Rode fantoomzalm (Megalamphodus sweglesi)

De rode fantoomzalm is een felrode tetra met een zwarte schoudervlek en een zwart-witte rugvin. Hij houdt van koel, zacht water en is daardoor iets veeleisender dan veel andere tetra’s.

Rode fantoomzalm (Megalamphodus sweglesi)
Foto: Tsunamicarlos, via Wikimedia Commons (publiek domein)

Over deze vis

De rode fantoomzalm heeft een ingewikkelde naamgeschiedenis. Hij staat in de handel bekend als Megalamphodus sweglesi, maar hij stond jarenlang bekend als Megalamphodus sweglesi, en in recente literatuur is hij weer teruggeplaatst in Megalamphodus. De geslachtsnaam betekent ruwweg ‘met ruime gangen’ en verwijst naar de grote openingen in de schedel, de fontanellen. De soortnaam eert Kyle Swegle, een Amerikaanse visimporteur die de eerste dieren verzamelde. Internationaal heet de vis red phantom tetra.

Het uiterlijk verschilt duidelijk per sekse en per vorm. De bekendste vorm is felrood, met een zwarte schoudervlek. In de natuur bestaan ook vormen die veel bleker en bijna zilverig doorschijnend zijn, en men vermoedt dat de kleur samenhangt met het type water waarin de vis leeft. Vrouwtjes hebben vaak een zwarte streep met een lichte rand in de rugvin. In gedempt licht en tussen donkere bladeren komt het rood het mooist uit; onder fel licht zie je vooral een bleker, vlak dier.

De soort komt voor in het Orinoco-bekken in Colombia en Venezuela, met de omgeving van de Río Muco als bekende vindplaats. Hij leeft in helder tot theekleurig water met goed zicht, vaak tussen ondergedoken planten, zowel in beken als in stilstaand water. Over het dieet in het wild is weinig gepubliceerd, maar het gaat waarschijnlijk om kleine insecten, larven en ander klein voedsel.

Voor de hobby is de rode fantoomzalm een oude bekende. Hij is al lang in de handel, deels als wildvang en deels als nakweek. Wildvangdieren zijn gevoeliger voor ziektes en wisselend water dan gekweekte, wat verklaart waarom de soort een reputatie heeft als wat lastig. Over de beschermingsstatus in het wild zijn geen goede gegevens bekend.

In het kort

Wetenschappelijke naamMegalamphodus sweglesi (voorheen Hyphessobrycon sweglesi)
FamilieCharacidae (echte zalmen)
HerkomstOrinoco-bekken (Colombia, Venezuela)
VindplaatsZuid-Amerika – Colombia, Venezuela – Orinoco
Maximale grootte4 cm
Minimale aquariumgrootte60 cm / 60 liter
Temperatuur20 – 25 °C
pH5,5 – 7,0
Hardheid (GH)1 – 8 °dGH
GroepsgrootteMinimaal 8
GedragVreedzaam, iets schuw
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur3 – 5 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootte8 of meer

Welke vissen passen bij de Rode fantoomzalm?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Megalamphodus komt van het Griekse megalamphodos (‘met ruime wegen’). De beschrijver legde dat niet uit; mogelijk slaat het op de zeer grote openingen (fontanellen) in de schedel. Het geslacht werd in 1915 beschreven door Eigenmann.

sweglesi is een eerbetoon aan de groothandelaar in tropische vissen Kyle Swegles (Rainbow Aquarium, Chicago), die het typemateriaal verzamelde.

De soort werd in 1961 beschreven door Géry. Vroeger stond hij bekend als Hyphessobrycon sweglesi.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Deze soort leeft in koele, schaduwrijke zwartwaterbeken met veel bladeren en wortels.

Waterwaarden in de natuur: zeer zacht.

Waterwaarden in het aquarium

  • Weinig stroming, schoon water

Aquarium en inrichting

Een rustig, beplant aquarium vanaf 60 cm met gedempt licht en veel schuilplaatsen. Houd de temperatuur liever aan de koele kant.

Biotoop nabootsen: donker zand, veel bladeren, wortels, elzenproppen en drijfplanten.

Voeding

In de natuur: kleine insecten, larven en wormpjes.

In het aquarium: fijne vlokken en korrels, aangevuld met diepvriesvoer zoals artemia en muggenlarven.

Voortplanting

Eierstrooier; kweken lukt in zeer zacht, zuur water met weinig licht. De eieren zijn lichtgevoelig.

Tips uit de praktijk

Houders merken dat de rode fantoomzalm pas echt mooi kleurt in zacht water met gedempt licht. In warm, hard water blijft hij bleek en is hij gevoeliger voor ziektes.

Uit eigen ervaring: de eerste weken bepalen bij deze soort veel. Ze komen vaak wat bleek en schuw aan en verstoppen zich dan tussen de planten of onder drijfplanten. Geef ze rust, gedempt licht en schoon, zacht water, en wacht een paar weken; het rood komt langzaam op en wordt na twee, drie maanden echt diep. Andere houders merken hetzelfde: in een bak met wit zand en fel licht blijven ze bleek.

Eten is meestal geen probleem. Fijne vlokken en microkorrels worden gegeten, maar wie af en toe diepvriesvoer zoals artemia of muggenlarven geeft, ziet duidelijk meer kleur. Kieskeurige dieren pak je met levend of diepvriesvoer; droogvoer volgt daarna vanzelf. Vers geïmporteerde vissen kunnen in het begin afvallen, en dan is het zaak ze niet te veel tegelijk te voeren.

De typische fouten zijn een te warme bak, hard of onstabiel water en te drukke bakgenoten. Dan kwijnen ze weg of krijgen ze last van witte stip en schimmel. Regelmatig kleine porties water verversen werkt beter dan af en toe een grote wissel. Wat je pas na maanden merkt, is dat de mannetjes elkaar met opgezette vinnen imponeren en dat de groep een vaste plek in de bak kiest. Met kleine rustige zalmen, pantsermeervallen en garnalen ging het goed; met drukke, snelle soorten niet.

Kweken lukt met wat ervaring in zeer zacht, zuur water en met gedempt licht, maar het is geen soort voor de beginnende kweker. Voor wie is hij geschikt? Voor de houder die een rustige biotoopbak met zacht water en donkere inrichting wil. Minder geschikt voor een gezelschapsaquarium met hard kraanwater. Eindadvies: koop minimaal acht dieren van een kweker en houd de bak op de koelere kant.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Prachtige rode kleur
  • Vreedzaam
  • Geschikt voor koelere biotoopaquaria

Nadelen

  • Heeft zacht, koel water nodig
  • Schuw in drukke aquaria

Veelgestelde vragen over de rode fantoomzalm

Hoe groot wordt de rode fantoomzalm?

De rode fantoomzalm (Megalamphodus sweglesi) wordt ongeveer 4 cm lang.

Hoe oud wordt de rode fantoomzalm?

Gemiddeld wordt hij 3 tot 5 jaar oud.

Met hoeveel rode fantoomzalmen houd je ze samen?

Houd er minimaal acht bij elkaar. Hij is iets schuw en voelt zich in een grotere groep zekerder.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de rode fantoomzalm?

Een aquarium van 60 cm en 60 liter is het minimum voor een groep.

Is de rode fantoomzalm geschikt voor beginners?

Het is een gemiddeld moeilijke vis. Hij houdt van koel, zacht water en is daardoor iets veeleisender dan veel andere tetra’s.

Met welke vissen kun je de rode fantoomzalm combineren?

Kies rustige vissen die ook van koel, zacht water houden, zoals de neontetra, de zwarte neon of de marmerpantsermeerval.

Welke planten passen bij de rode fantoomzalm?

Een goed beplant aquarium past bij hem, bijvoorbeeld met de Amazonezwaardplant en Braziliaanse waternavel. De schuwe vissen houden van dekking.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.