Achtkogelvis (Dichotomyctere ocellatus)

De achtkogelvis dankt zijn naam aan het donkere, achtvormige patroon op zijn rug. Hij is kleiner dan de groene kogelvis en leeft in licht brak water.

Achtkogelvis (Dichotomyctere biocellatus)
Eigen foto van Alessandro

Over deze vis

De achtkogelvis heeft een wat verwarrende naamgeving achter de rug. Jarenlang verkocht als Tetraodon biocellatus, die naam is nog steeds de bekendste in winkels en op oudere sites. Volgens de huidige indeling heet hij Dichotomyctere ocellatus, waarbij de soortnaam ocellatus ‘met oogvlek’ betekent en het oudere biocellatus naar ’twee oogvlekken’ verwijst. Het geslacht Dichotomyctere werd al in de negentiende eeuw opgezet en in 2013 weer in gebruik genomen toen de Zuidoost-Aziatische kogelvissen opnieuw werden ingedeeld. De soort werd in 1870 beschreven door Franz Steindachner. Hij is verwant aan de groene kogelvis, die een eigen pagina heeft.

Het figuur dat hem zijn Nederlandse naam geeft, is een donkere vlek met een lichte ring op de rug, vaak in de vorm van een acht of een dubbele ring. Daarnaast heeft de vis een olijfkleurige tot lichtbruine rug met een fijne tekening en een lichte buik. Zoals alle kogelvissen heeft hij een snavel van vier tandplaten, die levenslang doorgroeien.

In het wild komt de soort voor in laaglandrivieren en riviermondingen in Zuidoost-Azië. Hij leeft daar in de overgang van zoet naar licht brak water, tussen begroeiing en wortels, en eet slakken, kreeftachtigen en larven. Dat maakt hem een vis die zowel in zoet als in licht brak water kan voorkomen, al zijn zij bij houders in de praktijk gebaat bij een licht zoutgehalte. Over zijn leven in het wild is niet veel gedetailleerd gepubliceerd.

In de hobby is de achtkogelvis een van de populairste kogelvissen, deels omdat hij klein blijft en deels omdat hij een echte persoonlijkheid heeft. Hij wordt veel verkocht als zoetwatervis, wat al jaren tot teleurstellingen leidt: houders melden vaak dat hij in zuiver zoet water op termijn achteruitgaat. Kweek is in de hobby af en toe gelukt, waarbij het mannetje de eitjes bewaakt.

In het kort

Wetenschappelijke naamDichotomyctere ocellatus (syn. Tetraodon biocellatus)
FamilieTetraodontidae
HerkomstZuidoost-Azië (Thailand, Maleisië, Indonesië)
VindplaatsAzië – Thailand, Maleisië, Indonesië – Riviermondingen en laaglandrivieren
Maximale grootte8 cm
Minimale aquariumgrootte80 cm / 100 liter
Temperatuur24 – 28 °C
pH7,0 – 8,5
Hardheid (GH)Licht brak water (soortelijk gewicht 1,002 – 1,008)
GroepsgrootteAlleen
GedragTerritoriaal, vinnenbijter
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur10+ jaar
KarakterSemi-agressief
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterJa
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteAlleen

Welke vissen passen bij de Achtkogelvis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Dichotomyctere komt van het Griekse dichotomos (‘in twee gelijke delen gesneden’) en mykter (‘neusgat’). Dat is niet uitgelegd, maar slaat vermoedelijk op de gespleten tentakel bij elk neusgat. Het geslacht werd in 1855 beschreven door Duméril.

ocellatus betekent ‘met oogvlekken’, naar de vier tot zes oogvlekken op het lichaam. Die zijn erg variabel en vormen soms samen een ‘8’.

De soort werd in 1870 beschreven door Steindachner.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort leeft in de benedenloop van rivieren en riviermondingen, in zoet tot licht brak water met vegetatie.

Waterwaarden in de natuur: zoet tot licht brak.

Waterwaarden in het aquarium

  • Licht brak water heeft de voorkeur

Aquarium en inrichting

Soortaquarium vanaf 80 cm.

Biotoop nabootsen: zand, wortels, stenen en zouttolerante planten; veel zichtbarrières.

Voeding

In de natuur: slakken, kreeftachtigen en larven.

In het aquarium: slakken, diepvries muggenlarven, mysis en krill.

Voortplanting

Eitjes worden op een steen gelegd en door het mannetje bewaakt. Kweek komt af en toe voor.

Tips uit de praktijk

Houders noemen de achtkogelvis een handzame ‘instapkogelvis’: kleiner dan de groene, met evenveel karakter. Toch hoort ook hij in een soortaquarium.

De achtkogelvis beter past bij beginners dan de meeste andere soorten, maar dat het woord beginner snel wordt misverstaan. De vis is klein, dus de bak kan bescheiden blijven. Maar hij is niet zo onschuldig als de winkelverkoper soms suggereert. De eerste weken zijn het belangrijkst: houd het water stabiel, pas het zoutgehalte niet abrupt aan en geef hem rust.

Met eten is hij meestal geen probleem. Veel dieren pakken diepvries muggenlarven en mysis vrij snel, maar slakken zijn onmisbaar voor de tanden. Houders merken vaak dat vissen die alleen zacht voer krijgen na een tijd langere tanden hebben en moeilijker eten. Een truc bij kieskeurige eters is het voer met een pincet aan te bieden en de slakken in een aparte bak te kweken, zodat je altijd een voorraad hebt.

Wat je pas na maanden merkt, is hoe verschillend het karakter per vis is. Sommige exemplaren blijven verrassend rustig, terwijl andere vanaf dag één vinnen bijten. Een bak met veel schuilplekken en zichtbarrières helpt, maar combineren blijft riskant. Garnalen en langvinnige vissen zijn gevaarlijke buren. De ideale opzet is een goed beplante soortbak met zachte bodem en rustig water.

De achtkogelvis is geschikt voor wie een kleine, interessante vis zoekt en bereid is het water licht brak te maken; niet voor wie een gezelschapsaquarium wil. Eerlijk advies: neem hem alleen als je de moeite neemt voor slakken en schoon water, en koop hem niet als zoetwatervis.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Klein voor een brakwaterkogelvis
  • Veel persoonlijkheid

Nadelen

  • Bijt vinnen
  • Licht brak water aanbevolen
  • Speciaal voer nodig

Verwante soorten

Andere brakwaterkogelvissen zijn de groene kogelvis (Dichotomyctere nigroviridis), de gevlekte kogelvis (Dichotomyctere fluviatilis) en de dwergkogelvis (Carinotetraodon travancoricus). Alle soorten vind je in het overzicht van kogelvissen.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.