Grote naaldmeerval (Sturisomatichthys panamensis)

De grote naaldmeerval, ook wel koninklijke naaldmeerval, is een slanke harnasmeerval met een spitse snuit en lange staartdraden. Een vreedzame algeneter voor een aquarium met stroming.

Grote naaldmeerval (Sturisomatichthys panamensis)
Foto via Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.5)

Over deze vis

De grote naaldmeerval werd in 1889 door het echtpaar Carl en Rosa Eigenmann beschreven, oorspronkelijk onder de naam Loricaria panamensis. De soortnaam verwijst naar Panama, waar het type werd verzameld. Later kwam de soort in het geslacht Sturisoma terecht, en in de recentere literatuur wordt hij inmiddels vaak bij een ander geslacht, Sturisomatichthys, geplaatst. In de handel blijft de oude naam Sturisomatichthys panamensis gangbaar. Naast koninklijke naaldmeerval hoor je ook de naam ‘royal farlowella’, al zijn de echte Farlowella-soorten een andere, nog slankere groep.

Het lichaam is lang en dun, met een spitse, vooruitstekende snuit en een staartvin waarvan de bovenste straal in lange draden uitloopt. Die draden zijn bij mannetjes vaak langer en de kop draagt bij hen borstelige stekeltjes op de wangen. De kleur is een gevlekt bruin dat de vis vrijwel onzichtbaar maakt op hout en steen, en hij zit dan ook bijna roerloos.

In het wild komt de soort voor van de Panamese Pacifische helling oostwaarts tot in het noorden van Colombia, in onder andere de Tuira en de Atrato. Hij leeft daar in stromend water met een steen- en houtbodem. Onderzoekers rekenen soorten uit dit geslacht tot de facultatieve luchtademhalers, wat betekent dat ze bij zuurstofarm water lucht kunnen opnemen. De IUCN beoordeelde de soort in 2020, en een bijzondere bedreiging is niet bekend.

In de aquariumhobby is hij al lang bekend en wordt hij regelmatig aangeboden. Over zijn geschiedenis in de handel is weinig gedocumenteerd, en over zijn levenswijze in het wild is niet veel gepubliceerd. Meestal gaat het om kweekdieren, die vaak gevoeliger zijn voor water van wisselende kwaliteit dan hun stoere uiterlijk doet vermoeden.

In het kort

Wetenschappelijke naamSturisomatichthys panamensis (voorheen Sturisoma panamense)
FamilieLoricariidae (harnasmeervallen)
HerkomstNoordwest-Zuid-Amerika (Colombia, Ecuador) tot in het oosten van Panamá
VindplaatsZuid-Amerika, Midden-Amerika – Colombia, Ecuador, Panama – Rivieren aan de Pacifische kant
Maximale grootte20 – 25 cm
Minimale aquariumgrootte120 cm / 250 liter
Temperatuur23 – 28 °C
pH6,5 – 7,5
Hardheid (GH)4 – 15 °dGH
GroepsgroottePaartje of kleine groep
GedragVreedzaam
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur10 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgroottePaar of kleine groep

Welke vissen passen bij de Grote naaldmeerval?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Sturisomatichthys verwijst naar de nauwe verwantschap met Sturisoma (middeleeuws Latijn sturio, ‘steur’, en Grieks soma, ‘lichaam’, naar het steurachtige uiterlijk), en ichthys (‘vis’). Het geslacht werd in 1979 beschreven door Isbrücker en Nijssen.

panamensis betekent ‘uit Panama’, de plek waar de vis voor de beschrijving werd gevangen.

De soort werd in 1889 beschreven door Eigenmann en Eigenmann. Vroeger stond hij bekend als Sturisoma panamense.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Deze soort leeft in stromende rivieren op stenen en hout.

Waterwaarden in de natuur: zacht tot middelhard.

Waterwaarden in het aquarium

  • Veel zuurstof en stroming

Aquarium en inrichting

Vanaf 120 cm met stroming, hout en stenen. Houd rustige medebewoners.

Biotoop nabootsen: zand, rivierkiezel, wortels en een stromingspomp.

Voeding

In de natuur: algen en aangroei.

In het aquarium: algentabletten, groente (courgette) en af en toe diepvriesvoer.

Voortplanting

Het vrouwtje legt de eieren op een gladde ondergrond, vaak de ruit; het mannetje bewaakt ze.

Tips uit de praktijk

Houders vinden de grote naaldmeerval een sierlijke vis die bovendien regelmatig kweekt in het aquarium.

De eerste weken zijn voor deze soort de kwetsbaarste. Nieuwe dieren zijn vaak mager en schrikachtig, en ze eten pas goed als het rustig is en er stroming en schuilplaatsen zijn. Andere houders merken vaak dat een naaldmeerval die de eerste maand goed eet, daarna veel robuuster wordt. Geef hem courgette of komkommer en laat het liggen; hij eet er vaak ’s avonds van.

Een veelgemaakt probleem is een magere buik, omdat hij tegen felle eters niet op kan. Voer daarom een deel van het voer als het licht uit is, zodat hij rustig aan de beurt komt. Ook slecht water heeft een snel effect: bij te weinig zuurstof of vuil water zie je hem snel achteruitgaan.

Wat je pas na maanden merkt, is dat het vrouwtje eieren op de ruit of op een glad stuk hout kan leggen. Het mannetje bewaakt ze, en met wat geluk kom je kleine naaldjes tegen tussen het plantenmateriaal. Voor de jongen zijn fijn aangroeivoer en een schone bak belangrijk. In een gezelschapsaquarium met kleine, rustige vissen gaat hij goed samen; met bonte, drukke eters verliest hij het vaak.

Advies: kies deze vis als je een mooi ingericht aquarium met stroming hebt en rustige buren. Voor een klein aquarium of een bak met vraatzuchtige vissen is hij niet de beste keuze.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Elegante vorm
  • Vreedzaam
  • Kweekt in het aquarium

Nadelen

  • Gevoelig voor slechte waterkwaliteit
  • Wordt verdrongen door vraatzuchtige vissen

Veelgestelde vragen over de grote naaldmeerval

Hoe groot wordt de grote naaldmeerval?

De grote naaldmeerval (Sturisomatichthys panamensis) wordt 20 tot 25 cm lang en ongeveer 10 jaar oud.

Met hoeveel grote naaldmeervallen houd je ze samen?

Je houdt een paartje of een kleine groep. Het zijn vreedzame dieren die goed samenleven.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de grote naaldmeerval?

Kies een aquarium van minimaal 120 cm en 250 liter, bij voorkeur met enige stroming. De soort is gemiddeld moeilijk en eet zachte algen en plantaardig voer.

Met welke vissen kun je de grote naaldmeerval combineren?

Hij past bij rustige vissen zoals de koplampje, de keizertetra en de ramirezi.

Welke planten passen bij de grote naaldmeerval?

Goede keuzes zijn de hartbladige zwaardplant en de rode cabomba. Brede bladeren dienen ook als rustplaats.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.