Dwergotocinclus (Otocinclus vestitus)

Otocinclus vestitus is een kleine, zachtaardige algeneter die vaak ongemerkt tussen de gewone otocinclussen wordt geïmporteerd. Een ideale schoonmaker voor beplante aquaria en garnalenbakken.

Dwergotocinclus (Otocinclus vestitus)
Foto: Fremen, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Over deze vis

Otocinclus vestitus werd in 1872 beschreven door de Amerikaanse bioloog Edward Drinker Cope, en is daarmee een van de oudst bekende otocinclussen. De soortnaam vestitus is Latijn voor gekleed of bedekt. In de hobby wordt de vis Otocinclus vestitus genoemd, een naam die volgens Wikipedia ook voor andere verwante soorten wordt gebruikt, waaronder soorten die niet eens bij het geslacht Otocinclus horen.

Dat is meteen het probleem van de naamgeving. Otocinclussen worden meestal in gemengde partijen uit het wild gevangen en onder de verzamelnaam otocinclus verhandeld. Tussen de gewone Otocinclus affinis zitten zo vaak enkele andere soorten, waaronder de vestitus. Ze zijn moeilijk uit elkaar te houden, en wie het echt wil weten, moet naar tekening en staart kijken; dat is niets voor een snelle blik in de winkel.

De vis is klein: nauwelijks meer dan drie centimeter standaardlengte. Otocinclussen hebben een langgerekt, licht afgeplat lichaam met een zuignap als mond, en een donkere flankband die uitloopt in een vlek. De vestitus heeft daarbij een eigen patroon op de staart, en dat wijkt af van dat van zijn verwanten.

Zijn verspreidingsgebied is verrassend groot. Volgens de gegevens is hij gemeld uit Argentinië, Bolivia, Brazilië, Colombia, Paraguay, Peru en Venezuela, in het Amazone- en Paraguay-stroomgebied, maar ook in de Orinoco en de benedenloop van de Paraná. Zo’n breed gebied kan erop wijzen dat het in werkelijkheid om meerdere, nog niet uit elkaar gehouden vormen gaat.

De IUCN beschouwt de soort als niet bedreigd. Grootschalige wildvang voor de handel gaat wel gepaard met sterfte tijdens vangst en transport, en dat verklaart waarom otocinclussen verzwakt aankomen. Een bewuste koper let daarom op een goede conditie: een ronde buik, actief grazen en geen ingevallen flanken.

In het kort

Wetenschappelijke naamOtocinclus vestitus
FamilieLoricariidae
HerkomstPeru, Bolivia en Brazilië (bovenloop van de Amazone)
VindplaatsZuid-Amerika – Peru, Bolivia, Brazilië – Bovenloop van de Amazone
Maximale grootte3,5 cm
Minimale aquariumgrootte60 cm / 54 liter
Temperatuur21 – 26 °C
pH5,5 – 7,5
Hardheid (GH)2 – 12 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 6
GedragZeer vreedzaam
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur3 – 5 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte6 of meer

Welke vissen passen bij Otocinclus vestitus?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Otocinclus is door de beschrijver niet uitgelegd. Waarschijnlijk komt de naam van het Griekse ous/otos (‘oor’) en kinklis (’traliewerk’), naar een beentje achter de kop dat als een zeef doorboord is. Het geslacht werd in 1871 beschreven door Cope.

vestitus is Latijn voor ‘gekleed’. De beschrijver legde niet uit waarom; mogelijk slaat het op de rijen beenplaten die het lichaam bedekken.

De soort werd in 1872 beschreven door Cope.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De soort leeft in begroeide oeverzones van beken en rivieren in het westelijke Amazonegebied. Daar grazen de vissen in groepen de aangroei van bladeren, stengels en hout af.

Otocinclus worden bijna altijd uit het wild gevangen, vaak in grote aantallen en gemengd. In winkels zit Otocinclus vestitus daardoor regelmatig tussen Otocinclus affinis of andere soorten.

Waterwaarden in het aquarium

Otocinclussen zijn gevoelig voor nitraat en slechte waterkwaliteit, zeker vlak na import.

  • Lichte stroming en zuurstofrijk water
  • Kleine, regelmatige verversingen
  • Alleen in een goed ingedraaid aquarium plaatsen

Aquarium en inrichting

Een beplant aquarium vanaf 60 cm, met veel bladoppervlak en wat hout waarop een biofilm kan groeien. Een bak die net is opgestart heeft nog te weinig aangroei.

Biotoop nabootsen: zand, hout, planten met grote bladeren zoals echinodorus en wat bladeren op de bodem.

Gedrag en gezelschap

Een van de vriendelijkste vissen die er is. Ze doen niets tegen andere vissen of garnalen. Juist daarom moet je ze niet combineren met drukke of dominante soorten die al het voer wegkapen. Ideale buren zijn kleine scholenvissen, zoals de harlekijnrasbora, en dwergpantsermeervallen. Houd ze samen met de gewone otocinclus en ze vormen vanzelf één groep.

Voeding

In de natuur: biofilm, kiezelwieren en zachte algen.

In het aquarium: aangroei op planten en ruiten, aangevuld met algentabletten, geblancheerde courgette en spinazie. Een stuk komkommer dat een nacht in de bak ligt, werkt ook goed.

Voortplanting

Vrouwtjes zijn iets groter en voller. Ze plakken eitjes op bladeren en ruiten, vaak na een grote waterwissel met iets koeler water. De jongen hebben fijne algen en biofilm nodig. Kweek komt voor, maar blijft zeldzaam.

Tips uit de praktijk

Deze soort wordt vaak per toeval ontdekt: in een groep ‘otocinclussen’ blijven een paar exemplaren kleiner en hebben ze een ander patroon op de staart.

De eerste weken zijn bepalend. Otocinclussen komen vaak verzwakt en uitgehongerd aan. Wie ze in een goed ingedraaide, beplante bak zet en bijvoert, heeft daarna een sterke groep. Wie ze in een kaal nieuw aquarium zet, verliest ze vaak binnen een maand.

Voor een nano- of garnalenbak zijn het de beste algeneters die er zijn. Ze beschadigen niets en blijven altijd rustig.

De eerste weken bepalen bij otocinclussen bijna alles. Koop ze liefst niet direct na aankomst, maar wacht tot de winkel ze heeft laten aansterken. Zet ze thuis in een bak die al maanden draait, houd het licht een dag gedempt en kijk of ze aan de ruiten en bladeren grazen. Een dikke buik is het beste teken.

Wat andere houders merken is dat hardnekkige uitvallers vaak nog het eerste weekend uitvallen. Wie dan niets ziet, kan zich beter geen zorgen maken: een otocinclus die uitgehongerd binnenkomt, herstelt zelden in een steriele nieuwe bak, wel in een bak met bruine aangroei en algen.

Bij het voer werkt geduld. Algentabletten worden vaak pas na een tijd geaccepteerd, geblancheerde courgette sneller. Een stuk komkommer of spinazie dat een nacht in de bak ligt, is een gewilde traktatie. Voer liever kleine porties vaker dan één grote.

Wat je pas na maanden merkt, is hoe sterk ze als groep functioneren. Twee of drie dieren zitten vaak apart, terwijl een groep van zes of meer bij elkaar blijft en actiever eet. Combineer ze met rustige vissen; bij drukke of dominante soorten trekken ze zich terug en krijgen ze te weinig voer. Kweek blijft een uitzondering, al leggen ze bij een flinke waterwissel soms eitjes op ruit of blad.

Eerlijk eindadvies: een prachtige kleine algeneter voor een ingedraaide, beplante bak en vooral voor garnaal- en nanobakken. Voor wie een net gestart aquarium wil schoonmaken, is hij niet geschikt, en de dieren zijn geen impulsaankoop.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Uitstekende en zachtaardige algeneter
  • Garnalenvriendelijk
  • Klein en rustig

Nadelen

  • Gevoelig na import
  • Heeft een ingedraaid aquarium met aangroei nodig

Lees ook: aquarium algen bestrijden.

Veelgestelde vragen over Otocinclus vestitus

Hoe groot wordt Otocinclus vestitus?

Otocinclus vestitus (dwergotocinclus) wordt maximaal 3,5 cm en is daarmee een van de kleinste algeneters voor het aquarium.

Hoe oud wordt Otocinclus vestitus?

Gemiddeld wordt hij 3 tot 5 jaar oud. Een rustig, schoon en goed beplant aquarium vergroot de kans op een lang leven.

Met hoeveel Otocinclus vestitus houd je ze samen?

Houd er minimaal 6 samen. Het zijn groepsvissen die zich in een groepje een stuk zekerder voelen en actiever zijn.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor Otocinclus vestitus?

Een aquarium van 60 cm (54 liter) is het minimum voor een groepje. Een rijke beplanting zorgt voor schuilplekken en algen om van te grazen.

Met welke vissen kun je Otocinclus vestitus combineren?

Door zijn zeer vreedzame karakter past hij bij andere kleine, rustige vissen, zoals de glowlighttetra, de kardinaaltetra en de pandameerval. Grote of roofzuchtige vissen kun je beter vermijden.

Welke planten passen bij Otocinclus vestitus?

Goed bij elkaar passen amazonezwaardplant en dwergpijlkruid. Hun bladeren bieden schuilplekken en een oppervlak waar de vissen op grazen.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.