De zwartstreepbotia is een kleine, vreedzame botia met twee donkere lengtestrepen op een lichte ondergrond. Een nauwe verwant van de dwergbotia en een van de beste botia’s voor een gewoon gezelschapsaquarium.

Over deze vis
De wetenschappelijke naam Ambastaia nigrolineata is eenvoudig te ontleden: nigro betekent zwart en lineata gestreept, samen dus ‘zwart gestreept’. De soort werd beschreven door Kottelat en Chu in 1987, toen nog onder het geslacht Botia. Daarna hebben botia’s een reeks herindelingen ondergaan, en de vis kreeg een plek in het geslacht Ambastaia, dat maar twee soorten telt. De tweede is de dwergbotia, Ambastaia sidthimunki, en juist met die soort is de zwartstreepbotia in de hobby lang verward. Wie beide naast elkaar ziet, herkent het verschil aan de tekening: de dwergbotia heeft een gele grondkleur met brede zwarte banden, terwijl de zwartstreepbotia twee lengtestrepen op een lichtere ondergrond draagt.
De vis is slank en gestrekt, veel minder hoogrugend dan de clownbotia. Onder het oog zit, zoals bij alle botia’s, een uitklapbare doorn die hij bij schrik of tijdens een gevecht kan gebruiken, iets om rekening mee te houden bij het overzetten met een netje. Jonge dieren zijn vaak wat contrastrijker getekend dan volwassen exemplaren, en de kleur kan met de stemming iets veranderen. Vrouwtjes worden voller dan mannetjes, vooral in de aanloop naar de paaitijd.
In het wild leeft de soort in het bovenste deel van het Mekongbekken, in China en Laos. Volgens de literatuur houdt hij zich op in heldere, snelstromende beken en stroomversnellingen met een zandbodem, waar hij jaagt op insectenlarven en andere kleine bodemdieren. Dat is een wat ander leefgebied dan dat van de grote, holbewonende botia’s, en het verklaart waarom de zwartstreepbotia zo graag in open water en langs de ruit zwemt.
Over de aantallen in het wild is de laatste jaren wat onrust. De IUCN vermeldt de soort als kwetsbaar, onder meer door de aantasting van rivieren, visserij en de vangst voor de aquariumhandel. Een groot deel van de dieren in de winkel is bovendien geen aquariumkweek: kweek op commerciële schaal gebeurt in Azië met hormonen, en wildvang komt nog steeds voor. Wie de soort koopt, kan dus het beste vragen naar de herkomst en kiezen voor gekweekte exemplaren.
In de hobby is de zwartstreepbotia een minder bekende, maar gewaardeerde soort. Hij komt niet zo vaak in het assortiment voor als de clownbotia of de dwergbotia, en de naam op het etiket klopt niet altijd. Dat maakt hem een leuke vondst voor wie een wat rustiger botia zoekt.
In het kort
| Wetenschappelijke naam | Ambastaia nigrolineata |
|---|---|
| Familie | Botiidae |
| Herkomst | China (Yunnan) en Laos (Mekongbekken) |
| Vindplaats | Azië – China (Yunnan), Laos – Mekong |
| Maximale grootte | 9 cm |
| Minimale aquariumgrootte | 100 cm / 200 liter |
| Temperatuur | 22 – 26 °C |
| pH | 6,0 – 7,5 |
| Hardheid (GH) | 5 – 12 °dGH |
| Groepsgrootte | Minimaal 6 |
| Gedrag | Vreedzaam, sociaal |
| Moeilijkheid | Makkelijk tot gemiddeld |
| Levensduur | 8 – 12 jaar |
| Karakter | Vreedzaam |
| Eet kleine vissen | Nee |
| Vinnenbijter | Nee |
| Veilig met garnalen en slakken | Ja |
| Kwetsbaar voor vinnenbijters | Nee |
| Geschikt voor gezelschapsaquarium | Ja |
| Minimale groepsgrootte | 6 of meer |
Welke vissen passen bij de Zwartstreepbotia?
Check het in de Combinatiechecker en zie direct of jouw combinatie goed, matig of slecht is.
Wat betekent de naam?
Ambastaia is vernoemd naar Ambastai, een rivier uit het aardrijkskundeboek van Ptolemaeus (ca. 90–168), die nu wordt gezien als de Mekong, waar beide soorten voorkomen. Het geslacht werd in 2013 beschreven door Kottelat.
nigrolineata komt van het Latijnse niger (‘zwart’) en lineata (‘gestreept’), naar de donkerbruine streep over het midden van de rug en de flank bij volwassen vissen.
De soort werd in 1987 beschreven door Kottelat en Chu.
Bron: The ETYFish Project
Natuurlijke leefomgeving
De soort leeft in het bovenste deel van het Mekongbekken, in rivieren en beken met stromend, helder water en een bodem van zand en grind.
Anders dan de meeste botia’s is hij ook overdag goed zichtbaar en zwemt hij vaak in de middelste waterlaag in plaats van alleen op de bodem.
Waterwaarden in het aquarium
Schoon, zuurstofrijk water met wat stroming. Middelhard leidingwater is geschikt.
- Lichte tot matige stroming
- Wekelijks 25 tot 30% verversen
- Gevoelig voor medicijnen, zoals alle botia’s
Aquarium en inrichting
Een aquarium vanaf 100 cm met zand, wat stenen, hout en planten. Door hun actieve zwemgedrag waarderen ze ook open ruimte.
Biotoop nabootsen: zand en kiezels, ronde stenen, stukken hout en een stromingspomp.
Gedrag en gezelschap
Een vriendelijke groepsvis. Ze zwemmen in kleine groepjes door de bak en spelen onderling. Geschikte medebewoners zijn rustige Aziatische soorten zoals de harlekijnrasbora, de dwergbotia en goerami’s. Garnalen kunnen wel als voer worden gezien.
Voeding
In de natuur: kleine slakken, wormpjes en insectenlarven.
In het aquarium: zinkende korrels, diepvries muggenlarven, artemia en kleine slakjes. Ze eten graag en zijn niet kieskeurig.
Voortplanting
Vrouwtjes zijn voller. Kweek in het aquarium is voor zover bekend niet gelukt; in Azië wordt de soort hormonaal gekweekt.
Tips uit de praktijk
Deze botia is een goede keuze voor wie graag botia’s wil, maar geen ruimte heeft voor een groep clownbotia’s. Ze blijven compact, zijn vriendelijk en je ziet ze overdag gewoon zwemmen.
Samen met dwergbotia’s mengen de twee soorten zich regelmatig. Vooral leuk is hun ‘dansje’: ze zwemmen in kleine groepjes op en neer langs de ruit.
Enige minpunt: ze zijn niet altijd verkrijgbaar en worden soms verward met andere soorten. Let bij aankoop op de twee duidelijke lengtestrepen.
Wat je bij botia’s altijd moet weten: de eerste weken zijn kritiek. Nieuwe dieren zijn vaak mager en gevoelig voor wittepunt, en juist bij botia’s is medicatie riskant. Houd nieuwe vissen daarom liever wat langer apart, met schoon water en veel schuilplekken, in plaats van meteen te behandelen. Ze eten gelukkig snel, dus als een nieuwe botia na een paar dagen nog niet aan het voer gaat, is er iets aan de hand.
Houders merken vooral dat de groepsgrootte bepaalt of je de leuke kant van de soort ziet. Met minder dan zes exemplaren blijven ze schuw of gaan ze juist ruzie zoeken, terwijl een grotere groep veel meer speelt en zwemt. Het bekende ‘klikken’ van botia’s hoor je ook bij deze soort, vooral tijdens het voeren. Het gedrag verandert pas echt na een paar maanden, als de rangorde vaststaat en de vissen zich veilig voelen. Dan zie je ze ook overdag steeds vaker vrij zwemmen.
Bij het voeren zijn ze niet kieskeurig, maar let erop dat ze niet te veel snel voer wegkapen bij drukke buren. Zinkend voer op meerdere plekken helpt daarbij. Slakken verdwijnen in rap tempo; tel daarom niet op een blijvend slakkenbestand. Garnalen, vooral kleine jonge exemplaren, gaan er vroeg of laat aan.
Voor onderhoud geldt: houd de bodem van fijn, glad zand, zodat de gevoelige baarddraden niet beschadigen, en ververs regelmatig. Ze zijn goede springers als iets ze schrikt, dus een deksel hoort erbij. Voor beginners is dit een van de betere botia’s, mits de bak ruim genoeg is. Eindadvies: kies deze soort als je een botiagroep wilt zonder de grootte en het gezag van de grotere soorten, en koop bij voorkeur gekweekte dieren.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Vreedzaam en compact
- Overdag actief
- Helpt tegen kleine slakken
Nadelen
- Niet altijd verkrijgbaar
- Gevoelig voor medicijnen
- Kan garnalen eten
Lees ook: slakkenplaag in het aquarium.
Veelgestelde vragen over de zwartstreepbotia
Hoe groot wordt de zwartstreepbotia?
De zwartstreepbotia (Ambastaia nigrolineata) wordt ongeveer 9 cm lang. Hij heeft twee donkere lengtestrepen op een lichte ondergrond.
Hoe oud wordt de zwartstreepbotia?
Een zwartstreepbotia wordt 8 tot 12 jaar oud. Je neemt dus een langdurige verplichting aan.
Met hoeveel zwartstreepbotia’s houd je ze samen?
Houd er minimaal 6 samen. Het zijn vreedzame, sociale vissen die zich in een groep het prettigst voelen.
Met welke vissen kun je de zwartstreepbotia combineren?
Hij is vreedzaam en past bij actieve middelgrote vissen, zoals de parelmoerdanio, de gouden dwergbarbeel en de vijfbandbarbeel.
Welke planten passen bij de zwartstreepbotia?
Stevige planten zoals javavaren en javamos geven dekking. Laat op de bodem ruimte en grotjes om in te verstoppen.
De waarden op deze pagina zijn richtwaarden. Elke vis en elk aquarium is anders: houd je waterwaarden goed in de gaten en vraag bij twijfel advies bij een aquariumspeciaalzaak.
