Deze kleine mesaal heeft een donkere band van kop tot staart en een fijn gevlekt patroon. Een schuwe, nachtactieve vis voor een rustig Zuid-Amerikaans aquarium.

Over deze vis
De sierlijke mesaal werd in 1880 door Franz Steindachner beschreven en is de typesoort van zijn geslacht Steatogenys. De soortnaam elegans is Latijn voor ‘sierlijk’ of ‘fijn’. In de literatuur staat hij ook onder oudere namen, en de familie-indeling van deze groep mesalen is de afgelopen decennia meermaals herzien: waar hij in aquariumboeken vaak bij de Hypopomidae staat, plaatsen sommige bronnen hem bij de zandmesalen. Dat is een goede illustratie van hoe weinig we van deze vis weten.
Hij hoort bij de Gymnotiformes, de Zuid-Amerikaanse mesalen en mesvissen, die net als de Afrikaanse olifantsvissen elektrische velden gebruiken. Het gaat om een zwak elektrisch orgaan, waarmee de vis in het donker zijn omgeving ‘aftast’, prooi opspoort en met soortgenoten communiceert. Dat is in de ondoorzichtige, zwarte rivieren waarin hij leeft geen luxe.
In het uiterlijk valt de donkere lengteband op met een fijn gevlekt patroon. De lengte wordt in bronnen wisselend opgegeven: het aquariumformaat ligt lager, maar exemplaren van bijna dertig centimeter zijn gemeld. Verder zijn kleurvarianten of duidelijke verschillen tussen de seksen niet goed vastgelegd.
De soort komt voor in de stroomgebieden van de Amazone, de Orinoco en de Essequibo. Hij is te vinden in allerlei zoetwaterhabitats en verstopt zich tussen drijvende plantenmatten, oeverbegroeiing en bladpakketten. Wat hij precies eet, is in het wild nauwelijks onderzocht, maar er wordt aangenomen dat hij insectenlarven en kleine kreeftachtigen opspoort. De IUCN beschouwt de soort als niet bedreigd, en de aantallen lijken stabiel.
In de hobby is hij een randverschijning. Over gedrag en voortplanting in het aquarium is weinig gepubliceerd, en wie hem houdt, doet dat vaak zonder veel richtlijnen. Dat vraagt om een voorzichtige, geduldige aanpak.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Steatogenys elegans |
|---|---|
| Familie | Hypopomidae |
| Herkomst | Amazone- en Orinocobekken (Brazilië, Venezuela, Peru, Guyana) |
| Vindplaats | Zuid-Amerika – Brazilië, Venezuela, Peru, Guyana – Amazone en Orinoco |
| Maximale grootte | 20 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 150 liter (100 cm) |
| Temperatuur | 24 – 28 °C |
| pH | 5,5 – 7,0 |
| Hardheid (GH) | 1 – 8 |
| Groepsgrootte | Solitair of in een kleine groep |
| Gedrag | Vreedzaam, nachtactief |
| Moeilijkheid | Gemiddeld tot moeilijk |
| Levensduur | 8+ jaar |
| Karakter | Vreedzaam |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Alleen of in een groep |
Welke vissen passen bij de Sierlijke mesaal?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Steatogenys komt van het Griekse stear (‘vet’) en genys (‘kaak’), naar een draadje vetweefsel in een groef aan beide kanten van de onderkaak. Het geslacht werd in 1898 beschreven door Boulenger.
elegans is Latijn voor ‘sierlijk’. Dat is niet uitgelegd, maar slaat waarschijnlijk op het fraaie streeppatroon.
De soort werd in 1880 beschreven door Steindachner.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
Dichte oeverbegroeiing, drijvende plantenmatten en bladpakketten in trage wateren.
Waterwaarden in de natuur: zeer zacht, zuur water.
Waterwaarden in het aquarium
- Rustige stroming
Aquarium en inrichting
Veel schuilplekken tussen wortels en planten, drijfplanten met lange wortels en gedempt licht.
Biotoop nabootsen: zand, bladeren, wortels en een dicht drijfplantendek.
Voeding
In de natuur: insectenlarven en kleine kreeftachtigen.
In het aquarium: muggenlarven, artemia en wormpjes, ’s avonds voeren.
Voortplanting
In aquaria niet bekend.
Tips uit de praktijk
Houders zien hem vooral met een rood nachtlampje; overdag verstopt hij zich.
De sierlijke mesaal is een vis waarvan je de eerste weken vooral het bijna niet-bestaan opmerkt. Houders melden dat nieuwe dieren zich meteen verstoppen en pas na dagen tot weken voorzichtig tevoorschijn komen, en dan vooral na het uitdoen van het licht. Een rood nachtlampje is de beste manier om hem te zien. Gebruik het lampje pas na een aantal weken gebruiken, zodat de vis eerst kan wennen aan zijn omgeving.
Bij het voeren is het handig om in de avond, als de rest van de bak tot rust komt, kleine porties diepvriesmuggenlarven of artemia te geven. Kleine, rustige eters zoals deze mesaal vallen snel buiten de boot als de bak vol snelle, actieve vissen zit. Daarom werken ze het beste in een rustige bak met vissen uit dezelfde streek, bijvoorbeeld kleine, vreedzame tetra’s of bodemvissen die ’s nachts niet rondrennen.
Gedrag dat je pas na maanden ziet, is dat de vis een vaste route en vaste schuilplaats krijgt. Als je die verandert, verdwijnt hij soms weer een tijdje. Het is dus verstandig om de inrichting stabiel te houden. Let bij ziekte op voorzichtige dosering: mesalen zijn gevoelig voor veel medicijnen en zout.
Eindadvies: houd de sierlijke mesaal alleen als je het leuk vindt om een verborgen vis te houden en je bak op zijn behoefte inricht. Wie graag veel beweging in de bak wil zien, kan beter voor een andere soort kiezen.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Blijft relatief klein
- Vreedzaam
Nadelen
- Weinig zichtbaar
- Vraagt levend of diepvriesvoer
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
