De smaragdkempvis is een wilde verwant van de gewone kempvis, met een groenblauw glanzend schubbenpatroon. Iets minder fel dan de kempvis, maar mannetjes zijn onderling nog steeds territoriaal.

Over deze vis
De smaragdkempvis werd in 1972 beschreven door de Duitse ichtyoloog Werner Ladiges. De soortnaam komt van het Latijnse smaragdinus, ‘smaragdkleurig’, naar de groene glans op de kieuwdeksels en flanken. De geslachtsnaam Betta is afgeleid van het Maleise ‘ikan betah’. In de handel kom je de vis onder de Engelse namen emerald betta of Cambodian betta tegen. Ook wordt hij nogal eens verward met de gewone kempvis, waar hij verwant aan is.
Hij behoort tot het splendens-complex, een groep nauw verwante schuimnestbouwende kempvissen met onder meer een glanzende oogvlek en overeenkomstige vinstralen. Dat maakt het herkennen soms lastig. Een handvol kenmerken, zoals de glans op het kieuwdeksel en de dwarsbanden in de staart, helpen bij de determinatie.
Mannetjes zijn veel kleurrijker dan vrouwtjes: ze hebben glanzend groene schubben op het kieuwdeksel, dwarsbanden in de staart en vinnen die met de jaren langer worden. Vrouwtjes zijn bleker en bruiner. In het wild verschilt de kleur per regio, met meer rood of meer groen in de tekening. De soort is ook selectief gekweekt voor de sierhandel, waardoor er kleurvormen bestaan die in de natuur niet voorkomen.
In de natuur komt hij voor op het Khorat-plateau in Thailand en in zijrivieren van de Mekong in Laos. Hij leeft in stilstaand of traag stromend water, zoals rijstvelden, moerassen, greppels langs wegen, beken en vijvers, vaak met dichte begroeiing. Waarschijnlijk eet hij daar waterinsecten en landinsecten die op het water zijn gevallen.
Een bijzonder hoofdstuk is de rol in de hobby. In Thailand zijn kempvissen eeuwenlang gefokt voor het vechten, en ook Betta smaragdina is daarvoor gebruikt en met verwante soorten gekruist. Daardoor is het in de handel niet altijd zeker of je een zuivere lijn hebt. Wie het wilde type wil, kan het beste vissen kopen bij een kweker die de herkomst kan aangeven. Het mannetje bouwt na het paren een schuimnest en bewaakt de eieren en jongen alleen, die binnen een dag of twee uitkomen.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Betta smaragdina |
|---|---|
| Familie | Osphronemidae (goerami’s) |
| Herkomst | Noordoost-Thailand en Laos (Mekong-bekken) |
| Vindplaats | Azië – Thailand, Laos – Mekong (moerassen en rijstvelden) |
| Maximale grootte | 6 – 7 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 40 cm / 30 liter |
| Temperatuur | 24 – 28 °C |
| pH | 6,0 – 7,5 |
| Hardheid (GH) | 2 – 12 °dGH |
| Groepsgrootte | Paartje |
| Gedrag | Mannetjes onderling fel |
| Moeilijkheid | Makkelijk |
| Levensduur | 3 – 5 jaar |
| Karakter | Vreedzaam, territoriaal |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Ja |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Paar |
Welke vissen passen bij de Smaragdkempvis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Betta komt van Ikan Wader bettah (ikan = vis), de lokale Javaanse naam van B. picta. Het geslacht werd in 1849 beschreven door Bleeker.
smaragdina betekent ‘smaragdgroen’, naar de glanzend smaragdgroene (soms groen-blauwe) schubben van beide geslachten.
De soort werd in 1972 beschreven door Ladiges.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De smaragdkempvis leeft in rijstvelden, sloten en moerassen met ondiep, warm water en dichte vegetatie.
Waterwaarden in de natuur: zacht.
Waterwaarden in het aquarium
- Geen stroming; dekruit voor warme lucht
Aquarium en inrichting
Een beplant aquarium vanaf 40 cm met drijfplanten en schuilplaatsen.
Biotoop nabootsen: donkere bodem, bladeren, stengelplanten en drijfplanten.
Voeding
In de natuur: insecten en larven.
In het aquarium: kleine korrels en diepvriesvoer zoals muggenlarven.
Voortplanting
Schuimnestbouwer, net als de gewone kempvis.
Tips uit de praktijk
Houders vinden de smaragdkempvis een mooie ‘wilde betta’ met natuurlijke kleuren. Een paartje is in een rustig aquarium goed te houden.
De eerste weken na aankoop kleuren vrouwtjes en jonge mannetjes vaak nog wat bleek. Zet ze in een rustig, goed beplant aquarium met drijfplanten en laat ze acclimatiseren. Volgens veel houders krijgt het mannetje na enkele weken veel meer kleur, vooral als hij zich veilig voelt en een vrouwtje in de buurt heeft.
Wat eten betreft zijn het gemakkelijke vissen. Kleine korrels, vlokken, muggenlarven en artemia worden goed genomen. Een vis die weigert, is meestal gestrest of vers uit transport. Andere houders merken dat een beetje levend of diepgevroren voer kieskeurige eters snel op gang helpt, en dat ze daarna ook droogvoer accepteren.
Wat je pas na maanden ziet, is de dynamiek tussen het paartje. Een mannetje kan een vrouwtje flink achterna zitten, zeker als ze niet paaiklaar is. Genoeg schuilplaatsen en dichte planten geven haar de kans om weg te komen. Een schuimnest onder een drijfblad of onder een stukje drijfplant is een goed teken. Voor wie kweekt: haal het vrouwtje na het paaien uit de bak, omdat het mannetje het nest bewaakt, en verwijder hem zodra de jongen vrij zwemmen. De jongen zijn klein en hebben fijn voer nodig.
Combinaties met andere vissen werken meestal goed als die vissen rustig zijn en niet aan de vinnen knabbelen. Snelle, drukke soorten zorgen voor stress, en twee mannetjes samen in een kleine bak zijn vragen om ellende. Een deksel is nodig, want ze springen, en de warme luchtlaag erboven is ook nodig voor het labyrintorgaan.
Eerlijk advies: de smaragdkempvis is een leuke, kleurrijke vis voor een klein tot middelgroot beplant aquarium, zolang je het bij een paartje of een enkel mannetje houdt. Wie een grote, drukke groep wil, moet een andere soort kiezen.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Prachtige glans
- Sterk
- Makkelijk te kweken
Nadelen
- Mannetjes niet samen houden
- Springt
Veelgestelde vragen over de smaragdkempvis
Hoe groot wordt de smaragdkempvis?
De smaragdkempvis (Betta smaragdina) wordt 6 tot 7 cm lang en 3 tot 5 jaar oud.
Kun je meerdere smaragdkempvissen samen houden?
Houd een paartje. Mannetjes zijn onderling fel, dus twee mannetjes in een klein aquarium gaan vechten.
Is de smaragdkempvis geschikt voor beginners?
Ja, de soort is makkelijk en past in een aquarium van 40 cm en 30 liter. Hij is iets minder fel dan de gewone kempvis.
Met welke vissen kun je de smaragdkempvis combineren?
Kies kleine, rustige vissen die hem niet storen, zoals de oranjevinrasbora en de kuhli.
Welke planten passen bij de smaragdkempvis?
Hij houdt van beschutting, dus bucephalandra en downoi zijn goede keuzes. Drijvende planten geven extra schaduw.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
