De zwarte piranha is de grootste Serrasalmus-soort, met rode ogen en een krachtig gebit. Een solitaire roofvis voor ervaren houders.

Over deze vis
De zwarte piranha is een van de oudste bekende piranha’s. Carl Linnaeus beschreef hem in 1766 als Salmo rhombeus, naar een exemplaar uit Brokopondo aan de Suriname-rivier. De soortnaam verwijst naar de ruitvormige, rombusachtige lichaamsvorm. Later kreeg de vis onder meer de namen Serrasalmus niger, Serrasalmo immaculatus en Serrasalmus boekeri, die nu allemaal als synoniem gelden. Het geslacht Serrasalmus betekent vrij vertaald ‘zaagzalm’, naar de gekartelde buikrand en de scherpe tanden. In het Engels heet hij redeye piranha of black piranha, en dat zorgt voor verwarring met verwante, sterk gelijkende Serrasalmus-soorten.
Het is de grootste piranha-soort. Het lichaam is hoog en van opzij afgeplat, met een sterke kaak en tanden in de vorm van een driehoekig mes. Volwassen vissen zijn egaal grijs tot bijna zwart, met opvallende rode ogen. Jonge dieren zijn veel bonter: zilverkleurig met een donkere tekening van vlekken, die met de jaren verdwijnt naarmate het dier donkerder en effener wordt. Wie een jong exemplaar koopt, heeft dus geen goed beeld van hoe de vis er over een paar jaar uit zal zien.
Het verspreidingsgebied strekt zich uit over het noorden van Zuid-Amerika, ten oosten van de Andes: het Amazone-, Orinoco- en Essequibo-stroomgebied, de Guyana’s en kustrivieren in Noordoost-Brazilië. Volwassen dieren zoeken grotere en diepere riviergedeelten op, terwijl jonge vissen in rustiger, dichtbegroeide water leven. Anders dan het beeld in films is de zwarte piranha geen scholenjager: het is een solitaire, opportunistische eter. Hij eet vis, fruit, zaden en kadavers, en haalt vinnen of stukjes vlees weg bij andere vissen. Tijdens het broedseizoen verdedigt hij zijn nest.
De soort is in de handel algemeen verkrijgbaar en leeft van wildvang. In Florida werd hij ooit uitgezet maar is hij daar weer verdwenen. Zoals bij alle roofvissen geldt dat een piranha nooit in open water thuishoort.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Serrasalmus rhombeus |
|---|---|
| Familie | Serrasalmidae (piranha’s) |
| Herkomst | Amazone- en Orinocobekken, Guyana’s |
| Vindplaats | Zuid-Amerika – Brazilië, Venezuela, Guyana, Suriname – Amazone en Orinoco |
| Maximale grootte | 40–45 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 400 liter (150 cm) |
| Temperatuur | 24 – 28 °C |
| pH | 6,0 – 7,5 |
| Hardheid (GH) | 2 – 12 |
| Groepsgrootte | Strikt solitair |
| Gedrag | Zeer agressief |
| Moeilijkheid | Moeilijk |
| Levensduur | 15–20 jaar |
| Karakter | Roofvis, agressief |
| Eet kleine vissen | Ja |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Nee |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Nee |
| Minimale groepsgrootte | Alleen |
Welke vissen passen bij de Zwarte piranha?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Serrasalmus komt van het Latijnse serra (‘zaag’), naar de gezaagde buikkiel, en salmo (‘zalm’), naar de zalmachtige vetvin. Het geslacht werd in 1803 beschreven door Lacepède.
rhombeus is Latijn voor ‘ruitvormig’, waarschijnlijk naar de ruitachtige vorm van volwassen vissen.
De soort werd in 1766 beschreven door Linnaeus.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
Rivieren en meren met stroming, rotsen en ondergelopen bossen.
Waterwaarden in de natuur: zacht, licht zuur water.
Waterwaarden in het aquarium
- Krachtige filtering en stroming
Aquarium en inrichting
Groot aquarium met wortels, stenen en ruimte om te zwemmen. Voorzichtig bij onderhoud.
Biotoop nabootsen: zand, rotsen, grote wortels en matige stroming.
Voeding
In de natuur: vissen, vinnen en schubben van andere vissen, en zaden.
In het aquarium: vis, garnalen, mosselvlees en roofvissticks.
Voortplanting
In het aquarium vrijwel nooit.
Tips uit de praktijk
Houders waarschuwen: in tegenstelling tot de rode piranha verdraagt hij geen soortgenoten.
De eerste weken met een zwarte piranha draaien vooral om rust en voorzichtigheid. Jonge dieren zijn schuw, verstoppen zich en eten de eerste dagen soms niet. Bied stukjes vis, garnaal of mosselvlees aan en voer niet te veel: het is een vis die meer eet dan goed voor hem is. Met het donkerder worden van de vis verandert ook het gedrag. Hij wordt zekerder en gaat langzaam een eigen plek claimen.
Wat pas na maanden opvalt, is hoe wisselend het humeur is. De ene dag ligt hij rustig bij het hout, de andere dag schiet hij bij elke beweging in de kamer weg of valt hij naar je hand uit. Wees dus altijd voorzichtig bij onderhoud, gebruik een lange tang en steek je hand nooit in de bak als de vis net gevoerd is of geschrokken lijkt. Die rode ogen en het kaakbeen maken van een ongeluk snel een echte verwonding.
Veelgehoorde fouten zijn het combineren van twee of meer piranha’s in een bak die te klein is, en het gebruik van levende voedervissen. Soortgenoten worden vaak aangevallen, vooral als de bak niet groot is en de dieren niet van dezelfde grootte zijn. Levend voer brengt ziektes mee en leert de vis alleen dat alles wat beweegt eetbaar is. Daarnaast is een schone bak belangrijk, want deze vis produceert veel afval.
Eindadvies: geschikt voor ervaren houders die een grote, stevige bak hebben en één vis willen met veel presentie. Niet geschikt voor beginners, voor gezelschapsaquaria of voor huishoudens met kleine kinderen die de bak niet kunnen laten met rust.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Imposant uiterlijk
- Zeer lang levend
Nadelen
- Moet alleen gehouden worden
- Gevaarlijke beet
Veelgestelde vragen over de zwarte piranha
Hoe groot wordt de zwarte piranha?
De zwarte piranha wordt 40 tot 45 cm en is daarmee de grootste Serrasalmus-soort. Hij heeft rode ogen en een krachtig gebit.
Hoe groot moet het aquarium zijn voor de zwarte piranha?
Reken op minimaal 400 liter (150 cm), met een stevig afgesloten deksel en stevige inrichting. Een groot aquarium helpt om stress en agressie te beperken.
Is de zwarte piranha geschikt voor beginners?
Nee, hij is moeilijk om te houden. Het is een zeer agressieve roofvis die strikt solitair gehouden moet worden en 15 tot 20 jaar oud kan worden.
Met welke vissen kun je de zwarte piranha combineren?
Houd hem het liefst alleen, want kleinere vissen worden opgegeten en soortgenoten bijt hij aan. Alleen grote, gepantserde en robuuste vissen in een veel groter aquarium komen eventueel in aanmerking, zoals de Gewone pleco en de Gibbiceps-pleco.
Welke planten passen bij de zwarte piranha?
Drijfplanten zoals Amazonekikkerbeet geven schaduw en dekking. Ook Rode cabomba kan, maar de vis kan zijn omgeving flink overhoop halen.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
