Goudtetra (Hemigrammus rodwayi)

De goudtetra is een vreedzame, kleine scholenvis uit de kustvlakten van het noordoosten van Zuid-Amerika. Zijn bekendheid dankt hij aan de metaalachtige goudglans die sommige wildvangdieren hebben, al zijn veel exemplaren in de handel gewoon zilvergrijs. Een makkelijke vis voor een rustig, beplant gezelschapsaquarium.

Goudtetra (Hemigrammus rodwayi) in het aquarium
Eigen foto van Alessandro

Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De goudtetra werd in 1909 beschreven door Marion Durbin als Hemigrammus rodwayi. De soortnaam eert James Rodway, een natuuronderzoeker uit het toenmalige Brits-Guyana. In de oudere aquariumliteratuur kom je de vis ook tegen als Hemigrammus armstrongi. Die naam werd gegeven aan goudkleurige exemplaren, maar later bleek het om dezelfde soort te gaan. H. armstrongi geldt daarom als een jonger synoniem van H. rodwayi.

Het verhaal achter die goudkleur is bijzonder. Van nature is de goudtetra een vrij onopvallend, zilvergrijs visje met een donkere vlek op de staartwortel en een rode tint in de vinnen. In sommige wilde populaties krijgen de vissen echter een metaalachtige, goudgele glans over het hele lijf. Dat is een reactie van de huid op een parasiet: een zuigworm (trematode) die zich in de huid nestelt. Als afweer legt de vis glanzende guaninekristallen in de huid af, en dat geeft het gouden effect.

Voor de vis zelf lijkt die parasiet weinig kwaad te kunnen, en voor andere aquariumvissen is hij geen gevaar, omdat de zuigworm voor zijn levenscyclus andere gastheren nodig heeft die in het aquarium ontbreken. Het gevolg is wel dat nakweekdieren de parasiet niet hebben en dus ook niet goud worden. Veel goudtetra’s in de winkel zijn daarom zilvergrijs, en ook gouden wildvangvissen kunnen in de loop van de tijd een deel van hun glans verliezen.

Mannetjes en vrouwtjes lijken op elkaar. Volwassen vrouwtjes hebben een rondere buik, vooral als ze eitjes dragen. Mannetjes hebben een witte voorrand aan de aarsvin en meer rood in die vin. De soort wordt ongeveer 5,5 cm lang en is daarmee iets groter dan bijvoorbeeld de neon.

In het kort

Wetenschappelijke naamHemigrammus rodwayi
FamilieCharacidae (zalmen)
HerkomstGuyana, Suriname, Frans-Guyana, Brazilië en Peru: kustvlakten, overstromingsgebieden en langzaam stromende rivieren, ook in het Amazonebekken
VindplaatsZuid-Amerika – Guyana, Suriname, Frans-Guyana, Brazilië, Peru – Kustvlakten, overstromingsgebieden en langzame rivieren in de Guyana’s en het Amazonebekken
Maximale grootte5,5 cm
Minimale aquariumgrootte60 cm / 60 liter
Temperatuur24 – 28 °C
pH5,5 – 7,0
Hardheid (GH)1 – 12 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 6, liefst 10 of meer
GedragZeer vreedzaam, scholenvis
MoeilijkheidMakkelijk
LevensduurTot ongeveer 4 jaar (gemeld)
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte6 of meer

Welke vissen passen bij de Goudtetra?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Hemigrammus komt van het Griekse hemi (‘half’) en gramme (‘lijn’), naar de zijlijn die halverwege het lichaam ophoudt. Het geslacht werd in 1858 beschreven door Gill.

rodwayi is vermoedelijk een eerbetoon aan de natuuronderzoeker en reisschrijver James Rodway (1848–1926), die meeging op verzamelreizen in Zuid-Amerika.

De soort werd in 1909 beschreven door Durbin.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De goudtetra komt voor in Guyana, Suriname en Frans-Guyana, en verder in delen van Brazilië en Peru, waaronder het Amazonebekken. Hij leeft in langzaam stromende rivieren, zijbeken en meertjes in overstromingsgebieden. Vooral in de laaggelegen kustvlakten van de Guyana’s is hij talrijk.

Opvallend is dat de soort daar soms ook in licht brak water wordt gevonden, waar zoet rivierwater zich met wat zeewater mengt. Dat zegt iets over zijn aanpassingsvermogen. In het aquarium is brak water niet nodig: de vis doet het prima in zacht tot middelhard zoet water.

Waterwaarden in het aquarium

De goudtetra is niet kritisch. Zacht tot middelhard, licht zuur tot neutraal water past het best, maar de vis is robuust genoeg om zich aan te passen aan wat harder kraanwater, zolang de waterkwaliteit goed is. Voor kweek is zacht, zuur water nodig.

  • Temperatuur 24 tot 28 °C
  • Rustige tot matige stroming
  • Wekelijks 20 tot 30% verversen
  • Wat bladeren of turfextract geven een zachte, natuurlijke watertint

Aquarium en inrichting

Voor een groepje van zes tot tien vissen is een aquarium van 60 cm met zo’n 60 liter het minimum; een grotere bak met een grotere school laat de vissen beter tot hun recht komen. Zorg voor een donkere bodem, dichte beplanting langs de zijkanten en de achterwand, en open zwemruimte in het midden.

Drijfplanten temperen het licht. In gedempt licht kleuren de vissen beter en gedragen ze zich rustiger. Een paar stukken wortelhout en wat gedroogde bladeren op de bodem maken het geheel af.

Biotoop nabootsen: een zand- of fijne grindbodem met bladeren, wortelhout, gedempt licht door drijfplanten en licht getint, zacht water, zoals een rustige zijarm in een Zuid-Amerikaans overstromingsgebied.

Gedrag en gezelschap

De goudtetra is een zeer vreedzame scholenvis die zich vooral in het midden van het aquarium ophoudt. In een groep van minimaal zes, en liefst tien of meer, voelt hij zich het veiligst. Een te kleine groep maakt de vissen schuw en bleek.

Geschikte medebewoners zijn andere kleine, rustige Zuid-Amerikaanse vissen, zoals tetra’s, potloodvissen, dwergcichliden, pantsermeervallen en kleine harnasmeervallen. In een algemeen gezelschapsaquarium past hij ook bij kleine rasbora’s, rustige barbelen en kleine labyrintvissen. Vermijd grote of erg drukke vissen; daartussen blijft de goudtetra schuw.

Voeding

In de natuur: kleine ongewervelde dieren, zoals insectenlarven en kleine kreeftachtigen, die in het water of aan het oppervlak terechtkomen.

In het aquarium: een alleseter die vrijwel alles eet. Geef een goed vlokken- of korrelvoer als basis en vul dat regelmatig aan met klein levend of diepvriesvoer, zoals muggenlarven, watervlooien en artemia. Dat houdt de vissen fit en verbetert de kleur.

Voortplanting

De goudtetra is een vrijlegger die net als andere Hemigrammus-soorten zijn eitjes tussen fijnbladige planten verspreidt. Voor kweek gebruik je een aparte, schemerige bak met zacht, zuur water (pH 5,5 tot 6,5, GH 1 tot 5) van 26,5 tot 29 °C, met javamos of een kweekmop en een zacht sponsfilter.

De ouders eten de eitjes op, dus haal ze na het afzetten weg. De eitjes komen na 24 tot 36 uur uit, en drie tot vier dagen later zwemmen de jongen vrij. Begin met infusoria of heel fijn opfokvoer en stap daarna over op pas uitgekomen artemia.

Tips uit de praktijk

De grootste verrassing voor veel kopers is de kleur. Wie een goudtetra koopt in de verwachting van een glanzend gouden visje, krijgt regelmatig een zilvergrijze vis mee naar huis. Dat is geen teken van een slechte vis: nakweekdieren missen simpelweg de parasiet die de goudglans veroorzaakt. Advies: kijk in de winkel goed naar de vissen zelf, en vraag of het om wildvang of nakweek gaat als de goudkleur belangrijk is.

Ook gouden wildvangdieren kunnen hun glans na verloop van tijd deels kwijtraken. In de hobby is bekend dat dat geen probleem voor de gezondheid is. De rode tint in de vinnen en de donkere staartvlek blijven gewoon zichtbaar, en een goed verzorgde groep in gedempt licht ziet er ook zonder goudglans verzorgd en levendig uit.

Houders merken vaak dat goudtetra’s in het begin schuw zijn en dicht tegen de planten aan blijven. Dat verandert meestal als de groep groot genoeg is en er rustige medebewoners zijn. Een school van tien of meer zwemt opvallend vrijer en laat meer gedrag zien dan een groepje van vier of vijf.

Een veelgemaakte fout is het combineren met snelle, drukke soorten of grote vissen. De goudtetra laat zich dan wegdrukken bij het voeren en verstopt zich. Rustige bodembewoners zoals pantsermeervallen en een paar dwergcichliden passen veel beter.

Met garnalen gaat het meestal goed. Volwassen dwerggarnalen worden met rust gelaten, maar heel kleine jonge garnalen kunnen als hapje worden gezien. Wie garnalen wil kweken, zorgt dus voor veel mos en fijne planten als schuilplaats.

Eindadvies: houd de goudtetra in een groep van minimaal zes en liefst tien of meer, in een beplant aquarium vanaf 60 cm met gedempt licht en rustige medebewoners. Voer gevarieerd met ook klein levend of diepvriesvoer, en accepteer dat niet elke goudtetra goud is. Dan is het een sterke, vreedzame scholenvis die jarenlang plezier geeft.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Zeer vreedzaam en geschikt voor een gezelschapsaquarium
  • Sterk en niet kritisch over waterwaarden
  • Eet vrijwel alle voersoorten

Nadelen

  • Nakweekdieren zijn meestal niet goud maar zilvergrijs
  • Schuw in een te kleine groep of tussen drukke vissen
  • Heel jonge garnalen kunnen worden opgegeten

Lees ook: water verversen in je aquarium.

Veelgestelde vragen over de goudtetra

Hoe groot wordt de goudtetra?

De goudtetra (Hemigrammus rodwayi) wordt ongeveer 5,5 cm lang. Daarmee is hij iets groter dan de neon, maar nog steeds een kleine scholenvis.

Waarom is een goudtetra soms niet goud?

De goudglans ontstaat alleen bij wilde vissen die een bepaalde huidparasiet hebben; de vis legt dan glanzende guanine in de huid af. Nakweekdieren hebben die parasiet niet en zijn daarom zilvergrijs. Dat is normaal en zegt niets over de gezondheid.

Hoeveel goudtetra’s houd je samen?

Houd er minimaal 6 samen, en liefst 10 of meer. In een grotere school zijn ze minder schuw en zwemmen ze vrijer door het aquarium.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor goudtetra’s?

Een aquarium van 60 cm en ongeveer 60 liter is het minimum voor een klein groepje. Voor een grotere school is een langer aquarium beter.

Kun je goudtetra’s met garnalen houden?

Ja, volwassen dwerggarnalen worden met rust gelaten. Heel kleine jonge garnalen kunnen wel worden opgegeten, dus geef ze genoeg mos en fijne planten als schuilplek.

Met welke vissen kun je de goudtetra combineren?

Met andere kleine, rustige vissen, zoals tetra’s, potloodvissen, pantsermeervallen, dwergcichliden en kleine rasbora’s. Grote of erg drukke vissen passen niet.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.