Borneo-zuigsteenkruiper (Gastromyzon fasciatus)

Deze kleine, schijfvormige steenkruiper uit Borneo zuigt zich vast aan stenen en graast algen. Ideaal voor een stromingsaquarium met rustige gezelschapsvissen.

Borneo-zuigsteenkruiper (Gastromyzon fasciatus)
Foto: Marrabbio2, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Over deze vis

Gastromyzon fasciatus werd in 1961 beschreven door Inger en Chin, twee onderzoekers die veel over de vissen van Borneo hebben gepubliceerd. De geslachtsnaam Gastromyzon komt uit het Grieks en betekent zoiets als buikzuiger. Dat is een goede beschrijving: de borst- en buikvinnen vormen samen een grote zuigschijf waarmee de vis zich aan gladde stenen vastzet, ook in sterke stroming. De soortnaam fasciatus verwijst naar de banden op het lichaam.

De familie Gastromyzontidae omvat de zogeheten hillstream loaches, zuigsteenkruipers uit snelstromende bergbeken in Azië. Ze lijken oppervlakkig op kleine roggen: plat, breed en met een lichaam dat helemaal is gebouwd voor grip. Op Borneo bestaan tientallen Gastromyzon-soorten, en ze lijken zo op elkaar dat ze in de handel vaak op één hoop worden gegooid. Wie een betrouwbare herkenning wil, moet naar kleur, streping en herkomst kijken.

De vis is klein en heeft een gedrongen, afgeplat lichaam met een donkere tekening van banden of vlekken op een lichtere basis. De ogen zitten hoog, wat helpt bij het bijhouden van de omgeving terwijl de vis vastgezogen zit. Mannetjes en vrouwtjes zijn moeilijk uit elkaar te houden, al zijn vrouwtjes vaak voller in de buik wanneer ze eieren dragen.

In de natuur zitten ze in helder, zuurstofrijk water dat over stenen stroomt, onder de beschutting van het regenwoud. Het water is er meestal koeler dan in het laagland. Ze eten er de aangroei en de kleine diertjes die daarin zitten, en dat verklaart waarom ze in een steriele nieuwe bak zo snel uitgehongerd raken. Over de status van de soort in het wild is weinig gepubliceerd, dus er zijn geen betrouwbare gegevens zijn over bedreiging of populatiegrootte.

In het kort

Wetenschappelijke naamGastromyzon fasciatus
FamilieGastromyzontidae
HerkomstBorneo (Kalimantan, Indonesië)
VindplaatsAzië – Indonesië (Kalimantan, Borneo) – Snelstromende bergbeken
Maximale grootte5–6 cm
Minimale aquariumgrootte60 liter (60 cm)
Temperatuur20 – 25 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)2 – 12
GroepsgrootteMinimaal 3–4 dieren
GedragVreedzaam, onderling kleine schermutselingen
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur8+ jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte3 of meer

Welke vissen passen bij de Borneo-zuigsteenkruiper?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Gastromyzon komt van het Griekse gaster (‘buik’) en myzo (‘zuigen’), naar de zuigschijf aan de buikzijde, gevormd door de vergrote borst- en buikvinnen. Het geslacht werd in 1874 beschreven door Günther.

fasciatus is Latijn voor ‘gebandeerd’, naar de acht tot tien crèmekleurige banden op de rug en twee aan de basis van de rugvin.

De soort werd in 1961 beschreven door Inger en Chin.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Heldere, snelstromende bosbeken met rotsen en kiezels onder een regenwoudkroon.

Waterwaarden in de natuur: zacht, zuurstofrijk water.

Waterwaarden in het aquarium

  • Sterke stroming en veel zuurstof

Aquarium en inrichting

Gladde stenen met algenaanslag, kiezelbodem en een krachtige stroompomp. Pas in een ingedraaid aquarium plaatsen.

Biotoop nabootsen: rivierkeien, grind, wat wortelhout en sterke unidirectionele stroming.

Voeding

In de natuur: algen, biofilm en micro-organismen.

In het aquarium: natuurlijke algen, algentabletten, groentevoer en klein diepvriesvoer.

Voortplanting

Zelden in het aquarium; eieren worden in een kuiltje in het grind gelegd.

Tips uit de praktijk

Houders zijn dol op de kleine ‘schijfjes’ op de ruit. Ze verhongeren snel als er te weinig algen zijn.

De eerste weken na aankoop zijn bepalend. Zuigsteenkruipers komen soms magere dieren uit een lange keten, en dan telt vooral wat er in de bak te grazen valt. Plaats ze alleen in een bak die al maanden draait, met stenen vol bruine en groene aangroei, en houd het licht lang genoeg aan om die aangroei in stand te houden. Wie ze in een nieuwe, kale bak zet, ziet ze vaak binnen een paar weken achteruitgaan.

Wat andere houders merken, is dat ze pas na een tijd echt ontspannen. In het begin zitten ze stil tegen de ruit of achter een steen. Na een tijd beginnen ze aan een vaste ronde over stenen en glas, en zie je de schijfjes lange tijd bewegen. Bijvoeren met klein diepvriesvoer en algentabletten is prima, maar eerst moeten ze dat leren accepteren; leg het voer dicht bij de plek waar ze zitten.

Typische fouten zijn te warm en te stilstaand water, of een filter dat de bak niet genoeg laat stromen. Een sterke stroming met veel zuurstof is bij deze vissen geen aanbeveling maar een vereiste. Ook rommelen in het decor is riskant, omdat de vissen aan hun stenen gewend raken en bij een verhuizing weer op zoek moeten naar hun plek.

Wie ze in een groepje houdt, ziet kleine schermutselingen tussen de dieren, meestal om de beste plek. Met rustige vissen uit de midden- en bovenlaag gaat het goed. Eerlijk eindadvies: een prachtige, fascinerende vis voor wie een koel, stromend en goed ingedraaid aquarium kan bieden. Voor een tropische bak zonder stroming past hij niet.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Klein en vreedzaam
  • Eet algen en biofilm

Nadelen

  • Heeft koel, stromend water nodig
  • Gevoelig voor slechte waterkwaliteit

Veelgestelde vragen over de Borneo-zuigsteenkruiper

Hoe groot wordt de Borneo-zuigsteenkruiper?

De Borneo-zuigsteenkruiper (Gastromyzon fasciatus) wordt 5 tot 6 cm lang.

Hoe oud wordt de Borneo-zuigsteenkruiper?

Hij kan 8 jaar of ouder worden.

Met hoeveel Borneo-zuigsteenkruipers houd je ze samen?

Houd er minimaal drie tot vier samen. Onderling zijn er kleine schermutselingen, maar in een groepje blijft het rustig.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor een Borneo-zuigsteenkruiper?

Een aquarium van 60 liter (60 cm) is genoeg, met stenen, veel stroming en zuurstofrijk water.

Wat eet de Borneo-zuigsteenkruiper?

Hij graast algen en biofilm van stenen en hout. Geef daarnaast kleine diepvries- of levende voedertjes.

Met welke vissen kun je de Borneo-zuigsteenkruiper combineren?

Kies rustige, kleine vissen die geen bodemruimte opeisen, zoals de Gouden dwergbarbeel en de Dwergtijgerbermpje.

Welke planten passen bij de Borneo-zuigsteenkruiper?

Planten die op stenen en hout groeien, zoals Bucephalandra en Bronmos, passen goed in een stromingsaquarium.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.