Tijgerlotus (Nymphaea lotus)

De tijgerlotus is een waterlelie met gevlekte, golvende bladeren en opvallende witte bloemen die in het donker opengaan. Hij is populair omdat hij een aquarium meteen een imposante achtergrond geeft, al heeft hij daar ook wel wat ruimte en licht voor nodig.

Tijgerlotus (Nymphaea lotus)
Foto: Meneerke bloem, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Over deze plant

Nymphaea lotus is in 1753 beschreven door Carl Linnaeus, de grondlegger van de moderne naamgeving van planten en dieren. De soort hoort bij de waterleliefamilie (Nymphaeaceae), samen met de bekende vijverleliën. Hij wordt ook wel de witte Egyptische lotus genoemd en geldt als nationale bloem van Egypte. Let op: de naam lotus is hier misleidend, want de echte lotus (Nelumbo) is een heel andere plant.

Wat de plant zo bijzonder maakt zijn de bladeren. Onder water zijn ze groen of rood met een vlekkerig patroon, wat de naam tijgerlotus verklaart. Ze zijn golvend en hebben een getande rand. Drijfbladeren kunnen volgens Wikipedia 10 tot 32 centimeter lang worden. Onder de grond zit een knol of rizoom waaruit de bladeren en bloemstelen groeien. In de handel zie je een rode en een groene vorm, die verder dezelfde soort zijn.

De bloemen zijn wit tot crèmekleurig, geurig en openen zich in de avond en nacht. Ze meten 10 tot 18 centimeter en steken boven water uit. In een aquarium komt een plant alleen tot bloei als hij tot aan het oppervlak groeit, en dan neemt hij snel de hele wateroppervlakte over met drijfbladeren.

De soort komt voor in delen van Afrika en Zuidoost-Azië, in zoet, warm water. In de natuur kan de knol een droog seizoen overleven. In de hobby wordt hij vooral als knol verkocht, die je in de bodem legt, waarna hij uitloopt.

In het kort

Wetenschappelijke naamNymphaea lotus
FamilieNymphaeaceae (waterleliefamilie)
HerkomstAfrika en Zuidoost-Azië
VindplaatsAfrika – Onder andere Egypte en tropisch Afrika – Zoet, warm, stilstaand tot langzaam stromend water
Hoogte30 – 60 cm
GroeisnelheidSnel
LichtVeel
CO2Aanbevolen
Temperatuur22 – 28 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)3 – 15 °dGH
Plaats in het aquariumAchtergrond
VermeerderingKnolscheuten en uitlopers
MoeilijkheidMakkelijk

Natuurlijke leefomgeving

De tijgerlotus groeit in warm zoet water, zoals poelen, meren en traag stromende rivieren. De wortels zitten in de modderige bodem en de bladeren drijven aan het oppervlak, in de volle zon. Als het water in het droge seizoen wegvalt, overleeft de knol in de bodem tot het regent.

In een aquarium kopieer je die omstandigheden door de plant veel licht en een voedselrijke bodem te geven. Zonder voldoende licht blijft hij klein en wordt hij sloom.

Verzorging in het aquarium

De tijgerlotus is geen plant voor een klein bakje. Hij vraagt ruimte en licht en groeit snel zodra hij op gang is. Let op deze punten:

  • Licht: veel licht is nodig voor een compacte, gezonde plant. Met te weinig licht strekt hij zich uit en worden de bladeren bleek.
  • Voeding en bemesting: geef wortelmest in de vorm van tabletten bij de knol en een vloeibare meststof voor de bladeren. Waterleliën zijn veelvraten.
  • Bodem: een voedselrijke bodem met wat grind of zand is goed. Leg de knol los in de bodem en bedek hem niet geheel.
  • Snoeien: knip drijfbladeren regelmatig weg, anders houden ze het licht tegen voor de rest van de bak.

Planten en vermeerderen

Zet de knol met het bovenste deel net boven de bodem. Als je hem helemaal begraaft, kan hij gaan rotten. Wanneer je de knol te diep plant, loopt hij moeilijk uit. Na een paar weken verschijnen de eerste bladeren, eerst klein en onder water, later groter.

Vermeerderen gaat via zijscheuten van de knol of via uitlopers. Die kun je losmaken en apart planten wanneer ze enkele bladeren hebben. Tegelijk houdt het snoeien de hoeveelheid planten in toom.

Geschikt voor

Dankzij zijn omvang past de tijgerlotus het best in een groter aquarium, bij vissen die de bodem met rust laten. Een Afrikaanse inrichting met bijvoorbeeld de gestreepte kribensis past goed, mits de vissen niet in de knol wroeten. Graafvissen als de bultkopcichlide kunnen de bodem rond de plant verstoren, dus geef de knol een stevige plek.

Tips uit de praktijk

Typisch voor de tijgerlotus is dat hij in het begin heel weinig lijkt te doen en dan ineens explodeert. De eerste weken zie je vaak niets, of er smelten een paar bladeren weg. Dat is normaal: de knol heeft tijd nodig om wortel te schieten. Zodra hij op gang komt, groeien de bladeren tot aan het oppervlak.

Wat daarna gebeurt, verrast veel houders: de drijfbladeren bedekken het oppervlak en nemen het licht weg voor andere planten. Andere houders merken vaak dat ze elke paar weken moeten snoeien om de rest van het aquarium niet te laten verkommeren. Wie dat vergeet, ziet de planten onderin langzaam teruglopen.

Algen op de bladeren komen voor bij te veel licht en te weinig bemesting, vooral bij de wat oudere onderwaterbladeren. Een tijgerlotus houdt zichzelf deels schoon doordat hij constant nieuwe bladeren maakt. Oude bladeren knip je gewoon weg. Slakken knagen soms aan de bladeren, wat er rommelig uit kan zien, maar de plant herstelt zich meestal.

Met vissen werkt de plant goed. Cichliden die graven kunnen de knol loswoelen, dus geef hem een stevige plek of leg er een steen naast. Kleinere, rustige vissen vinden de schaduw onder de drijfbladeren prettig, terwijl vissen die veel zonlicht nodig hebben er minder baat bij hebben.

Eerlijk advies: neem hem alleen als je er ruimte voor hebt en bereid bent regelmatig te snoeien. Dan krijg je een indrukwekkende plant, soms zelfs met bloemen die in de avond opengaan.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Opvallende, gevlekte bladeren
  • Groeit snel en geeft veel schaduw en schuilplaatsen
  • Kan bloemen vormen die boven water uitsteken
  • Neemt voedingsstoffen op en remt zo algen af
  • Goed te vermeerderen

Nadelen

  • Neemt snel veel ruimte in en overschaduwt andere planten
  • Vraagt veel licht en voeding
  • Knol kan wegrotten als hij te diep ligt

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke plant en elk aquarium is anders: let op je licht, bemesting en waterwaarden en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.