Dichotomyctere fluviatilis is een groengele kogelvis met donkere vlekken, die in het wild van zoet naar brak water trekt. Een nieuwsgierige, intelligente vis met veel karakter, maar ook een fikse bijter.

Over deze vis
Dichotomyctere fluviatilis werd in 1822 door Hamilton beschreven, als Tetrodon fluviatilis. De soortnaam fluviatilis betekent ‘van de rivier’ en verwijst naar het leven in rivieren. Lange tijd werd hij onder het geslacht Tetraodon geplaatst, tot onderzoek uitwees dat de Aziatische kleine kogelvissen een eigen lijn vormen. Daarom staat hij nu in het geslacht Dichotomyctere. In oudere boeken en in de handel kom je nog vaak de oude naam tegen. In het Engels heet hij ‘green pufferfish’. Let op de verwarring met de groene kogelvis uit de handel, Dichotomyctere nigroviridis, die een brakwatersoort is met een wat andere tekening: onder dezelfde handelsnaam worden beide soorten regelmatig door elkaar verkocht.
Het lichaam is gedrongen en rond, met een geelgroene rug en zwarte vlekken, en een lichte buik. De kleur en het patroon kunnen sterk per dier en per stemming verschillen. Zoals alle kogelvissen heeft hij geen buikvinnen en geen schubben, maar een gladde huid met kleine stekeltjes, en hij kan zich opblazen met water als hij wordt bedreigd. Dat gedrag kost de vis veel energie en is voor het dier gevaarlijk, dus het is nooit de bedoeling om het te proberen. De vier tanden zijn versmolten tot een snavel die voortdurend doorgroeit.
Het verspreidingsgebied loopt van India en Sri Lanka tot Bangladesh, Myanmar en Borneo, met waarnemingen ook uit de Mekongdelta. Hij leeft in trage rivieren, riviermondingen en achterwateren, liefst in schaduwrijke oeverzones. In het wild eet hij weekdieren, kreeftachtigen en andere ongewervelden, maar ook plantaardig materiaal en af en toe schubben en vinnen van andere vissen. De IUCN beoordeelt de soort als niet bedreigd. Weefsel en inwendige organen van kogelvissen bevatten een sterk gif (tetrodotoxine), dus de vis is nooit geschikt voor consumptie.
Bij de voortplanting legt het vrouwtje in ondiep water enkele honderden eitjes op een hard oppervlak, waarna het mannetje het broed bewaakt. In de hobby wordt hij vooral als wildvang aangeboden. Zijn populariteit komt door zijn gedrag: kogelvissen kijken je aan, herkennen hun verzorger en zijn bijzonder nieuwsgierig.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Dichotomyctere fluviatilis (voorheen Tetraodon fluviatilis) |
|---|---|
| Familie | Tetraodontidae (kogelvissen) |
| Herkomst | Zuid-Azië: India, Sri Lanka, Bangladesh en Myanmar |
| Vindplaats | Azië – India, Sri Lanka, Bangladesh, Myanmar – Riviermondingen en benedenlopen |
| Maximale grootte | 15 – 17 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 120 cm / 200 liter |
| Temperatuur | 24 – 28 °C |
| pH | 7,5 – 8,5 |
| Hardheid (GH) | 10 – 20 °dGH |
| Groepsgrootte | Solitair |
| Gedrag | Agressief, vinnenbijter |
| Moeilijkheid | Moeilijk |
| Levensduur | 10 jaar of langer |
| Karakter | Agressief |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Ja |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Nee |
| Minimale groepsgrootte | Alleen |
Welke vissen passen bij Dichotomyctere fluviatilis?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Dichotomyctere komt van het Griekse dichotomos (‘in twee gelijke delen gesneden’) en mykter (‘neusgat’). Dat is niet uitgelegd, maar slaat vermoedelijk op de gespleten tentakel bij elk neusgat van deze soort. Het geslacht werd in 1855 beschreven door Duméril.
fluviatilis is Latijn voor ‘van de rivier’, omdat de soort in zoet water voorkomt (en ook in brak water).
De soort werd in 1822 beschreven door Hamilton.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
Jonge gevlekte kogelvissen leven in zoete rivieren en overstromingsgebieden; volwassen dieren trekken naar brakke riviermondingen en mangrovegebieden.
Waterwaarden in de natuur: hard water tot brak water.
Waterwaarden in het aquarium
- Volwassen dieren bij voorkeur in licht brak water (soortelijk gewicht circa 1,005 – 1,010)
Aquarium en inrichting
Een aquarium vanaf 120 cm met zand, stenen en kienhout als schuilplaatsen. Kogelvissen produceren veel afval, dus een krachtige filter en regelmatig verversen zijn nodig.
Biotoop nabootsen: zand, mangrovewortels, stenen en zoutbestendige planten zoals javavaren en Anubias.
Voeding
In de natuur: slakken, kreeftachtigen, wormen en schelpdieren.
In het aquarium: slakken, mosselen, garnalen en krabbetjes met schaal. Harde prooien zijn nodig om de altijd doorgroeiende tanden kort te houden.
Voortplanting
In het aquarium zelden gekweekt. De eieren worden op een steen afgezet en door het mannetje bewaakt.
Tips uit de praktijk
Houders vertellen dat deze kogelvis zijn verzorger herkent en om voer bedelt. Het is geen vis voor een gezelschapsaquarium: vinnen en zelfs hele vissen worden aangevreten. Veel dieren worden in de handel verkeerd als ‘zoetwatervis’ aangeboden, terwijl ze op den duur brak water nodig hebben.
De eerste weken zijn bij kogelvissen het belangrijkst. Een nieuw aangeschafte kogelvis is vaak nerveus of juist verrassend brutaal. Laat hem rustig wennen en bied zoveel mogelijk levend of diepvries voer aan, zoals muggenlarven, garnalen en kleine slakken. De meeste kogelvissen gaan binnen een paar dagen eten, en jonge dieren worden vaak snel tam. Een vis die niet eet en een holle buik heeft, verdient meteen aandacht.
Wat andere houders vaak merken is hoe vuil het water wordt. Kogelvissen eten veel, knoeien met schelpresten en produceren veel afval. Regelmatige waterverversingen en een krachtig filter zijn dus geen overbodige luxe. Het water moet bij lange houdbaarheid licht brak worden: in zoet water krijgen veel dieren na enkele maanden last van zweertjes en een slechtere conditie. Bouw het zoutgehalte langzaam op en dan vast te houden.
Het voeren van harde prooien is essentieel. Zonder slakken of mosselen met schaal groeien de tanden door en kan de vis niet meer goed eten. Is het zover, dan moet een ervaren dierenarts de tanden bijwerken, en dat gaat niet zonder risico. Wie slakken als voer geeft, kan op een goede manier slakkenplagen voorkomen. Ook bepaalde wormen en parasieten komen voor, vooral bij wildvang.
Over het gedrag: pas na maanden zie je hoe eigenzinnig elke vis is. Sommige dieren worden heel tam, andere blijven bijtlustig. Combineren met andere vissen gaat bijna altijd mis, want vinnen worden afgebeten, zelfs bij langzame vissen. Soms lukt het met een paar snelle vissen in een grote bak, maar aan te raden is het niet. Het is een prachtig dier voor iemand die een eigen soortaquarium wil inrichten en niet kiest voor een gezelschapsbak.
Eindadvies: een bijzondere, slimme vis met veel persoonlijkheid, voor wie tijd heeft voor het onderhoud en bereid is om aan brak water te beginnen. Voor beginners die een drukke gezelschapsbak willen, is het een slechte keuze.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Veel karakter en interactie
- Eet slakkenplagen op
- Lange levensduur
Nadelen
- Agressief, alleen houden
- Heeft op termijn brak water nodig
- Tanden moeten kort blijven door harde voeding
Veelgestelde vragen over Dichotomyctere fluviatilis
Hoe groot wordt Dichotomyctere fluviatilis?
Dichotomyctere fluviatilis (gevlekte kogelvis) wordt 15 tot 17 cm lang.
Hoe oud wordt Dichotomyctere fluviatilis?
Bij goede verzorging wordt hij 10 jaar of ouder.
Kun je meerdere gevlekte kogelvissen samen houden?
Nee, hij leeft het beste solitair. Hij is agressief en bijt graag in de vinnen van soortgenoten en andere vissen.
Hoe groot moet het aquarium zijn voor Dichotomyctere fluviatilis?
Een aquarium van 120 cm en 200 liter is het minimum. Met veel verstopplekken en een goed filter, want hij vervuilt het water flink.
Is Dichotomyctere fluviatilis geschikt voor beginners?
Nee, hij staat als moeilijk bekend. Hij vraagt gespecialiseerd voer en ervaring met zijn water, en hij kan stevig bijten.
Wat eet Dichotomyctere fluviatilis?
Geef hem vooral harde prooien zoals slakken, mosselen en garnalen met schaal. Zo slijt zijn tanden en groeien ze niet door.
Met welke vissen kun je Dichotomyctere fluviatilis combineren?
Het liefst houd je hem alleen. Wil je het toch proberen in een groot aquarium, kies dan snelle, stevige bodemvissen zoals de Y-botia of Berdmores botia, op eigen risico.
Welke planten passen bij Dichotomyctere fluviatilis?
Stevige planten die tegen een stootje kunnen, zoals de javavaren of Wendts waterkelk.
Verwante soorten
Vergelijk hem met de groene kogelvis (Dichotomyctere nigroviridis), de achtkogelvis (Dichotomyctere ocellatus) en de Palembang-kogelvis (Pao palembangensis). Alle soorten vind je in het overzicht van kogelvissen.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
