Sterrenhemel-antennemeerval (Ancistrus dolichopterus)

Ancistrus dolichopterus (L183) is een donkere antennemeerval met witte stippen en witte vinranden, als een sterrenhemel. Hij blijft klein en is geschikt voor veel gezelschapsaquaria.

Sterrenhemel-antennemeerval (Ancistrus dolichopterus)
Foto: JanRehschuh, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Over deze vis

Deze antennemeerval werd in 1854 door Rudolf Kner beschreven. De geslachtsnaam Ancistrus komt uit het Grieks en verwijst naar een vishaak, een verwijzing naar de haakvormige stekeltjes op het kieuwdeksel. De soortnaam dolichopterus betekent ‘lange vin’ en slaat op de hoge rugvin. Onder handelaren staat de vis als L183, en de bijnaam sterrenhemel of ‘starlight bristlenose’ komt van de witte stippen op het donkere lijf. Vroeger werd hij in de literatuur weleens verward met andere soorten, zoals Ancistrus hoplogenys, en ook nu nog worden verschillende gestippelde antennemeervallen door elkaar gehaald.

Het lichaam is bedekt met beenplaten en de kop draagt bij de mannetjes de bekende vlezige tentakels op de snuit. Die tentakels ontbreken bij vrouwtjes, en ook de stekeltjes op borstvinnen en kieuwdeksel zijn bij mannetjes veel sterker ontwikkeld. Een bijzonderheid van de soort is het aantal zachte stralen in de rugvin, dat hoger ligt dan bij andere Ancistrus-soorten. De grondkleur is donkerbruin tot zwart, met witte stippen en een lichte rand langs de vinnen.

In het wild leeft de soort waarschijnlijk in het middelste en onderste deel van het stroomgebied van de Rio Negro in de Braziliaanse deelstaat Amazonas, hoewel de opgaven over de exacte verspreiding uiteenlopen. Hij bewoont stromende beken en zijrivieren met zuur zwartwater. Hij is waarschijnlijk een omnivore foerageur met een voorkeur voor kleine waterdieren, wat verklaart waarom hij in het aquarium niet alleen van algen leeft. Over zijn levensgeschiedenis in het wild is verder weinig gepubliceerd.

In de hobby is L183 vooral gewild bij liefhebbers die iets bijzonders zoeken naast de gewone antennemeerval. Hij is duurder dan de standaardkweekvorm, en dat komt doordat veel dieren nog uit de natuur afkomstig zijn. Een beschermingsstatus van de IUCN is voor deze soort niet gevonden.

In het kort

Wetenschappelijke naamAncistrus dolichopterus
FamilieLoricariidae (harnasmeervallen)
HerkomstRio Negro en middenloop van de Amazone (Brazilië)
VindplaatsZuid-Amerika – Brazilië – Rio Negro en midden-Amazone
Maximale grootte12 – 13 cm
Minimale aquariumgrootte80 cm / 100 liter
Temperatuur24 – 28 °C
pH5,5 – 7,5
Hardheid (GH)1 – 12 °dGH
GroepsgroottePaartje of 1 mannetje met enkele vrouwtjes
GedragVreedzaam
MoeilijkheidMakkelijk
Levensduur8 – 10 jaar
KarakterVreedzaam
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenJa
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteHarem: 1 mannetje met meerdere vrouwtjes

Welke vissen passen bij de Sterrenhemel-antennemeerval?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Ancistrus is door Kner niet uitgelegd, maar komt vermoedelijk van het Griekse ankistron (‘vishaak’). Dat slaat op de haakvormige stekels op de kieuwdeksels van volwassen mannetjes, die bij vrouwtjes minder ontwikkeld zijn of ontbreken. Het geslacht werd in 1854 beschreven door Kner.

dolichopterus komt van het Griekse dolichos (‘lang’) en pteron (‘vin’), naar de hoge rugvin.

De soort werd in 1854 beschreven door Kner.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

Deze antennemeerval leeft in zwartwater tussen ondergedompeld hout.

Waterwaarden in de natuur: zeer zacht.

Waterwaarden in het aquarium

  • Veel zuurstof

Aquarium en inrichting

Vanaf 80 cm met kienhout (om aan te raspen) en holen.

Biotoop nabootsen: zand, veel wortels, bladeren en kokosnoothollen.

Voeding

In de natuur: algen, aangroei en detritus.

In het aquarium: algentabletten, groente en af en toe diepvriesvoer.

Voortplanting

Holenbroeder; het mannetje bewaakt de eieren in een hol.

Tips uit de praktijk

Houders vinden L183 een prachtige, kleinblijvende antennemeerval die ook in zacht zwartwater goed gedijt.

De eerste weken na aankoop zijn vaak stil. Een nieuwe L183 kruipt in een hol of onder een wortel en komt vooral in de schemering tevoorschijn. Andere houders merken vaak dat de stippen bij een donker aquarium met bladeren en hout veel beter uitkomen dan in een felverlichte bak met wit zand. Als hij eenmaal gewend is, zie je hem ook overdag af en toe op het hout knagen.

Eten is zelden een probleem. Algentabletten, plakjes komkommer en courgette worden meestal snel geaccepteerd, en met wat diepvriesvoer erbij blijft hij in goede conditie. Omdat hij een voorkeur voor dierlijk voer heeft, is het slim om regelmatig iets eiwitrijks te geven in plaats van alleen plantaardig voer. Kienhout blijft belangrijk, want hij knabbelt er graag op.

Wat je pas na maanden merkt, is dat mannetjes hun hol echt verdedigen. Twee mannetjes in een kleiner aquarium gaan vaak steeds harder tegen elkaar op, dus houd het bij een mannetje met een of meer vrouwtjes en zorg voor meer holen dan vissen. Kweekervaringen zijn positief: in een rustig aquarium met kokosnoothollen zie je dat het mannetje de eieren bewaakt, en de jongen zijn met zachte, schone waterverversing goed groot te krijgen.

Advies: L183 is een mooie keuze voor een rustig zuidamerikaans aquarium of een zwartwaterbiotoop, en past goed bij kleine tetra’s. Voor wie een goedkope algeneter zoekt of een vis die de hele dag zichtbaar is, is de gewone antennemeerval een praktischer keuze.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Blijft klein
  • Mooie sterrentekening
  • Eet algen

Nadelen

  • Duurder dan de gewone antennemeerval
  • Mannetjes onderling territoriaal

Veelgestelde vragen over de sterrenhemel-antennemeerval

Hoe groot wordt de sterrenhemel-antennemeerval?

De sterrenhemel-antennemeerval (Ancistrus dolichopterus, L183) wordt 12 tot 13 cm lang en 8 tot 10 jaar oud.

Met hoeveel sterrenhemel-antennemeervallen houd je ze samen?

Houd een paartje of een mannetje met enkele vrouwtjes. Geef elk dier een eigen hol van hout of een buisje.

Is de sterrenhemel-antennemeerval geschikt voor beginners?

Ja, hij is makkelijk en vreedzaam. Een aquarium van 80 cm en 100 liter is groot genoeg.

Met welke vissen kun je de sterrenhemel-antennemeerval combineren?

Hij past bij rustige vissen uit Zuid-Amerika, zoals de koperzalm, de staartvlek-dwergpantsermeerval en de zesstraals-aspidoras.

Welke planten passen bij de sterrenhemel-antennemeerval?

Goed te combineren zijn Alternanthera reineckii en de rode cabomba. Wortelhout erbij geeft hem schuilplekken.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.