Haaimeerval (Pangasianodon hypophthalmus)

De haaimeerval wordt vaak klein verkocht, maar groeit uit tot meer dan een meter. Alleen geschikt voor zeer grote showaquaria of openbare aquaria.

Haaimeerval (Pangasianodon hypophthalmus)
Foto: Melanochromis, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Over deze vis

Pangasianodon hypophthalmus werd in 1878 beschreven door Henri Émile Sauvage, onder de naam Helicophagus hypophthalmus. Later kwam de soort lange tijd in de literatuur en de handel voor als Pangasius sutchi, een naam die je in oudere boeken nog tegenkomt. Haaimeerval, iridescent shark en in de supermarkt pangasius of swai zijn allemaal namen voor dezelfde vis. De naam ‘haai’ slaat op het haaienachtige silhouet en de glans van jonge dieren; een echte haai is het niet.

Jonge dieren hebben een zilverige, iriserende glans met een zwarte streep langs de zijlijn en een tweede streep daaronder. Dat is het beeld dat in de winkel verkocht wordt. Volwassen vissen worden egaal grijs met donkere vinnen, en de gestreepte jeugdtekening verdwijnt. Het maximum ligt rond 130 centimeter, en een volwassen dier kan tientallen kilo wegen.

De soort komt van nature voor in het Mekongebied en de Chao Phraya in Zuidoost-Azië. Het is een trekvis: in het regenseizoen zwemt hij stroomopwaarts om te paaien, en na afloop van de overstromingen trekt hij terug. Dat leven op lange afstanden verklaart waarom hij in een aquarium zo onrustig blijft.

Wat de soort ongewoon maakt, is de enorme kweek voor consumptie. In Vietnam worden er grote aantallen gekweekt, en de export loopt in de miljarden. Ondertussen staat de soort in het wild volgens de IUCN als bedreigd ingedeeld. De vissen in de dierenwinkel zijn afkomstig van kwekerijen, en ze zijn er vooral omdat ze goedkoop en beschikbaar zijn. Buiten de oorspronkelijke verspreiding zijn ze ook elders geïntroduceerd voor de kweek; in 2015 werden ze bijvoorbeeld aangetroffen in een zijrivier van de Magdalena in Colombia.

In het kort

Wetenschappelijke naamPangasianodon hypophthalmus
FamiliePangasiidae
HerkomstMekong en Chao Phraya (Thailand, Cambodja, Laos, Vietnam)
VindplaatsAzië – Thailand, Cambodja, Laos, Vietnam – Mekong en Chao Phraya
Maximale grootte100–130 cm
Minimale aquariumgrootteMeerdere duizenden liters
Temperatuur22 – 28 °C
pH6,5 – 7,5
Hardheid (GH)2 – 20
GroepsgrootteGroep, school in de natuur
GedragVreedzaam maar schrikachtig; eet kleine vissen
MoeilijkheidAlleen voor specialisten
Levensduur15–20 jaar
KarakterRoofvis (eet kleine vissen)
Eet kleine vissenJa
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumNee
Minimale groepsgrootteKleine groep

Welke vissen passen bij de Haaimeerval?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Pangasianodon komt van het Griekse an- (‘zonder’) en odon (’tand’): een tandeloze Pangasius. Het geslacht werd in 1931 beschreven door Chevey.

hypophthalmus komt van het Griekse hypo (‘onder’) en ophthalmos (‘oog’), naar de laag op de kop geplaatste ogen.

De soort werd in 1878 beschreven door Sauvage.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Grote rivieren met sterke stroming; trekt in het regenseizoen stroomopwaarts om te paaien.

Waterwaarden in de natuur: zacht tot middelhard, neutraal water.

Waterwaarden in het aquarium

  • Zeer krachtige filtering en grote waterverversingen

Aquarium en inrichting

Deze vis zwemt continu en schrikt makkelijk, waarbij hij tegen de ruit knalt. Veel open zwemruimte, weinig obstakels en een dicht deksel zijn nodig.

Biotoop nabootsen: een lange, kale bak met zand, enkele grote stenen en stroming.

Voeding

In de natuur: alleseter: vis, kreeftachtigen, plantaardig materiaal.

In het aquarium: grote korrels, sticks, vis, garnalen en groenvoer.

Voortplanting

In aquaria niet mogelijk; wordt op grote schaal gekweekt als consumptievis.

Tips uit de praktijk

Veel houders kochten hem als klein visje en moesten hem later afstaan. Hij wordt daarom afgeraden voor thuisaquaria.

Het verhaal dat je het vaakst hoort, is dat het in de winkel een leuk zilveren visje van acht centimeter lijkt. Na een paar maanden is het al twintig of dertig centimeter en blijft hij zonder rust rondjes zwemmen. Kleine bakken zijn dan echt te klein. Veel houders doen hem na een jaar weg, en dan is het lastig om een goed adres te vinden, omdat weinig mensen zo’n dier kunnen opvangen.

In de eerste weken zijn ze erg schrikachtig. Een harde klap op de ruit, licht dat plots aangaat of een vreemd geluid is genoeg om ze in paniek tegen de wand te laten schieten. Dat levert beschadigde snuiten en vinnen op. Een donkere achterwand, gedempt licht en een dicht deksel helpen, maar het lost het probleem niet op. Het wennen duurt soms maanden en ze blijven een schrikachtige vis.

Voeren is geen probleem: ze eten bijna alles, van korrels en sticks tot stukjes vis en groenvoer. Juist daarom groeien ze snel, en ze vervuilen het water flink. Een goede filtering is noodzakelijk. Combineren met kleine vissen gaat mis, want alles wat in de bek past, verdwijnt.

Eerlijk advies: laat hem liggen, tenzij je toegang hebt tot een heel groot bassin of een openbaar aquarium. Voor een thuisaquarium past hij niet, ook niet als jong dier. Wie van meervallen houdt, kan beter kiezen voor een kleinere soort die wel past bij de bak.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Imposant en actief
  • Weinig kieskeurig qua voer

Nadelen

  • Wordt veel te groot voor vrijwel elk huisaquarium
  • Schrikachtig en snel beschadigd
  • Eet kleinere vissen

Veelgestelde vragen over de haaimeerval

Hoe groot wordt de haaimeerval?

De haaimeerval (Pangasianodon hypophthalmus) wordt 100 tot 130 cm lang, ook al wordt hij vaak klein verkocht.

Hoe oud wordt de haaimeerval?

Hij kan 15 tot 20 jaar oud worden.

Met hoeveel haaimeervallen houd je ze samen?

Het is een groepsvis die in de natuur in scholen leeft. Een groep vraagt wel nog meer ruimte.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor een haaimeerval?

Hij heeft meerdere duizenden liters nodig en past alleen in een zeer groot showaquarium of een openbaar aquarium.

Is de haaimeerval geschikt voor beginners?

Nee, hij is alleen voor specialisten. Hij is vreedzaam maar schrikachtig en eet kleine vissen.

Met welke vissen kun je de haaimeerval combineren?

Alleen met grote, vreedzame vissen die niet in zijn bek passen, zoals de Brasemsbarbeel en de Echte goerami.

Welke planten passen bij de haaimeerval?

Door zijn formaat en schrikachtigheid zijn stevige planten op hout of steen het veiligst, zoals Bucephalandra en Javavaren.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.