Mangopleco L047 (Baryancistrus chrysolomus)

De mangopleco L047 is een stevige, kleurrijke pleco met een donkere basis en gele of oranje vlekken en randen. Hij komt uit de Rio Xingu, is gevoelig voor slecht water en houdt van warm, stromend water; een echte liefhebbersvis voor wie zijn bak goed op orde heeft.

Mangopleco L047 (Baryancistrus chrysolomus)
Foto: 5snake5, via Wikimedia Commons (CC0)

Over deze vis

De mangopleco droeg jarenlang alleen het nummer L047. Pas in 2011 kreeg hij een wetenschappelijke naam: Baryancistrus chrysolomus, beschreven door Rapp Py-Daniel, Zuanon en De Oliveira. De soortnaam verwijst naar het goud in zijn kleuring, en in de hobby wordt hij vanwege zijn gele tot oranje tinten met een mango vergeleken. Een L-nummer geeft in de handel doorgaans meer zekerheid dan een bijnaam.

Het geslacht Baryancistrus bestaat uit stevig gebouwde plecos van rotsige, snelstromende rivieren, waarvan de bekendste de Xingu-soorten zijn. Verwanten als de zonnepleco L014 en de gouden wolkenpleco horen bij een ander, nauw verwant geslacht en delen dezelfde rivier. Dat maakt de Xingu tot een van de grootste bronnen van kleurrijke plecos, en tegelijk tot een gebied waar vissers en aquarianen veel van hebben gehaald.

De mangopleco heeft een donkerbruin tot zwart lichaam met gele tot oranje stippen en een gele rand langs de rug- en staartvin. Jonge dieren zijn vaak het felst gekleurd; bij volwassen vissen vervaagt de tekening soms wat en wordt het lichaam robuuster, met een bredere kop. Mannetjes hebben meer odontoden en een breder hoofd dan vrouwtjes.

In de natuur is de soort endemisch voor de Xingu. Volgens onderzoek leeft hij op de bodem bij fijn sediment en eet hij vooral diatomeeën en larven van ongewervelden die daarbij horen, een veel gevarieerder menu dan het beeld van een pure algeneter. Ook is opgemerkt dat jonge dieren op rotsig terrein dicht bij de oever zitten, terwijl volwassenen op vlakke rotsen op de bodem te vinden zijn; de habitat verandert dus met de leeftijd.

De IUCN heeft hem als niet bedreigd aangemerkt, maar de Xingu is sterk veranderd door de grote stuwdam bij Belo Monte. Wie de wildvangst koopt, koopt daarmee een vis uit een rivier die onder druk staat, en het is een reden om liever een gekweekt dier te zoeken als dat beschikbaar is.

In het kort

Wetenschappelijke naamBaryancistrus chrysolomus
FamilieHarnasmeervallen (Loricariidae)
HerkomstBrazilië (Rio Xingu)
VindplaatsZuid-Amerika – Brazilië – Rio Xingu (Volta Grande), Rio Curuá
Maximale groottecirca 22 cm
Minimale aquariumgrootte120 cm / 240 liter
Temperatuur27 – 31 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)2 – 12 °dGH
GroepsgrootteSolitair; oudere mannetjes zijn intolerant
GedragJong vreedzaam, volwassen territoriaal naar soortgenoten
MoeilijkheidGemiddeld tot moeilijk
Levensduur10 – 15 jaar (schatting)
KarakterVreedzaam, territoriaal
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteAlleen

Welke vissen passen bij de Mangopleco L047?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Baryancistrus komt van het Griekse barys (‘zwaar’) en Ancistrus, naar het brede, stevige lichaam van B. niveatus. Het geslacht werd in 1989 beschreven door Rapp Py-Daniel.

chrysolomus komt van het Griekse chrysos (‘goud’, volgens de beschrijvers oranje of geel) en loma (‘zoom, rand’). Het slaat op de witachtig oranje band langs de rand van rug- en staartvin bij jonge vissen, die bij volwassen dieren smaller wordt.

De soort werd in 2011 beschreven door Rapp Py-Daniel, Zuanon en Ribeiro de Oliveira.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De mangopleco is endemisch in het stroomgebied van de Rio Xingu in de Braziliaanse deelstaat Pará. Hij leeft vooral in de Volta Grande, de grote bocht boven de Belo Monte-stuwdam, en in de bovenloop van de zijrivier Curuá. Het gebied wordt gekenmerkt door snelstromend water, rotsblokken en stroomversnellingen.

Op de stenen groeien algen en diatomeeën, waar hij van leeft. Het water is helder, zuurstofrijk en warm. Door de stuwdam en andere ingrepen staat de leefomgeving onder druk, wat de soort extra kwetsbaar maakt en de vraag naar gekweekte exemplaren groter.

Waterwaarden in het aquarium

Deze soort eist onberispelijk water. Regelmatig verversen en sterke stroming zijn een must.

  • Ververs wekelijks een groot deel van het water; ruim een derde tot meer dan de helft is gangbaar.
  • Gebruik krachtige filters en extra pompen voor stroming.
  • Houd het zuurstofgehalte hoog en het nitraat zo laag mogelijk.
  • Kies een warme temperatuur, maar zorg dat de verwarming betrouwbaar werkt.

Aquarium en inrichting

Ga uit van minimaal 120 cm lengte en een bak met veel oppervlak. Gebruik rotsblokken, kiezel en grind voor een rivierlandschap, met genoeg spleten om te schuilen. Zorg voor licht op de stenen, zodat er algen en biofilm kunnen groeien.

Planten zijn zelden een probleem, maar in een sterk doorstroomde bak groeien veel soorten slecht. Anubias op steen werkt goed. Een deksel is aan te raden, want plecos kunnen bij schrik behoorlijk springen.

Biotoop nabootsen: een sterke stroming, ronde rotsblokken van verschillende grootte, grind en zand, en veel licht op de stenen, zoals in de Volta Grande.

Gedrag en gezelschap

Jonge mangoplecos zijn vrij vredig, maar oudere mannetjes worden steeds intoleranter naar soortgenoten. Houd daarom liever één dier. Naar andere soorten is hij meestal rustig, zolang ze zijn schuilplaats met rust laten.

Geschikte buren zijn vissen die hogerop zwemmen, zoals roodkopzalmen, kardinaaltetra’s of een altum-maanvis, die van warm water houdt. Andere Xingu-plecos zoals de zonnepleco L014 vragen vergelijkbare omstandigheden.

Voeding

In de natuur: vooral algen (diatomeeën en draadalgen) en een klein aandeel ongewervelden die hij van de stenen schraapt.

In het aquarium: bied groene zinktabletten, blanke groenten, gelatinevoer en af en toe diepvriesvoer als rode muggenlarven. Rotsen met algengroei zijn een extra bron. Tip: geef kleine porties, vaker per week, en haal alles wat overblijft snel weg zodat het water schoon blijft.

Voortplanting

Voortplanting in het aquarium is niet gemeld. In het wild is hij waarschijnlijk een holenbroeder, zoals de meeste verwante Baryancistrus-soorten. Mannetjes hebben meestal een bredere kop en meer odontoden. Wie deze soort wil kweken, staat voor een pittige uitdaging; realistisch gezien is het vooral een vis om te houden en niet om mee te kweken.

Tips uit de praktijk

De mangopleco is een voorbeeld van een vis die er in de winkel prachtig uitziet, maar in een gewone bak vaak tegenvalt. In goed doorstroomd, warm en schoon water zie je hem pas echt opleven: hij graast dan actief en toont zijn kleuren.

Andere houders merken vaak dat hij bij slechte waterkwaliteit snel afvalt en hun vertrouwen verliest. Wie zijn waterwissels niet volhoudt, moet zich een andere soort aanschaffen. Hij verdraagt geen nalatigheid, maar beloont goede zorg ruimschoots.

Eerlijk advies: laat deze soort over aan ervaren houders met een goed ingerichte, stromende bak. Kies liever voor een van de robuustere plecos als dit je eerste pleco is.

De eerste weken na aankoop zijn bepalend. Een mangopleco die net uit een lange transportketen komt, is vaak mager en schrikachtig. Houd de omstandigheden dan rustig en stabiel, verhuis niets in het decor en voer kleine porties. Zit hij in het begin ver onder zijn gewicht, dan is dat de belangrijkste indicator; een vis die na twee weken nog niet aankomt, heeft doorgaans iets nodig wat de bak niet biedt, zoals meer stroming of meer variatie in het voer.

Wat andere houders merken is dat hij ondanks zijn algenetende naam niet met alleen tabletten goed blijft. Een mix van gelatinevoer, groente en af en toe diepvriesvoer lijkt hem het beste te doen. Kieskeurige eters accepteren vaak sneller een gelatinevoer met een geurige toevoeging, of tabletten die je vlak voor het uitdoen van het licht in de stroming legt. Geduld is hier het beste trucje.

Typische fouten zijn een te warme en stilstaande bak, weinig verversen en hoge nitraatwaarden. Zulk water gaat op den duur ten koste van de conditie: hij verliest eetlust, wordt donker en trekt zich terug. Wees ook voorzichtig met medicijnen; plecos van dit type reageren gevoelig op middelen die de zuurstof of het water aantasten.

Pas na maanden zie je hoe territoriaal hij eigenlijk is. Een jong dier lijkt vreedzaam, maar een volwassen dier verdedigt zijn hol. Een tweede pleco met dezelfde bouw in dezelfde bak geeft dan vaak spanning. Combineren met vissen uit het middelste deel van de bak gaat goed. Kweek is voor zover bekend niet gemeld.

Eerlijk eindadvies: de mangopleco is een mooie, maar veeleisende vis. Heb je een goed doorstroomde, warme en trouw onderhouden bak, dan is hij de moeite waard. Wil je iets makkelijks voor het gezelschapsaquarium, kies dan een robuustere soort.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Opvallende kleuren
  • Eet veel algen
  • Vreedzaam als jong dier
  • Blijft compact voor een Xingu-pleco

Nadelen

  • Vraagt onberispelijk water en veel stroming
  • Volwassen mannetjes onverdraagzaam
  • Duur en niet gekweekt

Lees ook: water verversen in je aquarium en algen bestrijden.

Veelgestelde vragen over de mangopleco L047

Hoe groot wordt de mangopleco?

De mangopleco (Baryancistrus chrysolomus) wordt ongeveer 22 cm lang. Hij heeft een donkere basis met gele of oranje vlekken en randen.

Hoe oud wordt de mangopleco?

Naar schatting wordt hij 10 tot 15 jaar oud.

Hoe groot moet het aquarium zijn voor de mangopleco?

Een aquarium van minstens 120 cm lengte en 240 liter is nodig. Houd één exemplaar, want oudere mannetjes zijn intolerant naar soortgenoten.

Is de mangopleco geschikt voor beginners?

Hij geldt als gemiddeld tot moeilijk. Hij is gevoelig voor slecht water en houdt van warm, stromend water, dus je aquarium moet goed op orde zijn.

Wat eet de mangopleco?

Hij is een algen- en houteter. Bied hem plantaardig voer, groenten en onbehandeld hout, aangevuld met af en toe dierlijk voer.

Met welke vissen kun je de mangopleco combineren?

Rustige Zuid-Amerikaanse vissen die van warm water houden passen goed, zoals de Kardinaaltetra en de Roodkopzalm. Ook de Altifrons-aardeter kan een goede buur zijn.

Welke planten passen bij de mangopleco?

De Amazonezwaardplant en Alternanthera reineckii geven dekking en schaduw in een warm Zuid-Amerikaans aquarium.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.