De blauwe dolfijn is een rustige, egaal blauwe cichlide uit het Malawimeer met een opvallende vetbult op het voorhoofd. Een van de vreedzaamste grote Malawi-cichliden, die het best tot zijn recht komt in een ruim zandaquarium met een groep soortgenoten.

Eigen foto van Alessandro
Over deze vis
Cyrtocara moorii werd in 1902 door George Albert Boulenger beschreven, en net als bij Tropheus moorii eert de soortnaam de Britse bioloog J.E.S. Moore. Lange tijd stond de vis bekend als Haplochromis moorii; sinds de grote herindeling van de Malawi-haplochromines in 1989 is hij de enige soort in het geslacht Cyrtocara. De naam betekent ongeveer ‘gebogen kop’, een verwijzing naar het opvallende profiel. In de Nederlandse hobby heet hij al tientallen jaren blauwe dolfijn, in het Engels blue dolphin cichlid.
Het lichaam is hoog en zijdelings afgeplat, met een grote, naar beneden gerichte bek. Beide geslachten zijn egaal hemelsblauw, soms met een paar donkere vlekken op de flank die vooral bij jonge of gestreste vissen zichtbaar zijn. De bult op het voorhoofd groeit bij zowel mannetjes als vrouwtjes, maar wordt bij oudere mannetjes het grootst. Mannetjes zijn doorgaans ook groter en intenser blauw, met wat langere vinnen. In de handel komt naast de wildkleur ook een gekweekte witte vorm voor, de ‘Platinum’, een leucistische kweekvorm met witte huid en donkere ogen.
In het meer leeft de blauwe dolfijn boven open zandbodems. Hij heeft een opvallende manier van eten: hij volgt grote zandgravende cichliden, zoals Taeniolethrinops-soorten, en pikt de kleine ongewervelden en voedseldeeltjes op die zij uit het zand omwoelen. Zo’n meelifter zwemt vaak in kleine groepjes achter de gravende vis aan.
De soort is al sinds de jaren zestig in de hobby en wordt op grote schaal gekweekt. Hij groeit langzaam, maar wordt flink groot en heeft daarom een ruim aquarium nodig. Omdat hij rustiger is dan de meeste andere Malawi-cichliden, is hij een goede keuze voor wie de kleuren van het meer wil, maar zonder de constante drukte van een mbuna-aquarium.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Cyrtocara moorii |
|---|---|
| Familie | Cichlidae |
| Herkomst | Malawimeer (verspreid over het hele meer) |
| Vindplaats | Afrika – Malawi, Mozambique, Tanzania – Malawimeer |
| Maximale grootte | 20 – 25 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 180 cm / 500 liter |
| Temperatuur | 24 – 28 °C |
| pH | 7,5 – 8,8 |
| Hardheid (GH) | 8 – 20 °dGH |
| Groepsgrootte | 1 mannetje met 3 – 5 vrouwtjes |
| Gedrag | Vreedzaam voor een Malawi-cichlide |
| Moeilijkheid | Gemiddeld |
| Levensduur | 10 – 15 jaar |
| Karakter | Roofvis (eet kleine vissen) |
| Eet kleine vissen | Ja |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Nee |
| Minimale groepsgrootte | Harem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes |
Welke vissen passen bij de Blauwe dolfijn?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Cyrtocara komt van het Griekse kyrtos (‘gebogen’) en kara (‘kop’), naar de bult op het voorhoofd van zowel mannetjes als vrouwtjes. Het geslacht werd in 1902 beschreven door Boulenger.
moorii is een eerbetoon aan de celbioloog en zoöloog John Edmund Sharrock Moore (1870–1947), die het typemateriaal verzamelde.
De soort werd in 1902 beschreven door Boulenger.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De blauwe dolfijn komt in het hele Malawimeer voor, vooral boven zandbodems op 3 tot ruim 15 meter diepte, vaak in de overgang tussen zand en rotsen. Het water is helder, warm, zuurstofrijk en licht alkalisch.
Waterwaarden in de natuur: middelhard en alkalisch (pH rond 7,8 – 8,6), met zeer stabiele omstandigheden.
Waterwaarden in het aquarium
Middelhard tot hard, alkalisch water. Nederlands kraanwater is in veel regio’s geschikt, eventueel opgebouwd met een Malawi-zoutmengsel.
- Lage nitraatwaarden en wekelijks 30% verversen
- Krachtige filtering; het gaat om grote vissen met een flinke voerbehoefte
- Goede zuurstofvoorziening
Aquarium en inrichting
Een volwassen groep heeft een aquarium van minimaal 180 cm nodig, met veel open zwemruimte. Jonge dieren groeien in een kleinere bak een tijdje mee, maar plan de grote bak vooraf.
Biotoop nabootsen: een grote vlakte fijn zand, een paar grote rotsen aan de zijkanten of achterkant als afbakening en verder open water. Planten zijn niet nodig; een paar Vallisneria kan, al worden die door gravende medebewoners soms omgewoeld.
Gedrag en gezelschap
Een van de rustigste Malawi-cichliden. Een mannetje kan in de broedtijd een klein plekje verdedigen, maar dat blijft meestal beperkt. Juist door die rust wordt hij snel weggeconcurreerd door felle mbuna. Goede medebewoners zijn andere rustige zandbewoners zoals Aulonocara (zoals de flavescent-pauwoogcichlide), Copadichromis en grote zandgravers als Fossorochromis of Taeniolethrinops, die hem zijn natuurlijke voedselgedrag laten zien. Kleine vissen tot een paar centimeter worden opgegeten.
Voeding
In de natuur: kleine ongewervelden en organisch materiaal dat door zandgravende vissen wordt opgewoeld.
In het aquarium: een goed, niet al te eiwitrijk korrelvoer voor Malawi-cichliden als basis, aangevuld met diepvries mysis, krill en artemia. Voeg wat plantaardig voer met spirulina toe. Runderhart en veel rode muggenlarven kunnen beter achterwege blijven.
Voortplanting
Muilbroeder. Het mannetje poetst een vlakke steen of een plek in het zand waar het vrouwtje haar eitjes afzet en ze direct in de bek neemt. Een groot vrouwtje draagt tot zo’n 90 eitjes ongeveer drie weken in de bek. De jongen groeien langzaam maar zijn robuust en eten al snel fijn droogvoer.
Tips uit de praktijk
Liefhebbers noemen de blauwe dolfijn vaak de vriendelijke reus van het Malawimeer. Ze zijn nieuwsgierig, leren hun verzorger herkennen en komen bij het voeren meteen naar voren. Tegelijk geven veel houders toe dat ze de eindgrootte hebben onderschat: een jonge vis van 5 cm wordt na een paar jaar een indrukwekkende vis van 20 cm.
De klassieke valkuil is de combinatie met mbuna. In winkels staan jonge dolfijnen vaak in dezelfde bak als jonge Pseudotropheus en Maylandia, maar zodra die volwassen worden, wordt de rustige dolfijn voortdurend opgejaagd en krijgt hij te weinig voer. Houders die later overstappen op een rustig zandaquarium met Aulonocara en andere haplochromines zien de vissen opknappen en hun kleur terugkrijgen.
Ook met voer gaat het vaak mis. Omdat ze zo gretig eten, worden ze makkelijk te veel gevoerd, en een te eiwitrijk dieet kan net als bij andere Malawi-cichliden tot darmproblemen leiden. Matig voeren met een goed basisvoer en af en toe diepvries werkt het best.
Wat pas na langere tijd opvalt, is hoe langzaam ze volwassen worden. Een mannetje heeft vaak twee jaar of meer nodig voordat de bult en de volle kleur er zijn, en kweek begint meestal ook pas rond die leeftijd. Wie geduld heeft, krijgt een stabiele, sterke groep die tien jaar of langer mee kan.
Over de witte ‘Platinum’-vorm zijn de meningen verdeeld: sommigen vinden hem prachtig, anderen houden liever de natuurlijke blauwe kleur voor een biotoopaquarium. Voor het gedrag en de verzorging maakt het geen verschil. Het eerlijke advies: geef ze een groot zandaquarium, kies rustige medebewoners en houd het voer eenvoudig.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Rustig en vreedzaam voor een Malawi-cichlide
- Opvallend uiterlijk met hemelsblauwe kleur
- Lange levensduur en sterk
Nadelen
- Wordt groot en heeft een zeer ruim aquarium nodig
- Wordt weggeconcurreerd door drukke mbuna
- Eet kleine medebewoners op
Veelgestelde vragen over de blauwe dolfijn
Hoe groot wordt de blauwe dolfijn?
De blauwe dolfijn (Cyrtocara moorii) wordt 20 tot 25 cm lang, waarbij mannetjes meestal groter worden dan vrouwtjes.
Kun je de blauwe dolfijn bij mbuna houden?
Liever niet. Mbuna zijn te druk en agressief, waardoor de rustige blauwe dolfijn gestrest raakt en te weinig voer krijgt.
Hoe groot moet het aquarium zijn?
Voor een volwassen groep is minimaal 180 cm en 500 liter nodig, met veel open zandvlakte en zwemruimte.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.

Eigen foto van Alessandro
