Siamese tijgerbaars (Datnioides microlepis)

De Siamese tijgerbaars is goudgeel met brede zwarte banden. Een statige roofbaars die in het wild bedreigd is en een groot aquarium nodig heeft.

Siamese tijgerbaars (Datnioides microlepis)
Foto: Mattia Nocciola, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Over deze vis

De soortnaam microlepis is Grieks voor ‘kleinschalig’ en verwijst naar de kleine schubben, waarmee deze soort zich onderscheidt van de grootschalige Datnioides polota. De Nederlandse arts en ichtyoloog Pieter Bleeker beschreef de vis in 1854, oorspronkelijk onder de naam Coius microlepis. Daarna werd hij lange tijd op één hoop gegooid met de nauw verwante Siamese tijgerbaars Datnioides pulcher. Pas in 1998 zijn beide soorten wetenschappelijk uit elkaar gehaald. Dat maakt de naamgeving in de handel tot op de dag van vandaag rommelig: veel vissen die als ‘Siamese tijgerbaars’ worden verkocht, zijn strikt genomen niet deze soort.

Het lichaam is hoog en zijdelings afgeplat, en van alle tijgerbaarzen is deze soort de hoogste. Op een geelgrijze tot goudgele ondergrond lopen zes tot zeven brede, donkere verticale banden. Een zwarte vlek vóór de buikvinnen is een typisch herkenningspunt. Jonge dieren zijn vaak lichter en contrastrijker getekend, oudere vissen worden donkerder en gedempter van kleur. Het is ook de grootste van de tijgerbaarzen: in de natuur worden er exemplaren van rond de 65 centimeter gemeld, ruim meer dan wat in een aquarium meestal wordt bereikt.

Volgens de wetenschappelijke literatuur komt de soort van nature alleen voor op Sumatra en in het westen van Borneo, waar hij leeft in grote laaglandrivieren en overstroomde bossen met veel afgevallen takken en wortels. Af en toe trekt hij zelfs brakker water in. De oudere meldingen uit de Mekong en de Chao Phraya in Thailand hebben waarschijnlijk betrekking op de Siamese tijgerbaars en niet op deze soort. Volwassen dieren zijn eenzame jagers die vis, kreeftachtigen, wormen en insecten eten; jonge vissen leven vooral van zoöplankton. Gekweekt wordt hij vrijwel niet, dus wat er in de handel komt, is bijna altijd wildvang.

De IUCN plaatst de soort in de categorie ‘Least Concern’, maar overbevissing en vervuiling van de rivieren zetten de populaties lokaal onder druk. In de aquariumhobby is de echte Datnioides microlepis altijd vrij zeldzaam geweest. Vissen met hun schuwe, statige uitstraling zijn vooral geliefd bij houders van grote roofvissen, die de langzame, doelbewuste manier waarop deze baars zijn prooi benadert weten te waarderen.

In het kort

Wetenschappelijke naamDatnioides microlepis
FamilieDatnioididae (tijgerbaarzen)
HerkomstMekong en Chao Phraya (Thailand, Cambodja), Borneo en Sumatra
VindplaatsAzië – Thailand, Cambodja, Indonesië (Borneo, Sumatra) – Mekong en Chao Phraya
Maximale grootte40–45 cm
Minimale aquariumgrootte600 liter (180 cm)
Temperatuur24 – 28 °C
pH6,5 – 7,5
Hardheid (GH)5 – 15
GroepsgrootteSolitair of groep van 3+
GedragRoofvis, rustig naar grote vissen
MoeilijkheidMoeilijk
Levensduur15+ jaar
KarakterRoofvis (eet kleine vissen)
Eet kleine vissenJa
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumNee
Minimale groepsgrootte3 of meer

Welke vissen passen bij de Siamese tijgerbaars?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Datnioides betekent ‘lijkend op Datnia‘ (nu Mesopristes), waarmee men toen verwantschap vermoedde omdat beide geen gehemeltetanden hebben. Het geslacht werd in 1853 beschreven door Bleeker.

microlepis komt van het Griekse mikros (‘klein’) en lepis (‘schub’), naar de kleinere schubben vergeleken met D. polota.

De soort werd in 1854 beschreven door Bleeker.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Grote rivieren en meren met verzonken hout en overhangende oevers.

Waterwaarden in de natuur: neutraal, middelzacht water.

Waterwaarden in het aquarium

  • Grote filtercapaciteit

Aquarium en inrichting

Groot aquarium met wortels, gedempt licht en een donkere achtergrond, zodat de vis zich veilig voelt.

Biotoop nabootsen: zand, grote boomwortels en schaduwrijke drijfplanten.

Voeding

In de natuur: vissen, garnalen en insecten.

In het aquarium: garnalen, vis, regenwormen en roofvissticks.

Voortplanting

In aquaria niet bekend.

Tips uit de praktijk

Houders vinden hem prachtig, maar schuw in een te lichte bak. Koop alleen kweekdieren wegens de status in het wild.

De eerste weken na aankoop zijn bij tijgerbaarzen het gevoeligst. Veel dieren zijn wildvang en hebben een lange reis achter de rug; ze verstoppen zich, laten zich nauwelijks zien en weigeren soms dagenlang voer. Houders merken vaak dat het helpt om het licht gedempt te houden, veel wortels en schuilplekken aan te bieden en de eerste maaltijden levend of vers aan te bieden, zoals garnalen of stukjes vis. Pas als de vis vertrouwd raakt, gaat hij ook aan dood voer, zoals gesneden vis en roofvissticks. Sommige exemplaren blijven daar wel maandenlang argwanend tegenover staan.

Wat je pas na een tijd ziet, is hoe rustig maar berekenend deze baars is. Hij staat urenlang bijna stil tussen het hout en slaat dan in een fractie van een seconde toe. Kleinere tankgenoten verdwijnen vroeg of laat, ook als het aanvankelijk goed lijkt te gaan; alles wat in de bek past, wordt op den duur prooi. Geschikte tankgenoten zijn dan ook grote, rustige vissen die niet als voer gezien worden en de baars niet lastigvallen. Soortgenoten in een te kleine bak leiden vaak tot gedoe, dus een groep is alleen zinvol als het aquarium echt ruim is.

Typische fouten zijn een te helder verlichte bak, te weinig schuilplekken en een filter dat de grote hoeveelheid afvalstoffen van een roofvis niet aankan. Daar komt bij dat een vis die zich onveilig voelt, blijft hangen in een stresshouding en gevoeliger wordt voor witte stip en bacteriële infecties. Regelmatig een groot deel van het water verversen loont hier duidelijk.

Voor wie is deze vis geschikt? Voor ervaren houders met een groot aquarium, geduld en de bereidheid om een vis te houden die zich niet elke dag laat zien. Voor beginners, voor kleine bakken en voor wie een gezelschapsaquarium wil, is hij niet geschikt. Eerlijk advies: informeer goed naar de herkomst, kies waar mogelijk voor kweekdieren of dieren die al goed eten, en plan van tevoren de ruimte voor een vis die tientallen centimeters groot wordt en vele jaren meegaat.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Opvallende kleuren
  • Lang levend

Nadelen

  • Groot aquarium nodig
  • Eet kleinere vissen

Veelgestelde vragen over de Siamese tijgerbaars

Hoe groot wordt de Siamese tijgerbaars?

De Siamese tijgerbaars wordt 40 tot 45 cm. Hij heeft een goudgele kleur met brede zwarte banden.

Met hoeveel Siamese tijgerbaarzen houd je ze samen?

Je kunt hem solitair houden of in een groep van 3 of meer. Voor een groep heb je een nog groter aquarium nodig, zodat ze elkaar uit de weg kunnen gaan.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de Siamese tijgerbaars?

Reken op minimaal 600 liter (180 cm). Het is een grote roofbaars die ruimte en rustige schuilplekken nodig heeft.

Met welke vissen kun je de Siamese tijgerbaars combineren?

Hij is rustig naar grote vissen, maar eet alles wat in zijn bek past. Kies dus grote soorten, zoals de Bandstekelaal en de Berdmores botia.

Welke planten passen bij de Siamese tijgerbaars?

Stevige planten op hout of steen, zoals Bucephalandra en Downoi, passen goed bij zijn leefomgeving en blijven heel.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.