Gewone pleco (Pterygoplichthys pardalis)

De gewone pleco, of luipaardpleco, is de klassieke ‘algeneter’ die in veel winkels als jonge vis wordt verkocht. Hij wordt echter groot en produceert veel afval.

Gewone pleco (Pterygoplichthys pardalis)
Foto: Ildar Sagdejev, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Over deze vis

De gewone pleco werd in 1855 door Francis de Castelnau beschreven, oorspronkelijk als Hypostomus pardalis. De soortnaam pardalis betekent ‘luipaardachtig’ en slaat op het gevlekte patroon. In de loop der tijd is de soort onder verschillende namen gepubliceerd, waaronder Liposarcus pardalis, en in de hobby wordt hij vaak verward met de verwante Pterygoplichthys disjunctivus, die een iets anders patroon heeft. Ook worden beide soorten vaak simpelweg ‘zeilvinpleco’ genoemd, naar de hoge rugvin met veel stralen.

Het lichaam is stevig en bedekt met beenplaten, en de kop is breed en afgeplat. De rugvin is hoog en heeft 11 tot 13 stralen. Volwassen dieren kunnen tot ongeveer 43 centimeter groot worden. Er bestaan ook albino- en amelanistische vormen, die in de handel als bijzonder worden aangeboden.

In het wild komt de soort voor in het Amazonebekken in Brazilië en Peru. Hij is een facultatieve luchtademhaler, wat betekent dat hij bij zuurstofarm water lucht kan opnemen, en dat maakt hem opvallend taai. Hij graaft holen in oevers waar hij schuilt en zijn eieren afzet.

De IUCN beoordeelt de soort als niet bedreigd, maar hij is elders een probleemsoort. In onder andere de Filipijnen, Maleisië en de Verenigde Staten zijn verwilderde populaties ontstaan, waar hij voedselketens verstoort en oevers beschadigt. In Maleisië begon dat in de jaren zeventig met hobbyisten die dieren uitzetten toen ze te groot werden. Zet dus nooit een pleco uit in de natuur.

In het kort

Wetenschappelijke naamPterygoplichthys pardalis
FamilieLoricariidae (harnasmeervallen)
HerkomstAmazonebekken (Brazilië, Peru)
VindplaatsZuid-Amerika – Brazilië, Peru – Amazonebekken
Maximale grootte40 – 45 cm
Minimale aquariumgrootte200 cm / 700 liter
Temperatuur23 – 30 °C
pH6,5 – 7,8
Hardheid (GH)4 – 20 °dGH
GroepsgrootteSolitair
GedragVreedzaam, territoriaal naar soortgenoten
MoeilijkheidMoeilijk (vanwege formaat)
Levensduur15 – 20 jaar
KarakterVreedzaam, territoriaal
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteAlleen

Welke vissen passen bij de Gewone pleco?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Pterygoplichthys komt van het Griekse pterygion (‘vinnetje’), hoplon (‘schild’, hier in de betekenis ‘gewapend’) en ichthys (‘vis’). Het slaat op de zeilachtige rugvin met één grote stekel. Het geslacht werd in 1858 beschreven door Gill.

pardalis is Grieks voor ‘luipaard’, naar de ronde, donkerbruine luipaardvlekken op een lichtgele ondergrond.

De soort werd in 1855 beschreven door Castelnau.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De gewone pleco leeft in langzaam stromende rivieren, meren en moerassen met modderige bodems.

Waterwaarden in de natuur: zacht tot middelhard.

Waterwaarden in het aquarium

  • Zeer krachtige filtering

Aquarium en inrichting

Alleen geschikt voor zeer grote aquaria met wortels en grote holen.

Biotoop nabootsen: zand, grote wortels en stenen.

Voeding

In de natuur: algen, detritus en plantenresten.

In het aquarium: algentabletten, groente en af en toe diepvriesvoer; hout om aan te raspen.

Voortplanting

Graaft in het wild holen in oevers; in het aquarium vrijwel niet gekweekt.

Tips uit de praktijk

Veel houders merken dat de ‘kleine algeneter’ binnen enkele jaren een reus wordt. In een passend groot aquarium is hij rustig en sterk.

Vaak gaat het zo: een jonge pleco van een paar centimeter wordt als algenbestrijder gekocht en verstopt zich de eerste weken vooral. Hij komt pas in de avond tevoorschijn en eet dan van het hout en de ruit. Andere houders merken vaak dat hij na een paar maanden duidelijk veel groter is dan verwacht en dat het aquarium er door zijn uitwerpselen vuiler uitziet.

Eten is zelden een probleem. Algentabletten, courgette, komkommer en een stuk kienhout worden allemaal gegeten. Alleen algen is te weinig voor een vis van deze omvang, dus geef regelmatig ook groenten en tabletten. Een pleco die te weinig eet, wordt mager met een ingevallen buik, en dat is vaak een teken dat hij de voeding niet haalt tegen drukke buren.

Wat je pas na maanden merkt, is dat hij zijn plek in de bak kent en niet graag deelt met soortgenoten. Twee volwassen dieren in een te kleine bak kunnen elkaar achterna zitten, en bij slome, platte vissen kan hij zich weleens vastzuigen. Kweken in het aquarium lukt vrijwel niet.

Eerlijk advies: neem deze vis alleen als je een zeer groot aquarium hebt en hem jarenlang wilt houden. Voor een gewoon gezelschapsaquarium is hij een verkeerde keuze, en als je hem niet meer kunt houden, zoek dan een opvangadres in plaats van hem uit te zetten.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Zeer sterk
  • Eet algen
  • Lange levensduur

Nadelen

  • Wordt zeer groot
  • Veel afval
  • Invasief in warme gebieden: nooit uitzetten

Veelgestelde vragen over de gewone pleco

Hoe groot wordt de gewone pleco?

De gewone pleco (Pterygoplichthys pardalis), ook luipaardpleco genoemd, wordt 40 tot 45 cm lang. Hij wordt 15 tot 20 jaar oud.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de gewone pleco?

Een volwassen dier heeft minimaal 200 cm lengte en 700 liter nodig. Hij produceert veel afval, dus goede filtering is belangrijk.

Is de gewone pleco geschikt voor beginners?

Nee, de soort is moeilijk vanwege het formaat. Hij wordt als jonge vis veel verkocht, maar groeit snel uit het gemiddelde aquarium.

Met welke vissen kun je de gewone pleco combineren?

Hij is vreedzaam, maar territoriaal naar soortgenoten. Rustige vissen zoals de zilverarowana, de chocoladecichlide en de Colombiaanse tetra zijn goede buren.

Welke planten passen bij de gewone pleco?

Kies robuuste planten zoals Alternanthera reineckii en de amazonekikkerbeet. Zachte planten kunnen worden aangevreten of uitgegraven.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.