Zoethoutgoerami (Parosphromenus deissneri)

Parosphromenus deissneri is een piepkleine, schuwe labyrintvis uit veenmoerassen. Mannetjes tonen tijdens de balts prachtige blauwe en rode vinranden. Een soort voor specialisten van zwartwateraquaria.

Parosphromenus (verwante soort)
Foto (verwante soort Parosphromenus sp. ‘Langgam’): Martin Fischer, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Over deze vis

Deze zuiltjesgoerami werd in 1859 beschreven door de Nederlandse ichtyoloog Pieter Bleeker, destijds nog als Osphromenus deissneri. De soortnaam eert een zekere heer Deissner, die de vis ontdekte. De geslachtsnaam Parosphromenus betekent zoiets als ‘naast Osphromenus‘, de oude geslachtsnaam van de goerami’s. In het Engels heet het visje liquorice gourami, naar de donkere, drop-achtige tekening.

Bijna een eeuw lang was hij het enige bekende lid van zijn geslacht. Daardoor werd de naam deissneri in oude aquariumboeken op allerlei verschillende vissen geplakt, en veel wat vroeger als deissneri werd verkocht, was in feite een andere soort. Inmiddels zijn er meerdere soorten beschreven en zijn er nog veel onbeschreven vormen, die vaak met een plaatsnaam worden aangeduid, zoals in de foto bij deze pagina. De echte P. deissneri is waarschijnlijk altijd zeldzaam geweest in de hobby.

De vis is klein en slank, en de kleuren zijn vooral bij de mannetjes prachtig. Buiten de baltstijd zijn ze bruin en onopvallend, maar een mannetje dat wil baltsen, krijgt lichte tot blauwachtige randen aan rug-, aars- en staartvin met een zwarte band daarbinnen, en groenblauw glanzende buikvinnen. Vrouwtjes zijn veel bleker en missen die tekening. De kleuren komen bij een gestresste vis niet naar boven, dus een vis die goed kleurt, is meestal ook een tevreden vis.

De soort komt alleen voor op het eiland Bangka voor de oostkust van Sumatra. Hij leeft daar in jungle-moerassen en beekjes met langzaam stromend, theekleurig water, in ondiepe, begroeide delen. Het water is extreem zacht en zuur, en het is precies dat veenwater waar de vis zich op heeft aangepast. Hij is een kleine rover die op piepkleine ongewervelden jaagt, en juist die minuscule prooien vragen om levend voer in het aquarium.

De voortplanting is opvallend. Het mannetje kiest een klein hol, zoals een omgekeerd dopje of een stukje bamboe of kokosnoot, en baltst met gespreide vinnen voor het vrouwtje. Na het paaien bewaakt hij de eieren en de larven alleen, tot de jongen na enkele dagen vrij zwemmen. Voor kwekers is dat een fascinerend proces, maar het lukt alleen als de waterkwaliteit klopt.

In het kort

Wetenschappelijke naamParosphromenus deissneri
FamilieOsphronemidae (goerami’s)
HerkomstBangka (Indonesië)
VindplaatsAzië – Indonesië (Bangka) – Zwartwaterbeken en veenmoerassen
Maximale grootte3,5 cm
Minimale aquariumgrootte40 cm / 30 liter
Temperatuur24 – 28 °C
pH4,0 – 6,0
Hardheid (GH)0 – 3 °dGH
GroepsgroottePaartje of kleine groep
GedragVreedzaam, zeer schuw
MoeilijkheidAlleen voor specialisten
Levensduur3 – 4 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgroottePaar of kleine groep

Welke vissen passen bij de Zoethoutgoerami?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Parosphromenus komt van het Griekse para (‘naast’): het geslacht lijkt op Osphronemus, maar heeft geen zijlijn en onvertakte stralen in rug- en aarsvin. Het geslacht werd in 1877 beschreven door Bleeker.

deissneri is een eerbetoon aan de militaire gezondheidsofficier F. H. Deissner, die een collectie vissen van het eiland Bangka (Indonesië) opstuurde, waaronder het typemateriaal van deze soort.

De soort werd in 1859 beschreven door Bleeker.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Deze soort leeft in donkere, extreem zure veenmoerasbeekjes onder een dikke laag bladeren.

Waterwaarden in de natuur: vrijwel zonder hardheid.

Waterwaarden in het aquarium

  • Geen stroming

Aquarium en inrichting

Een klein soortaquarium met veel bladeren, kleine holletjes en gedempt licht.

Biotoop nabootsen: donkere bodem, dikke bladlaag, takjes, kleine grotjes en drijfplanten.

Voeding

In de natuur: micro-ongewervelden.

In het aquarium: vooral levend voer: artemia-nauplii, cyclops, grindal-wormpjes.

Voortplanting

Holenbroeder; eieren worden aan het plafond van een klein hol gehangen en door het mannetje verzorgd.

Tips uit de praktijk

Liefhebbers noemen Parosphromenus juweeltjes, maar benadrukken dat ze alleen gedijen in speciaal ingerichte soortaquaria met extreem zacht water.

De eerste weken na aankoop zijn de spannendste. Veel Parosphromenus komen als wildvang of uit een winkelbak met veel te hard water, en juist dan gaat het vaak mis. Houders adviseren daarom om de vissen langzaam te laten wennen en het water uitermate zacht en zuur te houden, met bladeren en eventueel elzenproppen als bron van tannine. Een bak met een dikke bladlaag, veel schuilplaatsen en gedempt licht geeft een schuwe vis het vertrouwen dat hij nodig heeft.

Eten is de tweede horde. Deze vissen zijn kleine rovers en hebben in het begin vaak levend voer nodig, zoals artemia-nauplii, cyclops en grindalwormpjes. Sommige vissen wennen na verloop van tijd aan diepvriesvoer, maar dat gaat niet altijd goed. Wie de soort wil houden, moet dus ook de tijd en de zin hebben om iedere dag voer te regelen. Een vis die niet eet, ziet er al snel mager uit, en dat gaat sneller dan je verwacht.

Wat andere houders vaak merken, is dat de vissen het beste gedijen in een aparte soortbak, zonder drukke tankgenoten. Zelfs vreedzame vissen kunnen te veel beweging veroorzaken voor zo’n schuwe vis. Het gedrag dat je pas na maanden ziet, is de balts: het mannetje krijgt zijn kleuren en zoekt een holletje, en dan zie je waarom liefhebbers er zo gek op zijn. Als je een paartje hebt, kun je met wat geluk eieren aan het plafond van een hol vinden. Grote schommelingen in waterkwaliteit zijn dodelijk: liever weinig vaak een klein beetje water verversen dan af en toe een grote wissel.

Eerlijk advies: Parosphromenus is niet voor iedereen. Wie een rustige zwartwaterbak wil en tijd heeft voor voer en waterwaarden, wordt beloond met een van de mooiste kleine vissen die er zijn. Voor beginners of voor wie een makkelijke vis zoekt, is het beter om eerst met een steviger soort ervaring op te doen.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Prachtige baltskleuren
  • Geschikt voor kleine aquaria

Nadelen

  • Heeft extreem zacht, zuur water nodig
  • Vooral levend voer
  • Niet voor gezelschapsaquaria

Veelgestelde vragen over de zoethoutgoerami

Hoe groot wordt de zoethoutgoerami?

De zoethoutgoerami (Parosphromenus deissneri) wordt slechts 3,5 cm lang en 3 tot 4 jaar oud.

Met hoeveel zoethoutgoerami’s houd je ze samen?

Houd een paartje of een kleine groep in een aquarium van 40 cm en 30 liter. Hij is vreedzaam en zeer schuw, dus geef hem veel schuilplekken.

Is de zoethoutgoerami geschikt voor beginners?

Nee, de soort is alleen voor specialisten. Hij komt uit veenmoerassen en vraagt een zwartwateraquarium met zacht, zuur water.

Met welke vissen kun je de zoethoutgoerami combineren?

Houd hem het liefst in een soortaquarium. Wil je toch gezelschap, kies dan zeer kleine, rustige vissen zoals de groene neonrasbora en de espei rasbora.

Welke planten passen bij de zoethoutgoerami?

Combineer hem met bucephalandra en downoi. Voeg dode bladeren en wortelhout toe voor schuilplekken en een natuurlijk zwartwatermilieu.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.