De T-barcichlide is een compacte Midden-Amerikaanse cichlide met een donkere balk op het lichaam die samen met een verticale band een liggende ‘T’ vormt. Blauwgroene vinnen en een uitgesproken karakter maken hem een ideale instapper in de wereld van de grotere cichliden.


Eigen foto van Alessandro
Over deze vis
De T-barcichlide werd in 1974 beschreven door William Bussing, een Amerikaanse ichtyoloog die veel over de vissen van Costa Rica publiceerde, oorspronkelijk als Cichlasoma sajica. Daarna schoof de soort door de indeling: via Archocentrus en Cryptoheros kwam hij uiteindelijk terecht in het geslacht Amatitlania, en onder die naam vind je hem tegenwoordig ook in de wetenschappelijke literatuur. In de hobby blijft de naam Amatitlania sajica gangbaar. Dat is een bekende verwarring bij Midden-Amerikaanse cichliden, en dezelfde groep bevat ook de zebracichlide (Amatitlania nigrofasciata), waarmee hij nauw verwant is.
De Nederlandse en Engelse naam komt uit de tekening: een donkere streep loopt vanaf het kieuwdeksel over de flank en kruist de derde dwarsband, zodat er een liggende ‘T’ ontstaat. Het lichaam zelf is lichtbruin tot beige, met een reeks van ongeveer zeven vage dwarsbanden en blauwgroene tinten in de vinnen. Mannetjes blijven kleiner dan je zou denken en halen zo’n twaalf centimeter. Een vrouwtje dat klaar is om te paaien, krijgt gele tot goudgele vinnen, en dat kleurenspel is een van de dingen waar kwekers het meest van houden.
In het wild is de soort beperkt tot de Pacifische kant van Costa Rica. Hij leeft in rivieren met matige tot flinke stroming, tussen kleine rotsen en grind, maar niet in de echte stroomversnellingen. Zijn voedsel bestaat uit draadalgen, waterinsecten, zaden en detritus van de bodem. Broeden doet hij in holten tussen de stenen, of soms op een open plek. Omdat het verspreidingsgebied klein is, wordt de soort in de literatuur genoemd als kwetsbaar (Vulnerable) op de rode lijst van de IUCN; de vissen in de handel zijn gekweekt.
In de hobby is de T-barcichlide al jaren een geliefde middenklasser. Hij is klein genoeg voor een normale bak en hij is een uitstekende ouder. Beide ouders zorgen weken voor de jongen, en dat zie je zelfs in een gezelschapsbak lukken. Daarmee is hij een van de betere soorten om te begrijpen hoe de kweek van cichliden werkt.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Amatitlania sajica (voorheen Cryptoheros sajica) |
|---|---|
| Familie | Cichlidae |
| Herkomst | Costa Rica (rivieren aan de Pacifische kust) |
| Vindplaats | Midden-Amerika – Costa Rica – Rivieren aan de Pacifische kust |
| Maximale grootte | 12 cm (mannetje), vrouwtje kleiner |
| Minimale aquariumgrootte | 100 cm / 200 liter |
| Temperatuur | 24 – 28 °C |
| pH | 7,0 – 8,0 |
| Hardheid (GH) | 8 – 20 °dGH |
| Groepsgrootte | Paar |
| Gedrag | Territoriaal, vooral tijdens het broeden |
| Moeilijkheid | Makkelijk |
| Levensduur | 8 – 12 jaar |
| Karakter | Vreedzaam, territoriaal |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | Paar |
Welke vissen passen bij de T-barcichlide?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Amatitlania is vernoemd naar het Amatitlánmeer in Guatemala, waar de typesoort vandaan komt. ‘Amatitlán’ betekent in het Nahuatl ‘een plek rijk aan amate’, een soort papier van boomschors. Het geslacht werd in 2007 beschreven door Schmitter-Soto.
sajica is een acroniem: het bestaat uit de eerste twee letters van de voornaam en de twee achternamen van Salvador Jiménez Canossa (1922–1986), directeur van de Bibliotheek van het Congres van Costa Rica, die de beschrijver op de meeste van zijn verzamelreizen vergezelde.
De soort werd in 1974 beschreven door Bussing. Vroeger stond hij bekend als Cryptoheros sajica.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De soort komt voor in heldere, snelstromende rivieren en beken aan de Pacifische zijde van Costa Rica. De bodem bestaat uit stenen, keien en grind; waterplanten zijn er schaars.
Tussen de stenen vinden de vissen holtes om in te broeden en schuilen. Het water is er zuurstofrijk en licht alkalisch.
Waterwaarden in het aquarium
Een sterke cichlide die prima gedijt in middelhard tot hard leidingwater. Het belangrijkste is schoon, zuurstofrijk water.
- Matige stroming en goede filtering
- Wekelijks 30% verversen
- Cichliden produceren veel afval: kies een ruim bemeten filter
Aquarium en inrichting
Voor een paar is 100 cm het minimum; als je gezelschap wilt, kies dan 120 cm of meer. Bouw met stenen verschillende holen en zorg voor duidelijke zichtlijnen die territoria afbakenen.
Planten worden meestal met rust gelaten, maar tijdens het broeden wordt er flink gegraven. Stevige planten op hout of steen, zoals anubias en javavaren, overleven dat het best.
Biotoop nabootsen: rivierkiezels, grote ronde stenen, wat hout en stevige stroming.
Gedrag en gezelschap
Voor een Midden-Amerikaan is de T-barcichlide relatief mild, maar tijdens het broeden verdedigt het paar zijn territorium fel. Combineer hem met stevige, snelle vissen zoals grote barbelen of andere cichliden van vergelijkbaar formaat, zoals de vuurkeelcichlide. Kleine tetra’s en langzame langvinnige soorten zijn geen goed idee.
Voeding
In de natuur: algen, insectenlarven en kleine ongewervelden tussen de stenen.
In het aquarium: goede cichlidenkorrels met plantaardige componenten, aangevuld met diepvries muggenlarven, mysis en af en toe erwt of spinazie.
Voortplanting
Het mannetje is groter en krijgt een lichte bult op het voorhoofd; het vrouwtje heeft vaak een zwarte vlek in de rugvin. Het paar legt eitjes in een hol en bewaakt eieren en jongen weken lang. De kweek is eenvoudig; het broedgedrag is prachtig om te zien.
Tips uit de praktijk
Als je een eerste ‘echte’ cichlide wilt met persoonlijkheid, maar geen monster van dertig centimeter, dan is dit een uitstekende keuze. Een paar herkent zijn verzorger vaak al binnen een week en komt bedelen zodra je voor de bak staat.
Wel moet je het broedgedrag serieus nemen. Zodra een paar eieren heeft, wordt de rest van de bak vaak naar één hoek gejaagd. Genoeg holen en zichtbarrières lossen dat meestal op.
Verder verbetert de kleur enorm bij gevarieerd voer en een wat donkere bodem. De blauwe en oranje accenten op de vinnen komen dan pas echt uit.
De eerste weken na aankoop staan jonge T-barcichliden meestal dicht bij de stenen, met wat doffe kleuren. Ze eten snel en zonder poespas: korrels, bevroren muggenlarven en mysis gaan er vanaf de eerste dag in. Trucjes zijn zelden nodig, maar spirulina en een klein beetje plantaardig voer houdt de kleuren mooi. Bouw een paar holen voordat ze in de bak komen, want zonder woning blijven jonge vissen onrustig.
Andere houders merken vaak dat het karakter pas na drie of vier maanden echt zichtbaar wordt. Dan ontstaat een paar, kiest het een hol en beginnen ze het territorium te bewaken. Het mannetje graaft, het vrouwtje poetst en de rest van de bak krijgt een hoek toegewezen. Wat je pas laat merkt, is hoe standvastig ze zijn: een paar dat eenmaal een hol heeft, verdedigt het maandenlang, ook zonder eieren. Tankgenoten moeten dus snel zijn of zich aan de andere kant van de bak kunnen ophouden.
De typische fouten zijn een te kleine bak, geen holen en te veel kleine bakgenoten. Wie tetra’s of kleine guppen erbij zet, verliest ze vaak in de eerste weken van het broeden. Ook wordt er flink gegraven: stenen gaan verschuiven en planten in het zand worden uitgewoeld. Zet stenen daarom op de bodem van de bak en niet op het zand. Ziektes zie je zelden; gaatjesziekte of dikke vissen komen voor bij te weinig verversing en te veel voer.
Een goede combinatie is een paar T-bars met snelle, stevige vissen zoals grote barbelen, of met een tweede paar van een soort van vergelijkbaar formaat in een ruimere bak. Voor de kweek is een vlakke steen of een halve pot genoeg. De jongen zijn makkelijk groot te brengen met pas uitgekomen artemia. Eindadvies: hij is een leuke en stevige vis voor wie een eerste Midden-Amerikaan zoekt met karakter, maar hij hoort niet in een bak met kleine, tere vissen. Neem een paar, geef het rust en holen, en je krijgt een vis waar je zelf jaren plezier van hebt.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Veel karakter in een compact formaat
- Sterk en makkelijk
- Prachtig broedgedrag
Nadelen
- Territoriaal tijdens het broeden
- Graaft en verplaatst bodemmateriaal
- Niet geschikt voor kleine gezelschapsvissen
Lees ook: welke vissen passen bij elkaar.
Veelgestelde vragen over de T-barcichlide
Hoe groot wordt de T-barcichlide?
Het mannetje van de T-barcichlide (Amatitlania sajica) wordt maximaal 12 cm. Het vrouwtje blijft kleiner.
Hoe oud wordt de T-barcichlide?
Met goede verzorging wordt hij 8 tot 12 jaar oud.
Met hoeveel T-barcichliden houd je ze samen?
Houd ze als paar. Vooral tijdens het broeden is hij territoriaal, dus meerdere paren in een kleine bak geven snel problemen.
Hoe groot moet het aquarium zijn voor de T-barcichlide?
Een aquarium van minimaal 100 cm (200 liter) is geschikt voor een paar. Zorg voor grotten en stenen waar het paar zich kan terugtrekken.
Is de T-barcichlide geschikt voor beginners?
Ja, hij is makkelijk te houden en daardoor een mooie instapper in de wereld van de grotere cichliden.
Met welke vissen kun je de T-barcichlide combineren?
Combineer hem met stevige, vlotte vissen zoals de platy, de zwaarddrager en de molly. Tijdens het broeden kan hij andere vissen wegjagen, dus zorg voor genoeg ruimte en schuilplekken.
Welke planten passen bij de T-barcichlide?
Stevige planten zoals hartbladige zwaardplant en kruipende ludwigia passen goed. Zet ze stevig vast, want hij graaft soms in de bodem.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
