Vliegende vos (Epalzeorhynchos kalopterus)

De vliegende vos is een slanke algeneter met een zwarte lengtestreep, gouden randen en rood-zwart-witte vinnen. Hij rust graag op bladeren en stenen en houdt algen goed in toom.

Vliegende vos (Epalzeorhynchos kalopterus)
Foto: Mirko Hartig, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0 DE)

Over deze vis

De vliegende vos werd in 1850 door Pieter Bleeker beschreven, oorspronkelijk als Barbus kalopterus. De soortnaam komt uit het Grieks en betekent zoiets als ‘mooie vin’. Later werd hij ondergebracht in het geslacht Epalzeorhynchos, waartoe ook de roodstaarthaai en de regenboogharai behoren. De Nederlandse naam ‘vliegende vos’ is ontleend aan het Engelse ‘flying fox’ en verwijst naar de bruinrode tint en de behendigheid.

Het lichaam is lang en slank met een platte buik. De rug is olijfkleurig tot donkerbruin en de onderkant geelwit. Van de bek tot aan de staartvin loopt een bruinzwarte streep, met daarboven een gouden lijn. De vinnen hebben rode, zwarte en witte tinten. Verwar hem niet met de Siamese algeneter, die verwant lijkt maar niet die gouden streep heeft.

In het wild leeft hij in snelstromende beken en rivieren van de Thais-Maleisische Peninsula, Borneo, Java en Sumatra. Daar graast hij algen af en eet hij kleine ongewervelden. Hij eet vooral groene algen en laat rode algen, zoals penseelalgen, meestal links liggen. Wat er over zijn gedrag in het wild bekend is, is beperkt.

In de aquariumhobby is hij al lang een bekende algeneter, met een levensduur van acht tot tien jaar. Een beschermingsstatus voor de IUCN is beoordeeld, maar de exacte categorie is niet bevestigd.

In het kort

Wetenschappelijke naamEpalzeorhynchos kalopterus
FamilieCyprinidae (karperachtigen)
HerkomstIndonesië (Sumatra, Borneo) en Maleisië
VindplaatsAzië – Indonesië (Sumatra, Borneo), Maleisië – Bosbeken en rivieren
Maximale grootte14 – 16 cm
Minimale aquariumgrootte120 cm / 200 liter
Temperatuur23 – 27 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)4 – 15 °dGH
GroepsgrootteEén exemplaar of een groep van 5+
GedragOnderling territoriaal
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur8 – 10 jaar
KarakterVreedzaam, territoriaal
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte5 of meer

Welke vissen passen bij de Vliegende vos?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Epalzeorhynchos is niet uitgelegd, maar komt vermoedelijk van het Griekse epalexo (‘afweren’) en rhynchos (‘snuit’). Het verwijst naar het kegelvormige, beweegbare uitsteeksel op de snuit van juist deze soort. Het geslacht werd in 1855 beschreven door Bleeker.

De soortnaam kalopterus staat niet apart in het ETYFish Project, daarom leggen we hier alleen de geslachtsnaam uit.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De vliegende vos leeft in heldere, stromende beken en rivieren met stenen, hout en een rijke algengroei.

Waterwaarden in de natuur: zacht.

Waterwaarden in het aquarium

  • Stroming en veel zuurstof

Aquarium en inrichting

Vanaf 120 cm met stenen, kienhout, planten met brede bladeren om op te rusten en duidelijke territoriumgrenzen.

Biotoop nabootsen: rivierkiezel, grote stenen, wortels, een stromingspomp en Anubias.

Voeding

In de natuur: algen, aangroei en kleine ongewervelden.

In het aquarium: algen, algentabletten, groente en diepvriesvoer.

Voortplanting

In het aquarium niet bekend.

Tips uit de praktijk

Houders waarderen de vliegende vos als effectieve algeneter, maar waarschuwen dat twee exemplaren elkaar kunnen opjagen. Verwar hem niet met de Siamese algeneter.

De eerste weken na aankoop zijn vliegende vossen vaak nerveus en zoeken ze veel dekking. Andere houders merken vaak dat ze na een paar weken stabiel worden en dan hun eigen plek uitkiezen, meestal op een steen of brede plant. Een goed sluitend deksel is raadzaam, want ze kunnen bij schrik springen.

Als algeneter werkt hij goed op groene algen en dradenalgen, maar penseelalgen eet hij niet. Geef daarom ook algentabletten, groente en diepvriesvoer, anders raakt hij mager. Bij een aquarium dat schoon is en weinig algen heeft, moet je hem actief bijvoeren.

Wat je pas na maanden merkt, is dat hij veel meer gedrag naar soortgenoten vertoont dan naar andere vissen. Twee exemplaren in een te kleine bak kunnen elkaar voortdurend opjagen, dus houd hem solitair of neem een grotere groep met genoeg ruimte. Met rustige, vlotte vissen zoals tetra’s en kleine barbeeltjes gaat het meestal goed. Trage of langzame vissen met lange vinnen kunnen weleens lastiggevallen worden.

Eerlijk advies: kies hem als je een ruim aquarium met stroming hebt en één enkel exemplaar wilt houden. Voor een klein aquarium of een bak met trage vissen is hij minder geschikt. Kweken in het aquarium is niet bekend.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Eet algen
  • Mooie tekening
  • Sterk

Nadelen

  • Territoriaal naar soortgenoten
  • Wordt vrij groot

Veelgestelde vragen over de vliegende vos

Hoe groot wordt de vliegende vos?

De vliegende vos (Epalzeorhynchos kalopterus) wordt 14 tot 16 cm groot.

Hoe oud wordt de vliegende vos?

Met goede verzorging wordt de vliegende vos 8 tot 10 jaar oud.

Met hoeveel vliegende vossen houd je ze samen?

Houd er één, of een groep van minimaal 5 in een groot aquarium. Onderling zijn ze territoriaal, dus twee of drie samen leidt vaak tot ruzie.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de vliegende vos?

Kies een aquarium van minimaal 120 cm, ongeveer 200 liter, met rustplekken op bladeren en stenen.

Met welke vissen kun je de vliegende vos combineren?

Kies vreedzame vissen die niet in zijn territorium zwemmen, zoals de Mugrasbora of de Gestreepte goerami.

Welke planten passen bij de vliegende vos?

Planten met stevige bladeren om op te rusten, zoals Bucephalandra en Downoi.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.