De bruine spookmes lijkt op de zwarte spookmes, maar is bruin met een lichte rugstreep. Hij wordt iets kleiner en wordt veel onderzocht vanwege zijn elektrische communicatie.

Over deze vis
De wetenschappelijke naam van de bruine spookmes is Apteronotus leptorhynchus. Apteronotus betekent vrij vertaald ‘vleugelloze rug’ en verwijst naar het ontbreken van een echte rugvin, en leptorhynchus is Grieks voor ‘smalle snuit’. De soort werd in 1912 door Ellis beschreven, als Sternarchus leptorhynchus. In de handel wordt hij ‘brown ghost knifefish’ genoemd, en de soort wordt veelvuldig verward met de zwarte spookmes (Apteronotus albifrons), waarmee hij de familie Apteronotidae deelt. Anders dan de mesalen uit de familie Gymnotidae heeft deze groep wel een kleine staartvin.
De kleur is donkerbruin tot bijna zwart, met een lichte streep langs de rug van kop tot staart en een lichte snuit. Anders dan de zwarte spookmes mist hij de witte staartringen en de witte neusstreep. Het lichaam is lang en zijdelings afgeplat, met een lange aarvin die de vis laat golven om zowel voor- als achteruit te zwemmen. Mannetjes en vrouwtjes verschillen subtiel: mannetjes hebben meestal een wat langere, slankere snuit.
In het wild leeft de vis in rivieren en beken tussen wortels en oeverbegroeiing, waar hij zich in de dag schuilhoudt. ’s Nachts jaagt hij met zijn elektrische zintuig op insectenlarven en kleine ongewervelden. Het elektrische orgaan van de spookmessen maakt een continue, hoogfrequente golf, en ze gebruiken korte onderbrekingen, ‘chirps’ genoemd, om met soortgenoten te communiceren, bijvoorbeeld tijdens agressie of balts.
Juist dit gedrag heeft van de soort een geliefd proefdier gemaakt: hij is een van de best onderzochte vissen in de neurobiologie. Een ander opvallend kenmerk is het herstelvermogen: deze vissen kunnen een verloren staartstuk, inclusief een deel van het ruggenmerg, opnieuw aanmaken. Over de status in het wild zijn weinig gegevens gepubliceerd, en de dieren in de handel komen grotendeels van wildvang of van kweekbedrijven, terwijl kweek in de hobby zelden lukt.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Apteronotus leptorhynchus |
|---|---|
| Familie | Apteronotidae |
| Herkomst | Amazone- en Orinoco-bekken, Guyana’s |
| Vindplaats | Zuid-Amerika – Brazilië, Venezuela, Guyana, Suriname – Amazone en Orinoco |
| Maximale grootte | 25 – 30 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 150 cm / 400 liter |
| Temperatuur | 24 – 28 °C |
| pH | 6,0 – 7,5 |
| Hardheid (GH) | 2 – 12 °dGH |
| Groepsgrootte | Alleen, of meerdere in een zeer grote bak met aparte schuilplekken |
| Gedrag | Nachtactief, onderling territoriaal |
| Moeilijkheid | Gemiddeld |
| Levensduur | 10+ jaar |
| Karakter | Roofvis (eet kleine vissen) |
| Eet kleine vissen | Ja |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Alleen of in een groep |
Welke vissen passen bij de Bruine spookmes?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Apteronotus komt van het Griekse a- (‘zonder’), pteron (‘vin’) en notos (‘rug’), naar het ontbreken van een echte rugvin. Het geslacht werd in 1800 beschreven door Lacepède.
leptorhynchus komt van het Griekse leptos (‘smal’) en rhynchos (‘snuit’), naar de ‘vrij lange’, spitse snuit.
De soort werd in 1912 beschreven door Ellis.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De soort leeft in rivieren en beken met stroming, tussen wortels en onder oeverbegroeiing.
Waterwaarden in de natuur: zacht.
Aquarium en inrichting
Vanaf 150 cm.
Biotoop nabootsen: zandbodem, wortelhout, buizen of grotten en gedempt licht.
Voeding
In de natuur: insectenlarven en kleine ongewervelden.
In het aquarium: diepvries muggenlarven, artemia en mysis; soms zinkende korrels.
Voortplanting
In laboratoria gekweekt; in de hobby zeldzaam.
Tips uit de praktijk
Houders noemen de bruine spookmes een wat ‘handzamere’ variant van de zwarte spookmes. Ook hij kan tam worden en eet kleine visjes.
De eerste weken zijn bij deze vis wat spannend. Hij is na transport vaak schuw en eet het eerste paar dagen niet. Bied in de avond diepvries muggenlarven en mysis aan en haal restanten de volgende ochtend weg. De vis went meestal binnen een paar weken aan je en leert dan de voedertijd herkennen. Veel houders merken dat hij na een paar maanden uit de hand of van een pincet eet, en dat hij als je het licht aandoet langzaam uit zijn buis komt kijken.
Belangrijk is dat de bruine spookmes kritisch is op waterkwaliteit en zuurstof. Hij is gevoelig voor nitriet en nitraat en voor sterk wisselende waterwaarden. Regelmatige, kleine waterverversingen werken het beste, en medicijnen, zeker zout en koper, moet je terughoudend gebruiken. Een veelvoorkomend probleem is een rafelige of beschadigde staart of aarvin, vaak na gevechten of door scherpe decoratie.
Wat je pas later merkt, is dat hij onderling behoorlijk territoriaal is. Meerdere dieren in één aquarium kunnen alleen in een zeer grote bak met voldoende aparte schuilplekken, en ook dan vaak niet. Met grotere vissen die hem met rust laten gaat het goed, maar alles wat in zijn bek past, verdwijnt, en dat geldt ook voor kleine, nachtactieve tetra’s. Snelle dagactieve vissen kunnen hem bovendien wegconcurreren bij het voer.
Eindadvies: een elegante vis voor wie graag een rustige, nachtelijke bewoner wil in een goed ingericht aquarium van voldoende formaat. Wie vooral overdag veel beweging wil zien, of een gezelschapsaquarium met kleine vissen heeft, kan beter een andere soort kiezen.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Elegant zwemgedrag
- Kleiner dan de zwarte spookmes
- Kan tam worden
Nadelen
- Nachtactief
- Eet kleine vissen
- Onderling territoriaal
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
