Parelschubcichlide (Herichthys carpintis)

De parelschubcichlide is een robuuste, stevig gebouwde cichlide uit Noord-Mexico, bezaaid met glinsterende blauwe en witte pareltjes op de flanken. Hij lijkt op zijn beroemdere neef de texascichlide, maar is iets kleiner en minder gezien. Een mooie, stevige vis voor wie een grote bak heeft en van Midden-Amerikaanse cichliden houdt.

Parelschubcichlide (Herichthys carpintis)
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De parelschubcichlide is een van de cichliden uit het Mexicaanse Noordoosten die lange tijd onder de naam Cichlasoma carpintis door het leven ging. Jordan en Snyder beschreven de soort in 1899, oorspronkelijk als Heros carpintis, met een typelocatie bij Tampico, nabij de monding van de Río Pánuco. De geslachtsnaam Herichthys gaat terug op Baird en Girard (1854) en is opgebouwd uit Griekse woorden voor ‘zeer’ of ‘veel’ en ‘vis’. Engelstalige liefhebbers spreken van de ‘pearlscale’ of ‘lowland cichlid’, en die tweede naam verwijst naar het laagland waar de soort thuishoort.

Hij hoort bij een groep die je goed kent als je de texascichlide (Herichthys cyanoguttatus) hebt gezien. Beide hebben het gedrongen, hoge lichaam en de spikkels op de flank, maar bij de parelschubcichlide zijn die spikkels kleiner en gelijkmatiger verdeeld, met een blauwgroene, parelachtige glans. De basiskleur is grijsbruin tot geelgroen, met een paar donkere vlekken op de flank en een zwarte vlek bij de staartwortel. Mannetjes worden groter dan vrouwtjes en krijgen met de jaren een uitgesproken kop met een lichte bult. Vrouwtjes blijven compacter en hebben vaak een iets zachter tekenpatroon.

In het wild komt hij voor in het stroomgebied van de Río Pánuco en de Soto la Marina in het noordoosten van Mexico, en de bronnen beschrijven hem zowel uit snelstromende rivieren als uit stilstaand water. In de lagunes bij de riviermonding leeft hij van een gemengd dieet met ongewervelden, plantenresten en kleine vis. Beide ouders zorgen voor het broed: het vrouwtje let vooral op de eieren en het mannetje verdedigt het territorium.

De IUCN plaatst de soort in de categorie Least Concern, met een beoordeling uit 2018. In de handel komen zowel wildvang als kweek voor, en in de hobby is hij al tientallen jaren bekend als een wat rustiger alternatief voor de texascichlide. Let bij aankoop op de naam: hybriden tussen Herichthys-soorten komen voor en worden soms onder de verkeerde naam verkocht.

In het kort

Wetenschappelijke naamHerichthys carpintis
FamilieCichlidae (cichliden)
HerkomstNoordoost-Mexico (lagunes bij de monding van de Río Pánuco)
VindplaatsNoord-Amerika – Mexico – Río Pánuco (lagunes bij de monding)
Maximale grootteCa. 30 cm (in het aquarium meestal 20 – 25 cm)
Minimale aquariumgrootte120 cm / 250 liter
Temperatuur22 – 27 °C
pH7,0 – 8,0
Hardheid (GH)8 – 15 °dGH
GroepsgroottePaar of solitair
GedragTerritoriaal en roofzuchtig ten opzichte van kleine vissen; graaft
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur10 – 15 jaar
KarakterRoofvis, agressief
Eet kleine vissenJa
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumNee
Minimale groepsgroottePaar

Welke vissen passen bij de Parelschubcichlide?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Herichthys verwijst naar de ‘sterke verwantschap’ met het geslacht Heros, en ichthys (‘vis’). Het geslacht werd in 1854 beschreven door Baird en Girard.

carpintis verwijst naar de Laguna del Carpinte bij Tampico (Tamaulipas, Mexico), waar de vis voor de beschrijving werd gevangen.

De soort werd in 1899 beschreven door Jordan en Snyder.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De parelschubcichlide heeft een klein verspreidingsgebied in het noordoosten van Mexico. Hij komt voor in de lagunes en kustmeren bij de monding van het Pánucostelsel, waar zoet en licht brak water elkaar ontmoeten.

Het is een warm, hard en basisch milieu met zachte bodems, waar de vis graaft op zoek naar voedsel. Zoals veel cichliden uit dit gebied is hij een echte omnivoor: hij eet plantenmateriaal, ongewervelden en kleine vissen. In het aquarium zie je dat terug in zijn onstuimige gedrag.

Planten en hout onder water: In de Río Ameca in Jalisco groeien onder andere Najas guadalupensis, Ceratophyllum demersum, Potamogeton, het mos Fissidens fontanus en draadalgen (Spirogyra), met Eichhornia crassipes en Pistia stratiotes aan het oppervlak. Wortels van elzen (Alnus) langs de oever geven schuilplaats, en de bodem bestaat uit wit kwartszand, kiezels en rotsblokken, met slib in de luwtes. In de snelstromende Tampaón (Pánuco-stroomgebied) worden Myriophyllum aquaticum, Cabomba caroliniana, Vallisneria en Potamogeton genoemd, tussen grote donkere stenen; hout is er schaars. In de benedenloop van de Usumacinta (Pantanos de Centla) komen Egeria densa, Salvinia auriculata, Ludwigia repens, mangrovewortels en veel afgevallen blad voor.

Waterwaarden in het aquarium

Deze vis houdt van hard, basisch water en verdraagt in de meeste Nederlandse regio’s kraanwater goed. Belangrijk is niet het water, maar de kwaliteit: hij is groot en vuil.

  • Ververs wekelijks minstens een derde van het water.
  • Gebruik een ruim bemeten extern filter; hij produceert veel afval.
  • Ga er niet vanuit dat hij zacht water verdraagt; kies liever hard, basisch water.
  • Houd de temperatuur stabiel; een lagere temperatuur in de winter is prima.

Aquarium en inrichting

Voor een paar is 120 cm de ondergrens, en 150 cm is beter. Zorg voor genoeg schuilplaatsen zodat het vrouwtje weg kan tijdens de broedtijd. Een deelwand van rots of hout kan een uitkomst zijn.

Gebruik een zandbodem, grote stenen en wortels, en zet alles op de bodem vast: de vis graaft en kan constructies laten instorten. Planten worden uitgegraven; stevige Anubias op hout zijn de enige serieuze optie.

Biotoop nabootsen: zand en fijn grind, kalkrijke stenen, hout en weinig planten. Houd de stroming gematigd en het licht niet te fel.

Gedrag en gezelschap

De parelschubcichlide is territoriaal, zeker in de broedtijd. Mannetjes kunnen dan ook een vrouwtje aanvallen, dus een schuilplaats of deelwand is geen overbodige luxe. Kleine vissen worden gezien als voer.

Tankgenoten zijn andere robuuste Midden-Amerikaanse cichliden van vergelijkbare grootte, zoals een texascichlide of een midascichlide, in een ruime bak. Combineer hem niet met een kleine zebracichlide: die is te klein en kan het onderspit delven.

Voeding

In de natuur: een mix van plantaardig materiaal, ongewervelden en af en toe kleine vissen.

In het aquarium: een goede cichlidenkorrel als basis, aangevuld met bevroren voer zoals garnaal, mysis en muggenlarven, en plantaardig voer als spirulina en spinazie. Voer gevarieerd en houd het vet laag; grote cichliden worden snel te dik.

Voortplanting

Het paar vormt een hechte band en legt de eieren op een schoongemaakte steen of in een kuil. Beide ouders waaieren de eieren met hun borstvinnen frisse lucht toe. Na twee dagen komen de eieren uit en na ongeveer een week zwemmen de jongen vrij.

Sekseverschil is subtiel: het mannetje is groter en heeft langere vinnen. Tijdens het paaien moet het vrouwtje kunnen vluchten, want de man kan fel worden. Een groot broedsel is niet ongewoon en de zorg van de ouders is goed.

Tips uit de praktijk

De parelschubcichlide is een goede stap voor wie de texascichlide kent maar iets anders wil. Hij is iets minder groot, heeft een mooie parelachtige glans en gedraagt zich net zo stevig. Het is geen vis die je in een gezelschapsbak wilt hebben, maar in een goed opgezette cichlidenbak komt hij prima tot zijn recht.

Wat bij veel houders opvalt: hij graaft en verplaatst alles. Wie plant en decoreert, moet dat weten. Het komt voor dat stenen na een week op een andere plek liggen. Zet ze dus goed vast en bouw met vaste stukken.

Advies: neem hem als je een cichlidenbak hebt of gaat opzetten en weet waar je aan begint. Voor beginners met een gezelschapsaquarium is hij niet geschikt. Voor een paar met veel ruimte is hij een verrassend mooie vis.

De eerste weken na aankoop zijn meestal rustig. Een jonge parelschubcichlide is schuwer dan je verwacht van een cichlide die later zo stevig wordt, en hij verstopt zich graag onder een steen of in een wortel. Na een paar weken begint hij zich te ontwikkelen: de kleur komt op, de glans wordt duidelijker en hij begint te graven. Geef hem in die periode veel structuur en zorg dat wat je bouwt niet kan verschuiven. Leg zware stenen altijd eerst op de bodem van de bak en giet er daarna pas het zand omheen.

Wat houders vaak melden is dat hij gemakkelijk eet, vaak te gemakkelijk. Bevroren voer, cichlidekorrels en af en toe wat groenvoer worden meteen opgepakt. Let op overvoeren; een dikke vis verliest sneller kleur en kan last krijgen van opgezette buik en aangetaste kop. Wat je pas na maanden merkt, is hoe territoriaal hij wordt zodra hij geslachtsrijp is. Een paar dat eerst gezellig samen zwom, kan ineens de hele bak claimen, en dan verdwijnen kleinere bakgenoten naar de achterhoek.

Een goed paar vinden gaat het makkelijkst door een groepje jonge dieren samen op te laten groeien en de rest door te geven wanneer er een paar ontstaat. Houd er rekening mee dat een mannetje een vrouwtje dat niet wil, ernstig kan verwonden. Zorg voor voldoende schuilplaatsen en zichtbarrières, en een groot genoeg bak zodat ze elkaar kunnen ontlopen. Wordt een vrouwtje toch gepest, dan helpt alleen extra ruimte of een andere bak.

De typische fouten zijn een te kleine bak, te weinig filtering en te weinig verversing. Cichliden van dit type maken veel vuil en gaan dan snel achteruit. Regelmatig water verversen en een ruim filter houden de vis gezond en actief. Eindadvies: neem hem alleen als je een echte cichlidenbak wilt, met plaats voor een paar en zonder kwetsbare planten. Dan is de parelschubcichlide een vrolijke, eigenzinnige vis die veel kweekgedrag laat zien.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Fraaie parelglans en stevige verschijning
  • Goede ouders en makkelijk te kweken
  • Tolerant voor hard, basisch water
  • Iets kleiner dan de texascichlide

Nadelen

  • Territoriaal en eet kleine vissen
  • Graaft en verplaatst alles
  • Vraagt een grote bak en veel filtering

Lees ook: water verversen in je aquarium en welke vissen passen bij elkaar.

Veelgestelde vragen over de parelschubcichlide

Hoe groot wordt de parelschubcichlide?

De parelschubcichlide (Herichthys carpintis) wordt ongeveer 30 cm lang, in het aquarium meestal 20 tot 25 cm.

Hoe oud wordt de parelschubcichlide?

Met goede verzorging wordt hij 10 tot 15 jaar oud.

Met hoeveel parelschubcichliden houd je ze samen?

Houd een paar of één exemplaar. Hij is territoriaal en graaft, dus meer dieren vragen een veel groter aquarium.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de parelschubcichlide?

Een aquarium van minstens 120 cm lengte en 250 liter is nodig. Gebruik een zachte zandbodem en leg zwaar decor goed vast, want hij graaft.

Is de parelschubcichlide geschikt voor beginners?

Hij geldt als gemiddeld in moeilijkheid. Hij is stevig, maar zijn formaat en roofzuchtige gedrag tegenover kleine vissen vragen een groot aquarium.

Met welke vissen kun je de parelschubcichlide combineren?

Kleine vissen worden als prooi gezien. Alleen vergelijkbare, robuuste cichliden zoals de Texascichlide komen in aanmerking, en dan alleen in een zeer groot aquarium met veel schuilplaatsen.

Welke planten passen bij de parelschubcichlide?

Omdat hij graaft, blijven alleen stevige planten over, zoals het Dwergpijlkruid en de Waterhyssop. Zet ze bij voorkeur in potjes of tussen stenen.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.