Sultanpleco L264 (Leporacanthicus joselimai)

De sultanpleco L264 is een kleine, gedrongen harnasmeerval met twee opvallende hoektanden in de bovenkaak en witte vinranden bij jonge dieren. Hij blijft veel kleiner dan de meeste andere tandplecos en is daardoor een van de weinige vampierplecos die je in een gewoon aquarium kunt houden.

Sultanpleco L264 (Leporacanthicus joselimai)
Foto: Thomas Siems, via Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)

Over deze vis

Leporacanthicus joselimai werd in 1989 beschreven door Isbrücker en Nijssen. De soortnaam eert de Braziliaanse ichtyoloog José Lima de Figueiredo, die de onderzoekers bij hun werk aan dit geslacht hielp. In de hobby is de vis beter bekend als L264, en ook wel als sultanpleco, in het Duits Weißspitzen-Rüsselzahnwels, vanwege de witte vinranden bij jonge dieren.

Het geslacht Leporacanthicus staat bekend om zijn tanden. Bij deze vampierplecos steken lange, gebogen hoektanden uit de kaak, waarmee ze zich onderscheiden van de bijna al hun verwante plecos. De bekendste is de tandpleco L155 (Leporacanthicus heterodon), die een stuk groter wordt. De sultanpleco is de kleinste van het gezelschap, met een standaardlengte van ongeveer tien centimeter, en dat maakt hem voor veel liefhebbers betaalbaar in ruimte.

Het lichaam is gedrongen en sterk bepantserd, met een donkere basiskleur en lichte stippen. Bij jonge dieren staan er witte randen op de vinnen, wat hem zijn Engelse naam bezorgde. Bij volwassen dieren vervaagt dat wat, en mannetjes krijgen een bredere kop met meer odontoden. De ogen liggen hoog en zorgen voor een alerte, bijna roofdierachtige blik.

In het wild komt hij alleen voor in het stroomgebied van de Tapajós in Brazilië, waar hij ook voor het eerst werd verzameld. Uit veldwaarnemingen is weinig bekend; de bouw van de tanden en het dieet in het aquarium wijzen op een vis die vooral dierlijk voedsel eet en tussen stenen jaagt.

De IUCN beschouwt de soort als kwetsbaar. Het beperkte verspreidingsgebied maakt hem gevoelig voor veranderingen in zijn rivier, en in de handel komt hij vooral als wildvang binnen.

In het kort

Wetenschappelijke naamLeporacanthicus joselimai
FamilieHarnasmeervallen (Loricariidae)
HerkomstBrazilië (Rio Tapajós)
VindplaatsZuid-Amerika – Brazilië – Rio Tapajós
Maximale groottecirca 15 cm
Minimale aquariumgrootte120 cm / 200 liter
Temperatuur25 – 28 °C
pH6,0 – 7,5
Hardheid (GH)2 – 15 °dGH
GroepsgroottePer twee of solitair; onderling territoriaal
GedragNachtactief, vreedzaam naar andere soorten, territoriaal naar soortgenoten
MoeilijkheidGemiddeld
Levensduur10 – 15 jaar (schatting)
KarakterVreedzaam, territoriaal
Eet kleine vissenNee
VinnenbijterNee
Veilig met garnalen en slakkenNee
Kwetsbaar voor vinnenbijtersNee
Geschikt voor gezelschapsaquariumJa
Minimale groepsgrootteAlleen of als paar

Welke vissen passen bij de Sultanpleco L264?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.

Wat betekent de naam?

Leporacanthicus komt van het Latijnse lepus (‘haas’) en Acanthicus: een ‘haas-Acanthicus’, naar de lange, stevige voortanden in de bovenkaak. Het geslacht werd in 1989 beschreven door Isbrücker en Nijssen.

joselimai is een eerbetoon aan de Braziliaanse ichtyoloog José Lima de Figueiredo (geb. 1943) van het zoölogisch museum van de Universiteit van São Paulo. Hij wees de eerste auteur op de ‘bijzondere’ geslachten die nu Leporacanthicus en Hopliancistrus heten.

De soort werd in 1989 beschreven door Isbrücker en Nijssen.

Bron: The ETYFish Project

Natuurlijke leefomgeving

De sultanpleco komt uit de Rio Tapajós, een grote heldere zijrivier van de Amazone in Brazilië. Het is een rivier met veel stroming, rotsbodems en snelstromende stukken tussen zandbanken. De vis leeft daar tussen stenen, holtes en wortelresten en jaagt vooral in de schemering en ’s nachts.

Het water in de Tapajós is helder, zacht tot middelhard en zuurstofrijk. Tijdens het regenseizoen stijgt de waterstand flink en veranderen stroming en voedselaanbod, iets wat kweken in de hobby waarschijnlijk stimuleert. Over de exacte leefwijze in het wild is nog weinig bekend; veel kennis komt uit aquaria.

Waterwaarden in het aquarium

Deze soort komt uit helder, zuurstofrijk stromend water en dat moet je terugzien in je bak. Het water is bij voorkeur zacht tot middelhard en heel schoon, want tandplecos zijn gevoelig voor slecht water.

  • Zorg voor stevige stroming, bijvoorbeeld met een extra pomp of een luchtsteen.
  • Ververs wekelijks een flink deel van het water, ruim voldoende om het nitraat laag te houden.
  • Houd de waterwaarden stabiel; grote schommelingen bevallen slecht.
  • Gebruik een ruim dimensioneerde filter, want de vis is eiwitrijk en vervuilt behoorlijk.

Aquarium en inrichting

Voor één of twee dieren is een aquarium van 120 cm een goede maat. Zorg voor een bodem van zand of fijn grind, want hij graaft zelden maar bewaakt graag zijn plek. Bied meerdere holtes: kokers van leisteen, halve kokosnoten en dikke stukken wortelhout. Dimmer licht of drijfplanten maken hem zichtbaarder overdag.

Planten zijn geen probleem, want hij eet ze niet. Kies robuuste soorten die tegen stroming kunnen, zoals Java-varen of Anubias op hout of steen. Zet niet te veel decoratie in het midden zodat er ook ruimte is voor open water.

Biotoop nabootsen: gebruik zand, ronde rivierstenen en enkele wortels, houd het licht gedempt en zorg voor een sterke stroming van links naar rechts. Voeg een handje beukenbladeren toe voor een natuurlijke sfeer.

Gedrag en gezelschap

De sultanpleco is ’s avonds actief en verbergt zich overdag. Andere soorten laat hij met rust, al kan hij kleine garnalen als voedsel zien. Onderling, en zeker tussen mannetjes, ontstaan ruzies om holtes, dus een enkel dier of een paar in een ruime bak is verstandig.

Goede buren zijn stevige, vreedzame vissen uit hetzelfde water. Denk aan roodkopzalmen, een ramirezi of een groepje Sterbai-pantsermeervallen. Combineer hem liever niet met rustige, trage vissen die op de bodem slapen, zoals andere kleine harnasmeervallen in te krappe bakken. Kijk ook naar de tandpleco als grotere verwant.

Voeding

In de natuur: in de Tapajós eet hij vooral kleine waterdiertjes, insectenlarven en ander dierlijk materiaal dat hij tussen stenen en hout vindt. Plantaardig voedsel speelt nauwelijks een rol.

In het aquarium: geef zinkende voeding met een hoog eiwitgehalte: rode muggenlarven, mysis, gehakte mossel of garnaal en zinkende tabletten. Groenten worden zelden gegeten, dus reken daar niet op. Voer ’s avonds als het licht uit gaat en haal restjes weg. De tip is om een paar keer per week gevarieerd diepvriesvoer te geven, dat verhoogt de conditie merkbaar.

Voortplanting

De sultanpleco is een holenbroeder. Bij het mannetje is de kop vaak breder en met meer odontoden (stekeltjes) bezet. Kweekresultaten in de hobby zijn er, maar uitgebreide verslagen ontbreken. Een paar heeft een eigen grot nodig, veel zuurstof en flink schoon water; frequente verversingen kunnen het broedgedrag aanzetten. Eerlijk gezegd is het geen soort waarmee je even snel kweekt.

Tips uit de praktijk

Het aantrekkelijkste aan deze vis is dat hij gedrag toont dat je bij de meeste plecos mist: hij kijkt rond, verdedigt zijn grot en pakt voer aan met een soort zelfvertrouwen. Die twee hoektanden zorgen voor een indrukwekkend beeld, hoewel hij in de praktijk niet gevaarlijk is voor zijn medebewoners.

Veel mensen kopen hem als algeneter, omdat hij een pleco is. Dat gaat mis: hij is een vleeseter en doet niets aan algen. Wie hem op plantaardig voedsel zet, ziet hem langzaam afvallen. Andere houders merken vaak dat het eerste half jaar de moeilijkste periode is, want net geïmporteerde dieren zijn vaak mager en moeten eerst aansterken.

Advies: kies voor deze soort als je een goed gefilterde, stromende bak hebt en niet op zoek bent naar een schoonmaker. Voor beginners met een gewoon gezelschapsaquarium is hij minder geschikt. Wie een biotoopaquarium voor de Tapajós opzet, heeft er een mooie bodemvis bij.

Let de eerste weken na aankoop vooral op de buik en de eetlust. Een nieuwe sultanpleco is vaak mager en schuw, en verdwijnt in een koker zodra je het licht aandoet. Voer in het begin een paar avonden na elkaar iets dat sterk ruikt, zoals gehakte mossel of garnaal, en wacht af tot hij tevoorschijn komt. Kieskeurige eters accepteren daarna vaak ook rode muggenlarven en mysis.

Wat andere houders vaak zien, is dat hij pas na een paar weken zijn karakter toont. Een schuwe vis wordt dan nieuwsgierig en komt zelfs overdag naar voren zodra er gevoerd wordt. Zijn kleur verandert nauwelijks, maar in gedempt licht komt de tekening het best uit.

De typische fouten zijn plantaardig voer en te weinig stroming. Wie hem als algeneter koopt, houdt een uitgehongerde vis over. Ook is water dat te lang niet ververst wordt een risico bij een vleeseter: voerresten rotten snel weg en dat is voor een gevoelige vis een probleem. Haal restjes na een paar uur weg.

Pas na maanden zie je hoe territoriaal hij is. Hij kiest zijn grot, en twee mannetjes in dezelfde bak lopen elkaar daarin bijna zeker in de weg. Een paar met veel holen werkt beter, en kweekgeluk is er vooral wanneer je zorgt voor stroming en frequent verversen.

Eerlijk eindadvies: een prachtige, compacte vampierpleco voor wie een stromende, goed gefilterde bak heeft en vleesvoer wil geven. Voor een rustig beginnersaquarium of als schoonmaker past hij niet.

Voordelen en nadelen

Voordelen

  • Blijft klein voor een vampierpleco
  • Opvallende tekening en witte vinranden
  • Vreedzaam naar andere vissoorten
  • Eet geen planten

Nadelen

  • Vleeseter, dus geen algenbestrijder
  • Onderling territoriaal
  • Vraagt stroming en zeer schoon water

Lees ook: water verversen in je aquarium en een biotoopaquarium inrichten.

Veelgestelde vragen over de sultanpleco L264

Hoe groot wordt de sultanpleco L264?

Hij wordt ongeveer 15 cm. Hij blijft daarmee kleiner dan de meeste andere tandplecos en heeft een aquarium nodig van minimaal 120 cm en 200 liter.

Met hoeveel sultanplecos houd je ze samen?

Houd hem solitair of per twee. Naar soortgenoten is hij territoriaal, dus zorg bij een paar voor genoeg grotten.

Wat eet de sultanpleco L264?

Hij is vooral een vleeseter, dus geef hem diepvriesvoer zoals muggenlarven en garnalen, aangevuld met zinkende tabletten. Voer in de avond, want hij is nachtactief.

Met welke vissen kun je de sultanpleco L264 combineren?

Hij is vreedzaam naar andere soorten. Rustige vissen uit Zuid-Amerika passen goed, zoals de blauwe koningszalm, de zwarte neon en de bronzen pantsermeerval.

Welke planten passen bij de sultanpleco L264?

Hij laat planten met rust. Goede keuzes zijn de rode cabomba en Alternanthera reineckii.

Geschreven door Alessandro, al meer dan tien jaar aquariumhouder en liefhebber van biotoopaquaria. Deze pagina is samengesteld op basis van vakliteratuur en ervaringen van andere houders.

De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.