivieren met veel ondergedompeld hout.

Waterwaarden in de natuur: zeer zacht.

Planten en hout onder water: Onder water is het zwartwatergebied van de Rio Negro opvallend kaal. In de overstroomde igapó-bossen groeit nauwelijks een echte waterplant; hier en daar wordt een blaasjeskruid (Utricularia) gemeld. De structuur bestaat vooral uit hout en blad: ondergedoken wortelstelsels, gevallen takken en houtresten liggen op een bodem van fijn zand, bedekt met een dikke laag afgevallen bladeren en twijgen. Zodra het water stijgt, komen ook oeverplanten en boomwortels van het bos onder water te staan en ontstaat er een doolhof van schuilplekken. In dit soort biotopen draait het leven dus om bladstrooisel en wortels, niet om groene plantenmassa.

Waterwaarden in het aquarium

  • Zeer schoon water, regelmatig verversen

Aquarium en inrichting

Een groot, hoog aquarium met wortels, zand en gedempt licht. Planten worden vaak opgegeten.

Biotoop nabootsen: zand, grote wortels, bladeren en theekleurig water.

Voeding

In de natuur: vooral plantaardig: bladeren, zaden en vruchten, aangevuld met insecten.

In het aquarium: plantaardige korrels, spirulina, groente en diepvriesvoer.

Voortplanting

Openbroeder; de jongen eten in het begin slijm van de huid van de ouders, net als bij discussen.

Tips uit de praktijk

Houders vinden een groep uaru’s indrukwekkend en rustig, maar merken dat ze veel ruimte, warm zacht water en plantaardige voeding nodig hebben.

Een uaru is geen vis voor een snelle aankoop. Jonge dieren zijn vaak nog wat bleek en gespannen en hangen de eerste weken in een hoek. Ze kleuren pas echt op als ze zich veilig voelen: een groep van vijf of meer helpt daarbij, want een eenzame uaru blijft schuw en kleurloos. Houders zien dat ze na een paar maanden een echte rangorde vormen, en dat de rustige, dominante vis uiteindelijk de toon zet zonder echt te vechten.

Het voer is een aandachtspunt. Veel uaru’s weigeren in het begin droogvoer of nemen alleen wat er langs komt. Blanke spinazie, sla, spirulinakorrels en stukjes courgette of komkommer werken vaak beter dan vlees. Wat houders zien: als het plantaardige deel te klein is, krijgen ze witte draden in de uitwerpselen, en zijn ze gevoeliger voor ziektes. Bij slecht water zie je snel gaatjes in de kop en zijlijn, iets wat bij grote Zuid-Amerikaanse cichliden vaker voorkomt, zeker met een te hoog nitraat en te weinig verversing.

Gezelschap kies je met zorg. Discussen, grote tetra’s, pantsermeervallen en rustige grondvissen gaan goed samen, maar drukke of bijtlustige vissen zorgen voor stress. Planten kun je grotendeels vergeten, behalve harde soorten zoals Anubias en javavaren, en zelfs die worden weleens aangevreten. Wortels en gedempt licht maken het veel rustiger.

Eerlijk advies: de uaru is voor ervaren houders met een groot aquarium, zacht warm water en de discipline om wekelijks flink te verversen. Wie dat kan bieden, krijgt een indrukwekkende, sociale vis die jarenlang meegaat. Voor beginners of kleine bakken is hij af te raden.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Rustig en sociaal
  • Indrukwekkende verschijning
  • Past bij discussen

Nadelen

  • Heeft een zeer groot aquarium nodig
  • Eet planten
  • Gevoelig voor slechte waterkwaliteit

Veelgestelde vragen over de uaru

Hoe groot wordt de uaru?

De uaru (Uaru amphiacanthoides) wordt 25 tot 30 cm groot.

Hoe oud wordt de uaru?

Met goede verzorging wordt de uaru 10 jaar of langer.

Met hoeveel uaru’s houd je ze samen?

Het is een sociale vis, dus houd je ze bij voorkeur in een groep van minimaal vijf.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de uaru?

Kies een aquarium van minimaal 150 cm, ongeveer 450 liter.

Is de uaru geschikt voor beginners?

Nee, de uaru is moeilijk te houden en vraagt een groot aquarium en ervaring met zwartwatervissen.

Met welke vissen kun je de uaru combineren?

Hij is rustig en past bij andere vreedzame, grote Zuid-Amerikanen, zoals de Maanvis en de Witgestipte doornmeerval.

Welke planten passen bij de uaru?

Uaru’s knabbelen vaak aan zachte planten. Drijvende planten zoals de Amazonekikkerbeet en Grof hoornblad geven schaduw en zijn makkelijk te vervangen.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.