Waterhyssop (Bacopa caroliniana)

Waterhyssop is een stevige stengelplant met ronde, ongeveer ovale blaadjes die bij het fijnknijpen naar citroen ruiken. Ze is dankbaar, past in bijna elk gezelschapsaquarium en groeit rustiger dan veel andere stengelplanten, en daarom is ze zo geliefd bij beginners.

Waterhyssop (Bacopa caroliniana)
Foto: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Over deze plant

Bacopa caroliniana werd door de Amerikaanse botanicus Thomas Walter in 1788 beschreven, destijds onder een andere geslachtsnaam. De huidige naam kreeg ze later van Benjamin Lincoln Robinson. De soortnaam verwijst naar de Carolina’s, waar de plant vandaan komt. Ze hoort bij de weegbreefamilie (Plantaginaceae), waartoe ook de gewone weegbree, het vingerhoedskruid en de leeuwenbek behoren. Waterhyssop is de Nederlandse naam voor Bacopa in het algemeen; in de winkel kom je haar ook gewoon als Bacopa tegen.

De plant heeft kruisgewijs tegenover elkaar geplaatste, ronde tot ovale blaadjes aan een stevige, rechte stengel. Onder water zijn ze lichtgroen en zacht. Bij veel licht krijgen de toppen een bruinige of roodachtige gloed. Boven water, in de emerse vorm, worden de blaadjes dikker en iets behaard, en verschijnen er kleine, lichtblauwe bloempjes in de bladoksels.

In de handel vind je behalve de gewone groene vorm ook kleinbladige varianten die vaak als Bacopa monnieri of als verwante soorten worden verkocht. Houd er rekening mee dat de naamgeving in de handel niet altijd consequent is. De plant staat bekend als een van de makkelijkste stengelplanten en wordt al lang gebruikt in aquaria en in vijvers.

In het wild groeit ze in ondiepe, zachte wateren: moerassen, oevers, sloten en tijdelijk overstroomde gebieden. Daar is ze het grootste deel van het jaar deels emers, en staat ze in het natte seizoen onder water. Een leuk weetje: het citroengeurtje is een natuurlijk verdedigingsmiddel en verraadt dat de plant veel aromatische stoffen aanmaakt.

In het kort

Wetenschappelijke naamBacopa caroliniana
FamiliePlantaginaceae (weegbreefamilie)
HerkomstZuidoosten van de Verenigde Staten
VindplaatsNoord-Amerika – Zuidoostelijke Verenigde Staten, van de kust van Maryland tot Texas – Moerassen, oevers en ondiepe, zachte wateren. Elders verwilderd of aangeplant.
Hoogte20 – 40 cm
GroeisnelheidGemiddeld
LichtGemiddeld
CO2Niet nodig
Temperatuur20 – 28 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)2 – 15 °dGH
Plaats in het aquariumMiddengrond / Achtergrond
VermeerderingStekken van de toppen
MoeilijkheidZeer makkelijk

Natuurlijke leefomgeving

Bacopa caroliniana komt van nature voor in het zuidoosten van de Verenigde Staten. Ze groeit er langs rivieroevers, in moerassen, tussen riet en in ondiepe poelen, waar het water rustig stroomt of stilstaat en de bodem modderig tot zanderig is.

Ze verdraagt droogval en overstroming en kan zowel emers als submers groeien. Wie een Noord-Amerikaans moerasbiotoop wil nabootsen, kan haar met drijfhout en wat bladafval combineren.

Verzorging in het aquarium

Waterhyssop is een plant die je vooral niet te veel moet verwennen. Ze groeit prima zonder extra CO2 en vraagt weinig, maar reageert zichtbaar op goed licht en een goede ijzer- en kaliumvoorziening.

  • Licht: gemiddeld; in fel licht krijgt ze mooie roodbruine toppen, in schaduw groeit ze lang en dun.
  • Voeding en bemesting: een algemene vloeibare meststof is genoeg; bij gele bladeren ontbreekt vaak ijzer.
  • Bodem: gewoon aquariumgrind of zand met een beetje voedingsbodem; ze neemt veel op via de bladeren.
  • Snoeien: knip de toppen af als de plant het wateroppervlak bereikt en plant ze terug.

Planten en vermeerderen

Steek de stengels een paar centimeter in de bodem, bij voorkeur in kleine groepjes. Haal de onderste bladeren weg zodat ze niet gaan rotten. Plant je ze te dicht op elkaar, dan verliezen de onderste bladeren al snel hun licht.

Vermeerderen gaat met toppen: knip een stuk van minimaal tien centimeter af en plant het gewoon opnieuw. Ook de stronk loopt vaak weer uit. Uit elke bladoksel kan een zijscheut komen, dus een regelmatige snoeibeurt maakt de plant meteen voller.

Geschikt voor

Deze plant past in vrijwel elk gezelschapsaquarium en is ook aardig stevig genoeg voor wat levendiger zwemmende vissen zoals de zebradanio. Ze is ook geschikt voor Zuid-Amerikaanse tetra’s als de keizertetra. Voor graafzieke cichliden is ze minder geschikt, omdat losse stengels snel losraken.

Tips uit de praktijk

Bacopa is een plant die bijna altijd goed gaat. Toch kan ze in de eerste weken wat terugvallen. Veel exemplaren uit de winkel zijn emers gekweekt en laten hun dikke, behaarde blaadjes los als ze onder water komen. Niet schrikken: de nieuwe, zachtere blaadjes die daarna groeien, zijn gewoon gezond. Laat haar de eerste weken met rust.

De groei is rustiger dan bij Ludwigia of Rotala. Dat is juist prettig, want ze is niet zo snel een werkplant. Ze staat mooi in de achterhoek van een aquarium, waar ze met de tijd een flinke bosje vormt. Andere houders merken vaak dat ze het best groeit in matig licht met een regelmatige dosis meststof, terwijl een te felle verlichting zonder voeding de bladeren bruin en hard maakt.

Algen op de bladeren zie je vooral als het aquarium nog niet op gang is gekomen. Bacopa heeft vrij brede bladeren waar draadalg en baardalg zich graag op vastzetten. Een paar garnalen of algeneters helpen. Slakken knabbelen soms aan verouderde bladeren, maar laten gezonde toppen meestal met rust.

Met vissen gaat het goed zolang ze niet te wild zijn. Cichliden die graven rukken de stengels uit de bodem. Mijn tip: plant haar op een plek waar de vissen niet graven, en gebruik een steentje om de stengels te verankeren. Als je een beginner bent en een eerste stengelplant zoekt, is Bacopa een betrouwbare keuze.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Groeit prima zonder extra CO2.
  • Zeer geschikt voor beginners.
  • Het citroengeurtje maakt haar herkenbaar en leuk om te hebben.
  • Rustige groei, dus weinig werk.

Nadelen

  • Kan na het planten bladeren verliezen.
  • Bladeren zijn gevoelig voor aangroei van algen.
  • Stengels raken los bij graafzieke vissen.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke plant en elk aquarium is anders: let op je licht, bemesting en waterwaarden en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.