Zwartgestreepte barbeel (Pethia nigrofasciata)

De zwartgestreepte barbeel, ook wel purperkopbarbeel of black ruby barb, heeft drie brede zwarte dwarsbanden. Mannetjes kleuren in de paartijd prachtig dieprood tot purper aan de kop.

Zwartgestreepte barbeel (Pethia nigrofasciata)
Foto: Derek Ramsey, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.5)

Over deze vis

De zwartgestreepte barbeel werd in 1868 door Albert Günther beschreven als Barbus nigrofasciatus. De naam is samengesteld uit de Latijnse woorden voor zwart en gebandeerd, en dat slaat op de brede zwarte dwarsbanden op de flank. Later werd hij bij Puntius ingedeeld en tegenwoordig bij Pethia, een geslacht van kleine Zuid-Aziatische barbelen. In de hobby staat hij bekend als black ruby barb, en in het Nederlands ook als purperkopbarbeel, naar de kleur die de mannetjes tijdens de paartijd krijgen. Hij is nauw verwant aan onder meer de prachtbarbeel en de odessabarbeel.

Jonge vissen en vrouwtjes zijn geelgrijs tot zilverachtig met drie brede zwarte dwarsbanden. Bij volwassen mannetjes verandert het beeld: de kop en het voorste deel van het lichaam kleuren dieprood tot purper, de rugvin wordt diepzwart en de buikvinnen krijgen een purperen tint. Dat effect is het sterkst tijdens het baltsen en bij dominante mannetjes met een rustige, donkere omgeving. Vrouwtjes zijn beduidend bleker en hebben zwart aan de basis van de vinnen. De soort blijft klein, en een lengte van vijf tot zes centimeter is al groot.

De soort is endemisch op Sri Lanka en komt daar voor in bosbeken van het stroomgebied van de Kelani tot dat van de Nilwala, in het zuidwesten van het eiland. Hij leeft daar in schaduwrijke, langzaam stromende beken met zand en veel bladafval. Wildvang is voor de soort een aandachtspunt: op bepaalde plekken zijn populaties afgenomen door de vangst voor de handel en door verlies van leefgebied. Daarom is het verstandig om nakweek te kopen.

In de hobby is de zwartgestreepte barbeel al lang een gewilde soort, ook omdat hij makkelijk te kweken is en dus ruim beschikbaar. Hij geldt als een van de mooiste barbelen voor wie de prachtige kleur van de mannetjes weet te waarderen, en als een vriendelijker alternatief voor de vinnenbijtende sumatraan.

In het kort

Wetenschappelijke naamPethia nigrofasciata
FamilieCyprinidae (karperachtigen)
HerkomstZuidwest-Sri Lanka
VindplaatsAzië – Sri Lanka – Regenwoudbeken in het zuidwesten
Maximale grootte5 – 6 cm
Minimale aquariumgrootte80 cm / 100 liter
Temperatuur22 – 26 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)4 – 12 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 8
GedragVreedzaam, levendig
MoeilijkheidMakkelijk
Levensduur5 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte8 of meer

Welke vissen passen bij de Zwartgestreepte barbeel?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Pethia is de Singalese volksnaam voor kleine karperachtigen in Sri Lanka. Het geslacht werd in 2012 beschreven door Pethiyagoda, Meegaskumbura en Maduwage.

nigrofasciata komt van het Latijnse niger (‘zwart’) en fasciatus (‘gebandeerd’), naar de drie donkere, indigoblauwe dwarsbanden.

De soort werd in 1868 beschreven door Günther.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Deze barbeel leeft in schaduwrijke, langzaam stromende regenwoudbeken met zand, bladeren en takken.

Waterwaarden in de natuur: zacht.

Planten en hout onder water: In de bosbeken van Sri Lanka bestaat de bodem uit zand, fijn grind en afgeronde kiezels, vaak bedekt met een laag gevallen bladeren en takken. Waterplanten zijn er zeldzaam, maar waar er wel licht is groeien Cryptocoryne-soorten zoals C. wendtii, C. beckettii, C. parva en C. spiralis, en ook Aponogeton crispus. Het water heeft door rottend blad een lichtbruine kleur. Overhangende oevervegetatie, gevallen takken en gladde rivierstenen vormen de structuur waartussen vissen schuilen.

Waterwaarden in het aquarium

  • Lichte stroming

Aquarium en inrichting

Vanaf 80 cm met dichte beplanting, hout en gedempt licht; in een donkere inrichting kleuren ze het mooist.

Biotoop nabootsen: donker zand, bladeren, takken, Cryptocoryne en drijfplanten.

Voeding

In de natuur: insecten, larven, algen en plantaardig materiaal.

In het aquarium: vlokken en korrels, diepvriesvoer en af en toe groentevlokken.

Voortplanting

Eierstrooier zonder broedzorg; goed te kweken in een apart bakje met fijnbladige planten.

Tips uit de praktijk

Houders vinden deze barbeel veel vriendelijker dan de sumatraan: hij pikt nauwelijks aan vinnen. De purperrode kleur van baltsende mannetjes wordt als spectaculair beschreven.

De eerste weken na aankoop zijn de vissen vaak nog grijsachtig en zijn de mannetjes nauwelijks van de vrouwtjes te onderscheiden. Dat verandert na een paar weken tot maanden, als de vissen zich veilig voelen. De rode kop komt pas bij volwassen dieren in goede conditie; koop je jonge vissen, dan moet je geduld hebben. Ze zijn direct actief en eten alles wat je geeft. Zowel vlokken als korrels en diepvries worden zonder bezwaar gepakt, dus voedselproblemen zijn zeldzaam.

Andere houders merken vaak dat het gedrag rustiger is dan dat van de sumatraan. Ze jagen elkaar wel op, vooral de mannetjes onderling, maar hoeven niet altijd andere vissen lastig te vallen. Toch is het zaak ze in een groep van minimaal acht te houden: bij een kleine groep worden de zwakkere dieren vaak gepest. Combineren gaat goed met andere stevige, actieve vissen, zoals danio’s en kleine meervallen. Bij langvinnige, trage vissen moet je alert blijven.

Kweken kan in een aparte bak met fijnbladige planten of een kweekrooster, waarbij de ouders na het paaien direct verwijderd moeten worden. Bij ziekte zie je vooral witte stip na een schok of verhuizing, en verder blijven ze meestal gezond zolang het water schoon is. Eerlijk advies: kies voor deze soort als je een kleurige, levendige school wilt zonder de agressie van de sumatraan. Verwacht geen kleurenpracht in de winkelbak, want die krijgt hij pas thuis.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Prachtige kleur bij mannetjes
  • Vreedzaam
  • Sterk

Nadelen

  • Kleurt pas goed in een rustig, donker aquarium
  • Heeft een groep nodig

Veelgestelde vragen over de zwartgestreepte barbeel

Hoe groot wordt de zwartgestreepte barbeel?

De zwartgestreepte barbeel (Pethia nigrofasciata) wordt 5 tot 6 cm groot.

Hoe oud wordt de zwartgestreepte barbeel?

Gemiddeld wordt hij ongeveer 5 jaar oud.

Met hoeveel zwartgestreepte barbelen houd je ze samen?

Houd een groep van minimaal 8 stuks. Mannetjes kleuren in de paartijd prachtig dieprood tot purper aan de kop.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de zwartgestreepte barbeel?

Een aquarium van minimaal 80 cm, ongeveer 100 liter, is geschikt.

Is de zwartgestreepte barbeel geschikt voor beginners?

Ja, hij is makkelijk te houden, levendig en vreedzaam.

Met welke vissen kun je de zwartgestreepte barbeel combineren?

Combineer hem met vreedzame vissen uit dezelfde streek, zoals de Oranjevinrasbora en de Dwerggoerami.

Welke planten passen bij de zwartgestreepte barbeel?

Planten als Bucephalandra en Downoi passen goed in een Aziatisch biotoopaquarium.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.