De zwarte spookmes is een fluweelzwarte mesvis met een witte streep op de kop en twee witte banden op de staart. Hij beweegt zich soepel voor- en achteruit met een lange golvende buikvin en ‘ziet’ met elektrische velden.

Over deze vis
De zwarte spookmes, Apteronotus albifrons, werd in 1766 door Linnaeus beschreven, oorspronkelijk als Gymnotus albifrons. De soortnaam betekent ‘met een wit voorhoofd’, een verwijzing naar de lichte streep op de kop. Het geslacht Apteronotus verwijst naar het ontbreken van een echte rugvin. In de familie Apteronotidae, de ‘spookmessen’, is hij de bekendste soort in de hobby. Bij de bruine spookmes (Apteronotus leptorhynchus) zie je een vergelijkbaar model, maar de zwarte spookmes herken je aan de witte banden op de staartwortel.
Het lichaam is fluweelzwart, langgerekt en zijdelings afgeplat. Over de neus loopt een witte streep die vaak doorloopt over de rug, en de staart heeft twee witte ringen. Jonge dieren zijn vaak wat bruiner, en bij sommige exemplaren lopen de witte tekeningen onregelmatig. De lange aarvin beweegt golvend, en de vis kan daardoor heel precies manoeuvreren, onder meer achteruit een buis in. Anders dan veel andere mesvissen heeft deze soort een kleine staartvin.
Het elektrische zintuig is het meest bijzondere aan de vis. Hij produceert een constante, hoogfrequente elektrische golf en leest de verstoringen daarin om prooien, obstakels en soortgenoten op te sporen, ook in pikdonker of modderig water. Die eigenschap maakt hem in het water van rivieren een effectieve nachtjager, die zich ’s nachts met vooral insectenlarven, wormen en kleine kreeftachtigen voedt.
De soort leeft in het Amazone-, Orinoco- en Paranábekken, waar hij wordt aangetroffen in stromend water, vaak bij wortels, rotsen en zandbanken. Hij wordt ook wel ‘black ghost knifefish’ genoemd, een naam die in de handel gebruikelijk is. Over de status in het wild is weinig gepubliceerd. Het overgrote deel van de handelsdieren is wildvang, en de dieren komen vaak in een matige conditie in de winkel terecht, wat de zorgvuldige eerste weken extra belangrijk maakt.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Apteronotus albifrons |
|---|---|
| Familie | Apteronotidae |
| Herkomst | Amazone-, Orinoco- en Paraná-bekken |
| Vindplaats | Zuid-Amerika – Brazilië, Venezuela, Paraguay – Amazone, Orinoco en Paraná |
| Maximale grootte | 40 – 50 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 200 cm / 700 liter |
| Temperatuur | 24 – 28 °C |
| pH | 6,0 – 7,5 |
| Hardheid (GH) | 2 – 12 °dGH |
| Groepsgrootte | Alleen |
| Gedrag | Vreedzaam naar grotere vissen; eet kleine vissen |
| Moeilijkheid | Gemiddeld tot moeilijk |
| Levensduur | 10 – 15 jaar |
| Karakter | Roofvis (eet kleine vissen) |
| Eet kleine vissen | Ja |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Alleen |
Welke vissen passen bij de Zwarte spookmes?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Apteronotus komt van het Griekse a- (‘zonder’), pteron (‘vin’) en notos (‘rug’), naar het ontbreken van een echte rugvin. Het geslacht werd in 1800 beschreven door Lacepède.
albifrons komt van het Latijnse albus (‘wit’) en frons (‘voorhoofd’), naar de witachtige band van de snuitpunt tot het achterhoofd.
De soort werd in 1766 beschreven door Linnaeus.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De soort leeft in snelstromende delen van rivieren, tussen wortels, rotsen en zandbanken. Hij is nachtactief en jaagt met behulp van zijn elektrisch zintuig.
Waterwaarden in de natuur: zacht.
Waterwaarden in het aquarium
- Zeer schoon water; gevoelig voor medicatie
Aquarium en inrichting
Minimaal 200 cm voor een volwassen vis.
Biotoop nabootsen: zandbodem, grote wortels en een lange buis of grot waarin hij overdag kan verblijven, gedempt licht en een lichte stroming.
Voeding
In de natuur: insectenlarven, wormen, kleine kreeftachtigen en visjes.
In het aquarium: diepvries muggenlarven, tubifex (diepvries), mysis en krill; sommige leren zinkende korrels eten. Voer bij gedimd licht.
Voortplanting
Vrijwel alleen commercieel of in speciale omstandigheden gekweekt; in de hobby zeer zeldzaam.
Tips uit de praktijk
Houders beschrijven de zwarte spookmes als een van de meest elegante aquariumvissen en vaak zeer tam: hij eet uit de hand. De belangrijkste waarschuwing: hij groeit uit tot een halve meter en eet kleine vissen zoals neons.
De eerste weken bepalen veel. Een net aangeschafte zwarte spookmes verstopt zich vaak in een buis en eet pas na een paar dagen. Geef hem rust, voer in de avond bij gedimd licht en bied diepvries muggenlarven of mysis aan. Wie geduld heeft, ziet dat de vis na een paar weken zijn angst verliest en in de avond uit zijn schuilplaats komt. Een gezonde vis eet gretig; blijft hij weken weigeren, dan is er meestal iets mis met het water of de conditie.
Wat andere houders vaak merken, is hoe gevoelig hij is voor de waterkwaliteit. Zout en koper zijn riskant, en bij medicijnen is lagere dosering verstandig. Veel problemen beginnen met stress door te felle verlichting, te veel drukte of een tankgenoot die aan hem knabbelt. Zweertjes en rafelige vinnen zie je vooral na beschadigingen door scherpe decoratie. Houd de bodem schoon en zorg voor voldoende zuurstof en licht stromend water.
Gedrag dat je pas na maanden opvalt: de vis volgt je met zijn snuit en komt naar de voorruit als je aan komt lopen. Veel houders vinden dat het mooiste aan deze vis, ook al zie je hem overdag weinig. Met grotere, rustige vissen gaat het goed, maar kleine vissen zoals neons verdwijnen meestal bij de eerste gelegenheid. Houd ook rekening met onderlinge agressie als je er twee bij elkaar zet: in de meeste aquaria is een enkel exemplaar de beste keuze.
Eindadvies: de zwarte spookmes is een schitterende vis voor wie een groot, rustig aquarium heeft en geduld kan opbrengen. Voor beginners en voor wie vooral kleine vissen wil houden is hij geen goede keuze, en je moet rekenen op een vis die jaren met je meegaat.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Uniek, elegant zwemgedrag
- Kan zeer tam worden
- Lange levensduur
Nadelen
- Wordt zeer groot
- Eet kleine vissen
- Gevoelig voor slechte waterkwaliteit
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
